Người dân đến khám chữa bệnh tại y tế cơ sở ở Lâm Đồng. Ảnh: Duy Tuấn
Thời gian qua, Lâm Đồng đang tập trung sắp xếp lại mạng lưới y tế cơ sở. Đến nay, tỉnh có 27 Trung tâm Y tế khu vực trực thuộc Sở Y tế và đã hoàn thành chuyển giao 124 Trạm Y tế xã, phường, đặc khu về UBND cấp xã theo lộ trình.
Sau chuyển giao, các Trạm Y tế vẫn đảm nhiệm chăm sóc sức khỏe ban đầu, khám chữa bệnh, phòng chống dịch và các nhiệm vụ chuyên môn khác. Hoạt động được duy trì, không để việc thay đổi mô hình quản lý làm gián đoạn chăm sóc sức khỏe người dân.
Khối lượng công việc tại tuyến cơ sở khá lớn. Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, các Trạm Y tế đã thực hiện hơn 548.000 lượt khám bệnh, cho thấy vai trò quan trọng của mạng lưới y tế cơ sở, nhất là tại những địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lâm Đồng Lê Trọng Yên, với địa bàn rộng, điều kiện địa lý giữa các khu vực không đồng đều, đầu tư cho y tế cơ sở cần được thực hiện theo thứ tự ưu tiên.
Trước mắt, tỉnh tập trung nguồn lực cho các Trạm Y tế, điểm trạm tại khu vực đông dân cư, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và những nơi người dân còn khó khăn trong tiếp cận dịch vụ y tế.
Cùng với ngân sách và trang thiết bị được ưu tiên cho các địa bàn khó khăn, mạng lưới y tế thôn bản cũng góp phần đưa dịch vụ chăm sóc sức khỏe đến gần người dân. Toàn tỉnh hiện có 1.913 nhân viên y tế thôn bản.
Tuy nhiên, sau khi chuyển từ mô hình quản lý ngành dọc sang UBND cấp xã trực tiếp quản lý, y tế cơ sở cũng đứng trước những yêu cầu mới. Nhiều địa phương chưa có nhiều kinh nghiệm quản lý đơn vị sự nghiệp y tế.
Đáng chú ý, phần lớn Trạm Y tế xã hiện chưa có máy X-quang và hệ thống xét nghiệm. Điều này khiến khả năng chẩn đoán, hỗ trợ điều trị ngay tại tuyến cơ sở còn hạn chế.
Nhân lực cũng là bài toán cần giải quyết. Một số địa bàn vùng sâu, vùng xa còn thiếu bác sĩ. Cơ cấu viên chức giữa các địa phương chưa đồng đều, trong khi việc thu hút bác sĩ và nhân lực chất lượng cao về tuyến cơ sở còn khó khăn. Công tác tuyển dụng cũng chưa thể triển khai đầy đủ do chưa được giao số lượng người làm việc.
Trong bối cảnh đó, tỉnh Lâm Đồng đề xuất Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương sớm hoàn thiện quy định về tổ chức, vị trí việc làm, cơ cấu nhân lực, tiêu chuẩn chức danh lãnh đạo và cơ chế hoạt động của Trạm Y tế thuộc UBND cấp xã.
Ở cấp tỉnh, HĐND được đề nghị tiếp tục ưu tiên nguồn lực đầu tư cho y tế cơ sở, nhất là vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Việc nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị và hạ tầng số được xem là những nội dung cần được quan tâm.
Bên cạnh đầu tư cơ sở vật chất, tỉnh cũng hướng đến các chính sách phát triển nhân lực, trong đó có thu hút, đãi ngộ và đào tạo đội ngũ y tế cơ sở.
Khi cơ sở vật chất, trang thiết bị và nguồn nhân lực từng bước được bổ sung, các Trạm Y tế sẽ có thêm điều kiện thực hiện tốt nhiệm vụ khám chữa bệnh, phòng chống dịch và chăm sóc sức khỏe ban đầu. Qua đó, người dân, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, có thể tiếp cận các dịch vụ y tế thuận lợi, kịp thời hơn ngay tại địa phương.
