Liệt mặt có thể khiến miệng lệch, mắt nhắm không kín và uống nước dễ bị chảy ra ngoài. Ảnh do AI tạo
Nhiều người cho rằng tình trạng này do “trúng gió” hoặc nhiễm lạnh. Tuy nhiên, theo TS.BSCKII Kiều Xuân Thy - Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM (cơ sở 3), liệt mặt ngoại biên có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân. Trong đó, liệt mặt ngoại biên số VII (liệt Bell) là dạng thường gặp nhưng nguyên nhân chính xác chưa được xác định.
Một số nghiên cứu ghi nhận liệt mặt xuất hiện nhiều hơn khi thời tiết lạnh, nhưng chưa đủ cơ sở để khẳng định mưa, gió hoặc lạnh là nguyên nhân trực tiếp gây bệnh.
Dù vậy, trong những ngày mưa lạnh, người dân vẫn nên giữ ấm cơ thể, đặc biệt là vùng đầu, mặt và cổ. Nếu đi mưa, nên thay quần áo ướt sớm. Sau khi tắm hoặc gội đầu cần lau khô người và tóc trước khi nghỉ ngơi. Không nên để quạt hoặc máy lạnh thổi trực tiếp vào mặt trong thời gian dài, nhất là khi ngủ.
Khi nhiệt độ thay đổi đột ngột, cần giữ ấm phù hợp và tránh chuyển nhanh từ môi trường quá nóng sang quá lạnh. Bên cạnh đó, duy trì ngủ đủ, ăn uống đầy đủ, vận động phù hợp và kiểm soát tốt các bệnh đang điều trị cũng giúp duy trì sức khỏe.
Không cần quá lo lắng về gió lạnh đến mức kiêng tắm, đóng kín phòng hoặc áp dụng các biện pháp phòng bệnh thiếu cơ sở.
Theo y học cổ truyền, liệt dây thần kinh số VII ngoại biên việc điều trị cần dựa trên thăm khám và tình trạng cụ thể của từng người. Vì vậy, khi xuất hiện liệt mặt, không nên tự cho rằng mình chỉ bị “trúng gió” rồi tự điều trị tại nhà.
Dấu hiệu cần lưu ý là đột ngột thấy miệng lệch, một bên mặt yếu hơn, khó nhăn trán, mắt bên đó nhắm không kín hoặc uống nước dễ chảy ra ngoài. Người bệnh nên đi khám sớm để xác định nguyên nhân và được điều trị phù hợp.
Với liệt Bell, nếu bác sĩ xác định có chỉ định điều trị, việc điều trị sớm, đặc biệt trong khoảng 72 giờ đầu từ khi xuất hiện triệu chứng, thường được khuyến cáo.
Đặc biệt, méo miệng không phải lúc nào cũng do liệt dây thần kinh số VII. Nếu méo miệng xuất hiện cùng yếu hoặc tê tay chân, nói khó, nói không rõ, mất thăng bằng, rối loạn thị giác hoặc các triệu chứng thần kinh đột ngột khác, cần nghĩ đến đột quỵ và đi cấp cứu ngay. Không nên chờ đợi hoặc tự điều trị tại nhà.
Trong thời tiết mưa lạnh, giữ cơ thể khô và đủ ấm, hạn chế để luồng khí lạnh thổi trực tiếp kéo dài vào vùng đầu mặt và duy trì sinh hoạt điều độ là những thói quen đơn giản có thể thực hiện. Quan trọng hơn, khi xuất hiện bất thường ở cơ mặt, cần đi khám sớm để xác định đúng nguyên nhân và điều trị kịp thời.
