VN-Index trong vùng 1.700–2.030 điểm: Định giá định hình kịch bản vận động 12–14 tháng tới

Thị trường đang chuyển sang một pha mà biến động trở thành đặc điểm chủ đạo. Ảnh ST

VN-Index bước vào pha “đi trong vùng”: Biên độ mở rộng, nhưng xu hướng không còn tuyến tính

Dải dự báo mà VDSC Research xây dựng cho thấy VN-Index có thể dao động trong vùng 1.712–2.032 điểm, tương ứng với ba kịch bản định giá khác nhau. Ở kịch bản thận trọng, vùng 1.700–1.720 điểm gắn với mức P/E khoảng 12,5 lần, phản ánh trạng thái mà kỳ vọng lợi nhuận chưa đủ mạnh để bù đắp các rủi ro vĩ mô – tài chính. Trong vùng này, thị trường có xu hướng xuất hiện lực cầu dài hạn, song chủ yếu mang tính hấp thụ và cân bằng, thay vì tạo ra động lực tăng giá mới.

Ngược lại, vùng 2.000–2.030 điểm tương ứng với mức P/E khoảng 14,5 lần, phản ánh kịch bản tích cực hơn khi tăng trưởng lợi nhuận được cải thiện và tâm lý thị trường ổn định. Tuy nhiên, VDSC Research nhấn mạnh đây không phải là vùng mở ra một chu kỳ tăng nóng, mà là khu vực mà định giá bắt đầu đóng vai trò rào cản, khiến thị trường dễ xuất hiện các nhịp rung lắc và điều chỉnh mang tính kỹ thuật.

Điểm cốt lõi trong cách tiếp cận của VDSC Research là kịch bản cơ sở không gắn VN-Index với một mốc điểm cố định, mà tập trung vào trạng thái “đi trong vùng”. Theo đó, chỉ số có thể tăng – giảm luân phiên trong biên độ rộng, phản ánh quá trình tự cân bằng giữa kỳ vọng tăng trưởng và giới hạn của định giá, hơn là một xu hướng tăng một chiều.

Định giá tiệm cận trung bình 10 năm: “Trần mềm” của chu kỳ hiện tại

Bảng định giá trong báo cáo cho thấy thị trường chứng khoán Việt Nam đang tiến gần hơn tới trạng thái cân bằng so với quá khứ. Cụ thể, P/E thị trường hiện đạt 15,26 lần, gần tương đương mức trung bình 10 năm là 15,46 lần, với độ lệch chỉ -0,08 độ lệch chuẩn. Theo VDSC Research, điều này cho thấy định giá chung của thị trường không còn ở vùng hấp dẫn rõ rệt, đồng thời cũng chưa bước vào trạng thái quá cao.

Ở chiều khác, P/B (hệ số giá trên giá trị sổ sách) của thị trường đạt 2,07 lần, thấp hơn mức trung bình 10 năm là 2,17 lần. Sự chênh lệch này phản ánh mức độ phân hóa ngày càng rõ nét giữa các doanh nghiệp, khi giá cổ phiếu không còn phản ánh đồng đều, mà phụ thuộc nhiều hơn vào hiệu quả sử dụng vốn và chất lượng tài sản của từng nhóm ngành.

Đáng chú ý, EY Spread – chênh lệch giữa lợi suất thu nhập của thị trường cổ phiếu và lợi suất trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 10 năm – hiện ở mức 2,52%, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình 10 năm là 2,87%. Theo VDSC Research, đây là tín hiệu cho thấy biên an toàn của định giá đã thu hẹp, khiến thị trường trở nên nhạy cảm hơn với các thay đổi về lãi suất và kỳ vọng vĩ mô.

Trong bối cảnh đó, việc VN-Index mở rộng lên các vùng định giá cao hơn không còn được hỗ trợ bởi dòng tiền dàn trải, mà đòi hỏi sự xác nhận từ tăng trưởng lợi nhuận thực chất. VDSC Research nhìn nhận định giá trong chu kỳ hiện tại như một “trần mềm” – cho phép thị trường dao động trong biên độ rộng, nhưng hạn chế khả năng hình thành các nhịp tăng mạnh nếu thiếu nền tảng đủ bền.

Ba kịch bản vận động, một trục xoay chung: Lợi nhuận doanh nghiệp

Trên nền tảng định giá hiện tại, VDSC Research xây dựng ba kịch bản vận động cho VN-Index, trong đó lợi nhuận doanh nghiệp đóng vai trò là biến số quyết định khả năng duy trì và mở rộng vùng dao động của chỉ số.

Ở kịch bản thận trọng, khi tăng trưởng lợi nhuận không đạt kỳ vọng hoặc phân hóa mạnh giữa các nhóm ngành, VN-Index nhiều khả năng dao động quanh vùng 1.700–1.750 điểm. Theo VDSC Research, trong trạng thái này, thanh khoản thị trường vẫn được duy trì, song lực cầu chủ yếu mang tính chọn lọc và phòng thủ, khiến chỉ số khó hình thành xu hướng tăng rõ ràng dù không thiếu các nhịp hồi kỹ thuật.

Trong kịch bản cơ sở, lợi nhuận doanh nghiệp duy trì mức tăng ổn định nhưng chưa đủ mạnh để mở rộng mặt bằng định giá. Khi đó, VN-Index vận động trong vùng trung tâm của dải dự báo, phản ánh sự giằng co giữa kỳ vọng tăng trưởng và giới hạn của P/E thị trường quanh mức trung bình 10 năm. Diễn biến chỉ số trong kịch bản này ngày càng phụ thuộc vào sự cải thiện lợi nhuận của từng nhóm doanh nghiệp, thay vì phản ánh mặt bằng chung của thị trường.

Với kịch bản tích cực, khi tăng trưởng lợi nhuận được cải thiện rõ rệt hơn và mang tính lan tỏa, VN-Index có thể tiến dần lên vùng 2.000–2.030 điểm. Tuy nhiên, VDSC Research lưu ý rằng khả năng duy trì vùng điểm cao phụ thuộc lớn vào việc lợi nhuận có đủ bền để hấp thụ mặt bằng định giá cao hơn, hay chỉ mang tính thời điểm.

Theo VDSC Research, sự khác biệt giữa ba kịch bản không nằm ở biên độ dao động tuyệt đối, mà ở chất lượng và tính bền vững của tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp. Khi định giá thị trường đã tiệm cận trung bình dài hạn, chính lợi nhuận sẽ quyết định VN-Index dừng lại ở vùng dao động trung bình hay có thể mở rộng lên các vùng định giá cao hơn trong trung hạn.