Viêm tụy cấp gia tăng dịp cuối năm tại TPHCM

Nhập viện sau những ngày dài nhập tiệc rượu bia

Chỉ vì những cơn đau âm ỉ tưởng chừng đau dạ dày, anh N.V.P (35 tuổi, TPHCM) đã nhiều lần tự mua thuốc uống cho qua. Cho đến một ngày, sau một cuộc nhậu với bạn bè, cơn đau bỗng bùng phát dữ dội, lan ra sau lưng, khiến anh không thể chịu nổi và phải nhập viện cấp cứu.

Theo lời kể của anh P., trước khi nhập viện, anh có thói quen uống rượu, bia thường xuyên, mỗi lần nhậu có thể lên đến hàng chục lon bia. Tuy nhiên, lần này cơn đau không còn âm ỉ mà tăng nhanh, dữ dội, lan ra phía sau lưng khiến cơ thể cứng đờ. Khi được đưa vào bệnh viện cấp cứu, anh P. đã xỉu vì đau. Sau thăm khám, chụp chiếu và làm xét nghiệm, các bác sĩ xác định tình trạng bệnh đã nặng, buộc phải chuyển vào khu điều trị tích cực.

Không chỉ có anh P., bệnh nhân H.T (42 tuổi, TPHCM) cũng nhập viện trong tình trạng đau bụng dữ dội vùng thượng vị, nôn ói liên tục, cơn đau lan ra sau lưng và không thuyên giảm dù đã tự uống thuốc giảm đau tại nhà.

Theo người bệnh, trước khi nhập viện khoảng 2-3 ngày, anh tham gia nhiều cuộc nhậu với bạn bè, ăn nhiều món chiên, nướng. Sau cuộc nhậu cuối, bệnh nhân bắt đầu đau âm ỉ vùng bụng trên, nghĩ là đau dạ dày nên chủ quan. Tuy nhiên, cơn đau nhanh chóng tăng dữ dội, kèm nôn nhiều, mệt lả, buộc gia đình đưa đi cấp cứu trong đêm.

Kết quả xét nghiệm cho thấy, men tụy tăng cao gấp nhiều lần bình thường. Các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân bị viêm tụy cấp do rượu bia và chỉ định nhập viện điều trị tích cực, nhịn ăn hoàn toàn, truyền dịch, giảm đau và theo dõi sát nguy cơ biến chứng.

Thói quen dùng rượu bia khiến tỉ lệ nhập viện tăng cuối năm

Ghi nhận tại Khoa Nội tiêu hóa, Bệnh viện Nguyễn Tri Phương (TPHCM), những ngày cuối năm, bệnh viện liên tiếp tiếp nhận nhiều trường hợp viêm tụy cấp, trong đó không ít ca diễn tiến nặng và có biến chứng.

BS.CKII Nguyễn Đô - Phó Trưởng khoa Nội tiêu hóa, Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, cho biết, viêm tụy cấp hiện vẫn là một trong những bệnh lý tiêu hóa nguy hiểm, có thể diễn tiến từ nhẹ đến rất nặng, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.

“Ba nguyên nhân thường gặp nhất của viêm tụy cấp tại Việt Nam và khu vực châu Á Thái Bình Dương là sỏi mật, rượu bia và tăng triglyceride máu, một dạng rối loạn chuyển hóa mỡ”, BS Nguyễn Đô cho biết. Đáng lưu ý, trong những tháng gần đây, đặc biệt giai đoạn cận Tết, các ca viêm tụy cấp do tăng triglyceride kết hợp rượu bia có xu hướng gia tăng rõ rệt.

Theo bác sĩ, viêm tụy cấp không phải lúc nào cũng biểu hiện rầm rộ ngay từ đầu. Triệu chứng thường gặp nhất là đau bụng dữ dội kèm nôn ói nhiều, trong đó nôn không làm giảm đau, dấu hiệu giúp phân biệt với các bệnh lý tiêu hóa thông thường như viêm dạ dày hay ngộ độc thực phẩm.

“Có những trường hợp diễn tiến rất nhanh, nếu xử trí chậm có thể dẫn đến suy đa cơ quan và tử vong”, BS Nguyễn Đô cảnh báo. Thực tế, chỉ trong một tuần gần đây, khoa đã tiếp nhận 5-7 ca viêm tụy cấp nặng, trong đó có trường hợp phải chuyển hồi sức tích cực để lọc máu, thay huyết tương.

Theo BS Nguyễn Đô, lọc máu không áp dụng đại trà mà chỉ chỉ định trong các trường hợp có dấu hiệu cảnh báo nặng như suy tạng, rối loạn huyết động, triglyceride không giảm sau 24 giờ điều trị nội khoa hoặc tình trạng nhiễm trùng, chướng bụng tiến triển.

Đáng chú ý, rượu bia và rối loạn mỡ máu không chỉ là yếu tố nguy cơ cộng dồn mà còn có thể khuếch đại mức độ nặng của viêm tụy cấp. Những người có nền bệnh chuyển hóa như gan nhiễm mỡ, đái tháo đường khi uống rượu có nguy cơ viêm tụy nặng hơn rõ rệt.

“Điều trị chỉ là giải pháp trước mắt. Về lâu dài, người bệnh cần nhận thức rõ mức độ nguy hiểm của rượu bia, đặc biệt với những người từng viêm tụy hoặc có rối loạn chuyển hóa”, BS Nguyễn Đô nhấn mạnh.