33% người trưởng thành lựa chọn gửi tiền tiết kiệm tại ngân hàng

Trong đó, tỷ lệ người trưởng thành có tài khoản thanh toán đạt 86,97%, vượt mục tiêu ít nhất 80% vào năm 2025; tỷ lệ người trưởng thành có tiền gửi tiết kiệm tại ngân hàng trong 12 tháng qua đạt 33%, vượt mục tiêu 25–30% đề ra trước đó.

Diễn biến này có mối liên hệ chặt chẽ với xu hướng lãi suất. Sau giai đoạn giảm sâu năm 2022 - 2023, lãi suất huy động tại nhiều ngân hàng thương mại đã tăng trở lại. Kỳ hạn 12 tháng phổ biến ở mức 5,5 - 6,5%/năm, có thời điểm một số ngân hàng chào mức trên 7%/năm. So với mặt bằng 4 - 5%/năm trước đó, mức sinh lời này đủ tạo động lực để dòng tiền quay về kênh tiết kiệm.

Trong bối cảnh thị trường bất động sản trầm lắng, chứng khoán biến động và áp lực thu nhập gia tăng, lựa chọn gửi tiết kiệm trở thành quyết định mang tính phòng thủ hợp lý của nhiều hộ gia đình. Theo số liệu cập nhật mới nhất từ NHNN, tính đến cuối tháng 9/2025, tiền gửi của dân cư tiếp tục lập đỉnh mới với hơn 7,83 triệu tỷ đồng, tăng 10,86% so với đầu năm.

Sự gia tăng của tiết kiệm cá nhân diễn ra song song với tốc độ mở rộng mạnh của thanh toán không dùng tiền mặt. Số lượng giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt bình quân hằng năm tăng 58,86%, vượt xa mục tiêu 20 - 25%.

Điều này cho thấy quá trình số hóa hệ thống ngân hàng đang củng cố nền tảng tài chính chính thức. Khi người dân đã quen với tài khoản thanh toán, ngân hàng số và các tiện ích trực tuyến, việc gửi tiết kiệm trở nên thuận tiện hơn nhiều so với trước đây.

Một chỉ số khác phản ánh mức độ hội nhập tài chính là 71% người trưởng thành có thông tin về lịch sử tín dụng trong hệ thống thông tin tín dụng của NHNN, vượt mục tiêu ít nhất 70%. Khi lịch sử tín dụng được ghi nhận đầy đủ, người dân và doanh nghiệp có cơ hội tiếp cận vốn chính thức dễ dàng hơn, giảm phụ thuộc vào tín dụng phi chính thức. Đây là nền tảng quan trọng để tài chính toàn diện phát triển bền vững.

Đối với khu vực doanh nghiệp, khoảng 290.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện có dư nợ tại các tổ chức tín dụng, vượt mục tiêu tối thiểu 250.000 doanh nghiệp. Điều này cho thấy hệ thống ngân hàng đã mở rộng khả năng phục vụ khu vực sản xuất kinh doanh quy mô nhỏ.

Tuy nhiên, dư nợ tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn bình quân giai đoạn 2020 - 2025 đạt khoảng 24% tổng dư nợ nền kinh tế, tiệm cận nhưng chưa đạt mục tiêu 25%. Đây là dư địa chính sách cần tiếp tục điều chỉnh trong giai đoạn tới.

NHNN cho rằng, một số chỉ tiêu chưa hoàn thành xuất phát từ xu hướng chuyển đổi số mạnh mẽ của hệ thống ngân hàng, chuyển từ các kênh phân phối truyền thống sang các kênh phân phối hiện đại nhằm tiết giảm chi phí, nâng cao hiệu quả hoạt động và do những diễn biến không thuận lợi trên thị trường tài chính.

Bước sang giai đoạn 2026 - 2030, tại phiên họp Ban Chỉ đạo quốc gia về tài chính toàn diện, mục tiêu tổng quát được xác định là hình thành hệ sinh thái tài chính toàn diện hiện đại, an toàn và bao trùm, bảo đảm người dân và doanh nghiệp tiếp cận bình đẳng các dịch vụ tài chính.

Các chỉ tiêu đến năm 2030 bao gồm 95% dân số từ 15 tuổi trở lên có tài khoản giao dịch tại ngân hàng hoặc các tổ chức được phép khác; giá trị thanh toán không dùng tiền mặt gấp 30 lần GDP; ít nhất 30% người trưởng thành gửi tiết kiệm tại tổ chức tín dụng; ít nhất 300.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa có dư nợ tại các tổ chức tín dụng; dư nợ tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn trên tổng dư nợ tín dụng đối với nền kinh tế đạt khoảng 25%; ít nhất 75% người trưởng thành có thông tin về lịch sử tín dụng trong hệ thống thông tin tín dụng của NHNN; doanh thu ngành bảo hiểm đạt quy mô khoảng 3,3 - 3,5% GDP.

Đáng chú ý, mục tiêu 30% người trưởng thành gửi tiết kiệm vào năm 2030 đã được vượt sớm. Tuy nhiên, đà tăng của tiết kiệm và tiền gửi dân cư vẫn mang tính chu kỳ, phụ thuộc đáng kể vào mặt bằng lãi suất và kỳ vọng thị trường. Khi lãi suất hấp dẫn, dòng tiền quay lại ngân hàng; khi chênh lệch lợi suất thu hẹp, dòng vốn có thể dịch chuyển sang các kênh khác.

Vì vậy, thách thức giai đoạn 2026–2030 không chỉ là duy trì tỷ lệ 30% hay cao hơn, mà là củng cố niềm tin vào hệ thống tài chính chính thức thông qua ổn định vĩ mô, minh bạch thông tin, bảo vệ người tiêu dùng và nâng cao chất lượng dịch vụ.