Nóng trong tuần: Rà soát, đánh giá nhiệm vụ năm học; điều chỉnh, cập nhật SGK

Hội nghị Giáo dục đại học năm 2026

Sáng 1/10, tại TP Hồ Chí Minh, Bộ GD&ĐT tổ chức Hội nghị Giáo dục đại học năm 2026. Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu dự và phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị.

Tham dự có Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn, Thứ trưởng Lê Quân, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường; đại diện các bộ, cơ quan, Công đoàn Giáo dục Việt Nam cùng các nhà giáo, nhà khoa học, lãnh đạo cơ sở giáo dục đại học, đại diện doanh nghiệp và các trung tâm kiểm định chất lượng giáo dục trên toàn quốc.

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu ghi nhận những nỗ lực của toàn ngành trong năm học vừa qua.

Bên cạnh kết quả đạt được, Phó Thủ tướng chỉ ra những điểm nghẽn: chất lượng, năng lực giữa các cơ sở còn chênh lệch; sứ mệnh, thế mạnh của nhiều trường chưa rõ; một số cơ sở mở ngành, tăng quy mô nhanh hơn khả năng phát triển đội ngũ và điều kiện bảo đảm chất lượng. Tự chủ và bảo đảm chất lượng chưa đi vào chiều sâu; tiềm lực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và dữ liệu chưa được chuyển hóa đầy đủ thành năng lực phát triển.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, Chính phủ quan tâm đến vị thế, năng lực thực sự của giáo dục đại học Việt Nam trong 10-20 năm tới và xa hơn. Thước đo cuối cùng phải là chất lượng và đóng góp thực: người học có năng lực, khả năng thích ứng; đội ngũ sư phạm có sản phẩm, đóng góp; nghiên cứu tạo ra tri thức, công nghệ và giải quyết vấn đề thực tiễn.

Theo Phó Thủ tướng, chủ đề năm học “Đổi mới tư duy - Chuyển biến mạnh mẽ - Kết quả thực chất” phải được cụ thể hóa bằng hành động: tự chủ đi cùng trách nhiệm; đầu tư đi cùng sản phẩm; nghiên cứu đi cùng ứng dụng; chính sách phải thực sự đi vào nhà trường, lớp học và phòng thí nghiệm.

Phó Thủ tướng đề nghị tập trung vào bảy nhóm nhiệm vụ.

Thứ nhất, chuyển mạnh từ hoàn thiện thể chế sang tổ chức thực hiện, tạo kết quả thực chất; tập trung triển khai Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị, Luật Giáo dục đại học, Chiến lược phát triển giáo dục đại học và các chính sách đã ban hành.

Thứ hai, sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục đại học dựa trên chất lượng, sứ mệnh, nhu cầu phát triển ngành, vùng, khả năng liên kết và hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Thứ ba, quản trị chất lượng theo kết quả đầu ra, bằng tiêu chuẩn, dữ liệu, công khai và hậu kiểm. Các cơ sở đào tạo chịu trách nhiệm về tính trung thực của dữ liệu và chất lượng đào tạo; quy mô tuyển sinh, mở ngành phải phù hợp với năng lực thực tế.

Thứ tư, đi trước một bước trong chuẩn bị nhân lực chất lượng cao, nhân lực tinh hoa và nhân tài; nâng cao năng lực dự báo nhu cầu để điều chỉnh quy mô, cơ cấu đào tạo và đặt hàng.

Thứ năm, đưa các trường trở thành trung tâm nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, phát triển công nghệ; tháo gỡ điểm nghẽn về sở hữu trí tuệ, tài sản, chuyển giao, thương mại hóa và doanh nghiệp khởi nguồn. Các trường cần chủ động tìm kiếm bài toán từ thực tiễn, không chỉ chờ được giao nhiệm vụ.

Thứ sáu, tạo đột phá trong quản trị bằng dữ liệu, chuyển đổi số và thích ứng với AI; xây dựng dữ liệu “đúng, đủ, sạch, thống nhất, dùng chung”, giảm gánh nặng báo cáo theo nguyên tắc khai một lần, kết nối và sử dụng nhiều lần.

Thứ bảy, phát triển môi trường đào tạo, nghiên cứu có khả năng cạnh tranh quốc tế; mở rộng chương trình bằng tiếng Anh và các ngoại ngữ phù hợp, thu hút giảng viên, nhà khoa học, sinh viên quốc tế; tăng liên kết đào tạo, nghiên cứu và nghiên cứu đơn giản hóa thủ tục công nhận văn bằng theo hướng quản lý rủi ro, bảo đảm chất lượng.

Phó Thủ tướng yêu cầu các trường đổi mới từ bên trong, xác định rõ sứ mệnh, phát huy thế mạnh, chịu trách nhiệm đến cùng về chất lượng, hiệu quả; không chạy theo quy mô, hình thức hay thành tích ngắn hạn. Mỗi trường cần gắn sự phát triển với yêu cầu của đất nước, chuẩn bị nhân lực cho tương lai, tạo ra tri thức, công nghệ và giá trị mới.

Tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn đề nghị các cơ sở giáo dục đại học xây dựng kế hoạch năm học với nhiệm vụ, sản phẩm, tiến độ và trách nhiệm rõ ràng. Bộ trưởng nhấn mạnh yêu cầu xử lý dứt điểm lạm phát điểm số, bảo đảm “học thật, thi thật, chất lượng thật” thể hiện qua năng lực của người tốt nghiệp.

Rà soát, đánh giá nhiệm vụ trọng tâm đầu năm học đối với giáo dục mầm non, phổ thông

Sáng 2/10, Bộ GD&ĐT tổ chức hội nghị rà soát, đánh giá một số nhiệm vụ trọng tâm đầu năm học 2026-2027 đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên. Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp kết nối trực tuyến với 34 điểm cầu UBND các tỉnh, thành phố. Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn chủ trì hội nghị.

Tại hội nghị, Bộ GD&ĐT đã báo cáo kết quả rà soát, đánh giá một số nhiệm vụ trọng tâm đầu năm học 2026-2027 đối với giáo dục mầm non và giáo dục phổ thông; báo cáo tình hình triển khai học bạ số, văn bằng số và cơ sở dữ liệu ngành Giáo dục.

Các ý kiến của địa phương tập trung đánh giá kết quả, nhận diện khó khăn, vướng mắc và đề xuất những giải pháp nhằm thực hiện hiệu quả công tác vận hành các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông sau sắp xếp trường lớp; vận hành các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới; tổ chức bữa ăn bán trú, bảo đảm dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm bữa ăn học đường; triển khai cơ sở dữ liệu ngành, học bạ số, văn bằng số và tình trạng thừa thiếu giáo viên, việc bố trí, sắp xếp, sử dụng đội ngũ nhà giáo.

Nhấn mạnh các bài học rút ra sau một thời gian triển khai nhiệm vụ năm học mới, Bộ trưởng cho rằng trước hết phải bám sát các nhiệm vụ, kết luận của Thủ tướng, Phó Thủ tướng, các văn bản hướng dẫn của Bộ và kết luận của Bộ trưởng để tổ chức thực hiện. Trên cơ sở đó, vấn đề thuộc thẩm quyền của ngành thì ngành chủ động giải quyết; vấn đề thuộc thẩm quyền của địa phương thì địa phương phải chủ động xử lý.

Đối với những vấn đề chung của nhiều địa phương, cần phản ánh để làm rõ trách nhiệm của các bộ, ngành, trong đó có Bộ GD&ĐT và các bộ, ngành liên quan. Phân cấp, phân quyền phải gắn với trách nhiệm, trước hết là trách nhiệm chủ động giải quyết công việc.

Bài học thứ hai là quản trị dựa trên dữ liệu, số liệu. Bộ trưởng ví dụ, dữ liệu về trường, lớp, học sinh, sinh viên, đội ngũ nhà giáo phải được cập nhật đầy đủ, chính xác, trong đó phân định rõ từng nhóm: biên chế, hợp đồng, viên chức và nhân lực ngoài công lập. Khi số liệu giữa các nguồn còn chênh lệch thì độ tin cậy chưa cao, từ đó khó có cơ sở để đưa ra quyết định về biên chế.

Về nhiệm vụ, giải pháp, Bộ trưởng đề nghị đẩy nhanh tiến độ thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp theo các văn bản chỉ đạo, kết luận của Thủ tướng, Phó Thủ tướng và kết luận của Bộ trưởng.

Một số nhiệm vụ cụ thể được Bộ trưởng nhấn mạnh thêm, gồm: khẩn trương hoàn thiện thể chế và các văn bản hướng dẫn để tháo gỡ khó khăn cho địa phương; đồng thời, các địa phương, sở GD&ĐT cần quán triệt, triển khai các văn bản hướng dẫn này đến các nhà trường, đội ngũ nhà giáo.

Địa phương tiếp tục rà soát, đánh giá kỹ việc vận hành hệ thống trường, lớp sau sắp xếp, với yêu cầu hàng đầu là đặt lợi ích, quyền lợi của người học lên hàng đầu, không làm giảm cơ hội tiếp cận giáo dục; đồng thời đặc biệt quan tâm đến chất lượng giáo dục, đào tạo.

Về đội ngũ cán bộ quản lý, đề nghị chính quyền địa phương, các Sở GD&ĐT làm tốt công tác tư tưởng, đồng thời giải quyết chế độ, chính sách đối với những trường hợp còn vướng mắc. Không để phát sinh tâm tư, ảnh hưởng đến đoàn kết nội bộ và quá trình vận hành của các cơ sở giáo dục. Sở GD&ĐT đồng thời chủ động tham mưu việc sắp xếp, điều động, luân chuyển đội ngũ giáo viên trước khi đề xuất nhu cầu biên chế.

Một số vấn đề khác được Bộ trưởng nhấn mạnh liên quan đến vận hành các trường phổ thông nội trú liên cấp tại khu vực biên giới; tổ chức bữa ăn bán trú; về cơ sở dữ liệu, chuyển đổi số.

Điều chỉnh, cập nhật sách giáo khoa, hoàn thiện để sử dụng từ năm học 2028-2029

Thông tin về điều chỉnh chương trình, sách giáo khoa tiếp tục là nội dung giáo dục được quan tâm tuần qua. Bộ GD&ĐT đã có thông tin về việc triển khai nội dung này, trong đó đặc biệt nhấn mạnh đây không phải là việc xây dựng lại Chương trình và sách giáo khoa từ đầu, mà là quá trình kế thừa, rà soát, cập nhật, bổ sung và điều chỉnh trên cơ sở những nội dung đang thực hiện, phù hợp với những yêu cầu mới đặt ra trong Nghị quyết số 71-NQ/TW và các chỉ đạo của cấp có thẩm quyền.

Thông tin từ Bộ GD&ĐT, thực hiện các chỉ đạo của Bộ Chính trị, Tổng Bí thư, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, Bộ GD&ĐT đã chủ động tổ chức rà soát Chương trình giáo dục phổ thông; thành lập các nhóm nghiên cứu, tổ chức lấy ý kiến chuyên gia, nhà khoa học, cán bộ quản lý, giáo viên và các đối tượng có liên quan.

Hiện Bộ đang hoàn thiện các nội dung rà soát, cập nhật, bổ sung, điều chỉnh Chương trình giáo dục phổ thông 2018 để trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định theo quy định.

Trên cơ sở Chương trình giáo dục phổ thông được rà soát, cập nhật, bổ sung, Bộ GD&ĐT sẽ tổ chức triển khai hoàn thiện sách giáo khoa theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, bảo đảm tính kế thừa, ổn định, không gây xáo trộn lớn trong dạy và học; đồng thời cập nhật kịp thời những yêu cầu, định hướng mới của Chương trình vào sách giáo khoa.

Việc hoàn thiện sách giáo khoa được thực hiện trên cơ sở bộ sách đã được quyết định sử dụng thống nhất trên toàn quốc. Thông báo số 494/TB-VPCP yêu cầu Bộ GD&ĐT xây dựng kế hoạch, phân công nhiệm vụ và lộ trình cụ thể để hoàn thành bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông sử dụng thống nhất trong toàn quốc từ năm học 2028-2029.

Đây không phải là việc xây dựng lại Chương trình và sách giáo khoa từ đầu, mà là quá trình kế thừa, rà soát, cập nhật, bổ sung và điều chỉnh trên cơ sở những nội dung đang thực hiện, phù hợp với những yêu cầu mới đặt ra trong Nghị quyết số 71-NQ/TW và các chỉ đạo của cấp có thẩm quyền.

Cách tiếp cận này vừa bảo đảm yêu cầu đổi mới, cập nhật những nội dung cần thiết, vừa giữ được tính ổn định, liên tục của quá trình dạy học, hạn chế xáo trộn đối với nhà trường, giáo viên, học sinh và gia đình.

Theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, quá trình rà soát, hoàn thiện phải bảo đảm phù hợp với đặc điểm, điều kiện và trình độ phát triển kinh tế - xã hội của các vùng, miền; đáp ứng yêu cầu thực tiễn dạy và học; không đưa quá nhiều kiến thức chuyên sâu, không cần thiết đối với mặt bằng giáo dục phổ thông vào nội dung bắt buộc, qua đó góp phần giảm áp lực dạy học, thi cử và tuyển sinh.

Việc hoàn thiện sách giáo khoa sẽ được triển khai theo nguyên tắc kế thừa những nội dung phù hợp, đồng thời rà soát để cập nhật, bổ sung những yêu cầu mới của Chương trình giáo dục phổ thông.

Trong đó, chú trọng các nội dung nhằm tăng cường giáo dục đạo đức, nhân cách, lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm, khát vọng cống hiến; bổ sung, cập nhật các nội dung về lịch sử, văn hóa, truyền thống dân tộc và các nhân vật lịch sử, tiền bối cách mạng phù hợp với yêu cầu của Chương trình và lứa tuổi học sinh.

Đồng thời, tiếp tục rà soát nội dung sách giáo khoa theo hướng thiết thực, dễ tiếp cận, phù hợp với điều kiện dạy học thực tế ở các vùng, miền; giảm những nội dung trùng lặp, nặng về lý thuyết hoặc quá chuyên sâu, không cần thiết đối với giáo dục phổ thông.

Quá trình này cũng sẽ rà soát các vấn đề liên quan đến tác giả, chủ biên và bản quyền sách giáo khoa theo yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ.

Một yêu cầu quan trọng là việc rà soát, hoàn thiện phải được thực hiện cầu thị, thực chất, lắng nghe ý kiến của đội ngũ giáo viên, học sinh, cha mẹ học sinh, các tầng lớp nhân dân, nhất là các chuyên gia, nhà khoa học và nhà giáo đang trực tiếp giảng dạy.

Bộ GD&ĐT tiếp tục làm việc với địa phương về triển khai nhiệm vụ đầu năm học

Trong tuần, các đoàn công tác của Bộ GD&ĐT tiếp tục làm việc với các địa phương về công tác chuẩn bị và tổ chức triển khai nhiệm vụ đầu năm học 2026-2027.

Ngày 28/9, Đoàn công tác do Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh làm Trưởng đoàn làm việc với UBND thành phố Cần Thơ về tình hình chuẩn bị và triển khai nhiệm vụ năm học mới. Ngày 29/9, đoàn công tác tiếp tục làm việc với UBND tỉnh An Giang; trước đó, đoàn kiểm tra thực tế tại Trường Mầm non Hòn Đất và Trường Phổ thông nội trú TH&THCS Giang Thành.

Cùng ngày 29/9, Đoàn công tác do Thứ trưởng Đoàn Trung Kiên làm Trưởng đoàn kiểm tra thực tế tại Trường Mầm non Lê Thị Hồng Gấm, Trường Tiểu học Trung An và làm việc với UBND tỉnh Đồng Tháp về việc thực hiện nhiệm vụ đầu năm học.

Đoàn công tác do Thứ trưởng Lê Quân làm Trưởng đoàn làm việc với UBND thành phố Đà Nẵng về công tác chuẩn bị, triển khai nhiệm vụ năm học 2026-2027, thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW và các quy định, chính sách mới trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo; trước đó, đoàn kiểm tra thực tế tại Trường THPT Hoàng Hoa Thám.

Ngày 30/9, Đoàn công tác do Thứ trưởng Đoàn Trung Kiên làm Trưởng đoàn làm việc với UBND tỉnh Tây Ninh về công tác chuẩn bị và triển khai nhiệm vụ đầu năm học 2026-2027.

Cùng ngày, Đoàn công tác do Thứ trưởng Lê Quân làm Trưởng đoàn kiểm tra thực tế tại một số cơ sở giáo dục và làm việc với tỉnh Quảng Trị về công tác chuẩn bị, tổ chức triển khai nhiệm vụ năm học mới.

Tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách giáo dục

Trong tuần qua, Bộ GD&ĐT tiếp tục hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, chính sách và thủ tục hành chính trong lĩnh vực giáo dục.

Bộ ban hành Thông tư số 79/2026/TT-BGDĐT ngày 25/9/2026 về Quy chế đào tạo trong giáo dục nghề nghiệp; Thông tư số 80/2026/TT-BGDĐT ngày 25/9/2026 quy định chi tiết một số nội dung và biện pháp tổ chức thực hiện chính sách học bổng đối với người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược theo Nghị định số 179/2026/NĐ-CP;

Thông tư số 81/2026/TT-BGDĐT ban hành Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh, thay thế Thông tư số 55/2011/TT-BGDĐT, có hiệu lực từ ngày 15/11/2026; và Thông tư số 82/2026/TT-BGDĐT ngày 30/9/2026 quy định quy trình biên soạn, thẩm định, ban hành chương trình, giáo trình các môn học chung trong giáo dục nghề nghiệp.

Cùng với việc ban hành các văn bản, Bộ GD&ĐT lấy ý kiến đối với nhiều dự thảo Thông tư, trong đó có dự thảo quy định chi tiết một số điều của Nghị định số 88/2026/NĐ-CP về quản lý dữ liệu giáo dục và đào tạo; dự thảo hướng dẫn tổ chức thực hiện hỗ trợ đào tạo nghề cho người lao động ở khu vực nông thôn, người lao động là thanh niên; dự thảo sửa đổi, bổ sung Thông tư số 38/2026/TT-BGDĐT về chuẩn cơ sở giáo dục nghề nghiệp; dự thảo Thông tư quy định Hội giảng nhà giáo giáo dục nghề nghiệp và dự thảo Thông tư quy định Chương trình bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp giảng viên.

Trong lĩnh vực cải cách thủ tục hành chính, Bộ GD&ĐT ban hành Quyết định số 2855/QĐ-BGDĐT ngày 30/9/2026 công bố các thủ tục hành chính ban hành mới, trong đó có 14 thủ tục được thực hiện ở cấp tỉnh và cấp xã; đồng thời ban hành Quyết định số 2854/QĐ-BGDĐT về công bố thủ tục hành chính mới, được sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học và Quyết định số 2851/QĐ-BGDĐT về công bố thủ tục hành chính nội bộ mới ban hành, thủ tục hành chính nội bộ bị bãi bỏ trong các lĩnh vực này.