Giáo viên tại các trường miền núi Đà Nẵng vẫn là nguồn nhân lực khó tuyển, khó giữ trước mỗi năm học mới. Ảnh: Hoàng Bin
Miền núi “đỏ mắt” tìm giáo viên
Năm học mới đã cận kề nhưng Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học Trà Leng 1, xã Trà Leng vẫn thiếu 11 giáo viên đứng lớp và phải tiếp tục ký hợp đồng ngắn hạn. Thầy Lê Huy Phương - Hiệu trưởng nhà trường thừa nhận, khó tuyển nhất là giáo viên các môn đặc thù, nhất là Tiếng Anh.
Để giữ giáo viên, trường nối liền thời gian hợp đồng. Hợp đồng năm học 2025 - 2026 kết thúc ngày 31.5, hợp đồng mới được ký từ ngày 1.6, giúp giáo viên có thu nhập trong hè và duy trì quyền lợi bảo hiểm xã hội. Giải pháp này giúp hạn chế tình trạng bố trí giáo viên dạy trái chuyên môn, song theo thầy Phương vẫn chỉ mang tính tình thế.
Tại Trường THCS Trà Cang, xã Trà Tập, tình trạng tương tự cũng diễn ra. Thầy Nguyễn Thanh - Hiệu trưởng nhà trường - nhận định, việc cho phép các trường chủ động hợp đồng giáo viên bên ngoài, kể cả người đã nghỉ hưu, phần nào giảm áp lực nhưng chưa thể giải quyết tận gốc.
“Nếu chỉ hợp đồng thời gian ngắn thì rất khó thu hút giáo viên. Chế độ còn thấp, trong khi vận động họ lên miền núi mà không có sự bảo đảm lâu dài thì rất thiệt thòi” - thầy Thanh nói.
Khó tuyển, khó giữ giáo viên là thực trạng kéo dài ở miền núi Đà Nẵng do trường lớp phân tán, giao thông khó khăn, điều kiện kinh tế - xã hội hạn chế. Nhiều giáo viên sau thời gian công tác xin chuyển về đồng bằng, khiến tình trạng thiếu nhân lực tái diễn.
Áp lực càng lớn khi quy mô học sinh tăng mạnh. So với năm học 2025 - 2026, các trường công lập trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo Đà Nẵng tăng 9.241 học sinh, còn các trường thuộc UBND xã, phường tăng 8.798 học sinh. Trong khi đó, số biên chế sự nghiệp giáo dục được giao cho toàn thành phố hiện thiếu 5.349 chỉ tiêu so với nhu cầu thực tế.
Điều giáo viên từ nơi thừa sang nơi thiếu
Theo ngành Giáo dục Đà Nẵng, nguồn tuyển hiện chưa đáp ứng nhu cầu, đặc biệt với các môn Âm nhạc, Mỹ thuật, Tin học, Giáo dục thể chất và Tiếng Anh.
Trước khi Đà Nẵng và Quảng Nam sáp nhập, tuyển giáo viên đã được phân cấp cho địa phương, nhưng nhiều môn vẫn thiếu ứng viên. Ở miền núi, khó khăn càng lớn khi vừa thiếu nguồn tuyển, vừa khó giữ giáo viên lâu dài.
Để giải quyết trước mắt, thành phố đã giao 3.319 chỉ tiêu hợp đồng lao động cho ngành Giáo dục trong năm 2026. Trong đó, các đơn vị trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo được giao 531 chỉ tiêu, phần còn lại phân bổ về xã, phường để chủ động ký hợp đồng.
Sở Giáo dục và Đào tạo cũng đề xuất bổ sung 3.261 biên chế giai đoạn 2026 - 2030, trong đó riêng năm học 2026 - 2027 là 2.599 biên chế.
Song song với tuyển mới, thành phố tập trung sắp xếp lại mạng lưới và đội ngũ. Theo phương án tổ chức các cơ sở giáo dục công lập vừa công bố, 976 cơ sở được sắp xếp còn 452 cơ sở, giảm hơn 53% đầu mối nhưng giữ ổn định số lớp và số học sinh.
Việc tinh gọn đầu mối tạo điều kiện rà soát lại nhân sự, điều tiết giáo viên từ nơi thừa sang nơi thiếu. Sở Giáo dục và Đào tạo đang tham mưu quy chế điều động, thuyên chuyển nhà giáo. Khi quy chế được ban hành, ngành Giáo dục phối hợp với UBND xã, phường điều chuyển giáo viên giữa các đơn vị, bố trí dạy liên trường, liên cấp và tiếp tục tuyển ở các vị trí thực sự thiếu.
Với nhân sự dôi dư sau sắp xếp, thành phố chủ trương bố trí linh hoạt thay vì cắt giảm máy móc. Tại phường Liên Chiểu, một số vị trí văn thư, kế toán trường học được xác định dôi dư có thể được điều chuyển sang Trung tâm Phục vụ hành chính công, Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công hoặc bố trí công việc khác phù hợp chuyên môn.
Ông Mai Tấn Linh - Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Đà Nẵng - cho biết, sau khi hoàn tất sắp xếp các cơ sở giáo dục và được giao biên chế chính thức, ngành sẽ yêu cầu các địa phương, đơn vị rà soát lại nhu cầu để xây dựng kế hoạch tuyển dụng giáo viên, nhân viên theo từng cấp học.
Theo ông Nguyễn Đăng Thuận - nguyên Trưởng Phòng GDĐT huyện Nam Trà My cũ, muốn chấm dứt cảnh “đỏ mắt” tìm giáo viên mỗi đầu năm học, chính sách đãi ngộ phải đủ sức giữ người, nhất là giáo viên trẻ.
Bên cạnh đó, cần tạo nguồn nhân lực tại chỗ bằng cách hỗ trợ học sinh miền núi theo học ngành sư phạm và ưu tiên tuyển dụng người địa phương sau khi tốt nghiệp.
Đây cũng là hướng Sở Giáo dục và Đào tạo đang tham mưu thành phố: Xây dựng chính sách thu hút, đãi ngộ riêng đối với giáo viên công tác tại vùng khó khăn, ngoài các chế độ hiện hành của Trung ương.
