|
| Việc ứng dụng dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo (AI) và các công nghệ số phù hợp sẽ từng bước hình thành năng lực khai thác thông minh tài liệu, dữ liệu lưu trữ, phục vụ tìm kiếm, tổng hợp, phân tích và khai phá dữ liệu. |
Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà đã ký Quyết định số 2279/QĐ-TTg ngày 18/11/2026 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án tổng thể “Xây dựng, vận hành Nền tảng số quốc gia về lưu trữ giai đoạn 2026 - 2030”.
Đề án đặt mục tiêu chuyển đổi phương thức quản lý tài liệu lưu trữ từ phân tán sang tập trung, từ quản lý tài liệu sang quản trị dữ liệu thống nhất trong môi trường số. Trọng tâm là xây dựng, vận hành Nền tảng số quốc gia về lưu trữ dùng chung, gắn với hoàn thiện Cơ sở dữ liệu tài liệu lưu trữ Phông Lưu trữ Nhà nước Việt Nam, góp phần thúc đẩy phát triển Chính phủ số và hạ tầng dữ liệu quốc gia.
Đến năm 2030, 100% bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp nhà nước kết nối Nền tảng
Theo lộ trình được phê duyệt, đến năm 2028, phấn đấu hoàn thiện hệ thống pháp luật, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, chuẩn dữ liệu, chuẩn gói tin, định danh dữ liệu và các quy trình nghiệp vụ thiết yếu, bảo đảm áp dụng thống nhất trong quản lý tài liệu, dữ liệu lưu trữ trên môi trường số.
Cùng với đó, hoàn thành xây dựng các chức năng cốt lõi và đưa Nền tảng số quốc gia về lưu trữ vào vận hành; thí điểm kết nối, tiếp nhận tự động văn bản điện tử được ban hành từ Hệ thống quản lý văn bản và điều hành để lưu trữ, làm cơ sở mở rộng triển khai trong giai đoạn 2029 - 2030.
Đề án cũng yêu cầu tiếp tục hoàn thiện, phát triển và vận hành tập trung Cơ sở dữ liệu tài liệu lưu trữ Phông Lưu trữ Nhà nước Việt Nam trên hạ tầng Trung tâm Dữ liệu quốc gia. Trong đó, chú trọng chuẩn hóa, cập nhật tài liệu lưu trữ số và dữ liệu đặc tả hồ sơ, tài liệu từ các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nhà nước, bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ, khai thác và tái sử dụng theo quy định.
Một mục tiêu quan trọng khác là hoàn thành việc đưa toàn bộ tài liệu lưu trữ vĩnh viễn đã được số hóa tại các lưu trữ lịch sử, bộ, ngành, địa phương lên Nền tảng để bảo quản, khai thác, sử dụng và phát huy giá trị.
Đến năm 2029, hệ thống pháp luật và hướng dẫn nghiệp vụ tiếp tục được hoàn thiện, đáp ứng yêu cầu vận hành Nền tảng. Đồng thời, mở rộng kết nối tự động để tiếp nhận tài liệu số từ Hệ thống quản lý văn bản và điều hành, bảo đảm tính xác thực, toàn vẹn và khả năng kiểm chứng lâu dài của tài liệu.
Đến năm 2030, Nền tảng số quốc gia về lưu trữ được vận hành tập trung, thống nhất, an toàn, liên tục và dùng chung trên phạm vi toàn quốc. Các chức năng, dịch vụ lưu trữ dùng chung phải đáp ứng yêu cầu quản lý, bảo quản tài liệu lưu trữ số xuyên suốt vòng đời.
Đáng chú ý, Đề án đặt mục tiêu 100% bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp nhà nước thuộc phạm vi Đề án kết nối, khai thác, sử dụng Nền tảng theo quy định. Các chức năng lưu trữ có thể tổ chức tập trung sẽ được thực hiện trên Nền tảng.
Đối với các cơ quan, tổ chức chưa có hệ thống hoặc kho lưu trữ số chuyên dụng, Nền tảng sẽ được sử dụng để quản lý tài liệu lưu trữ số theo thẩm quyền. Trong khi đó, các hệ thống, kho lưu trữ số chuyên dụng hiện có phải thực hiện kết nối, liên thông với Nền tảng.
Song song với việc mở rộng kết nối, Cơ sở dữ liệu tài liệu lưu trữ Phông Lưu trữ Nhà nước Việt Nam sẽ được hoàn thiện, phát triển và cập nhật thường xuyên từ nhiều nguồn, bao gồm tài liệu lưu trữ số hình thành trên các hệ thống quản lý văn bản và điều hành, dữ liệu số hóa tài liệu giấy và dữ liệu đặc tả hồ sơ, tài liệu hình thành qua chỉnh lý.
Đề án cũng hướng tới hoàn thiện mô hình lưu trữ dự phòng hai lớp đối với tài liệu thuộc diện dự phòng Phông Lưu trữ Nhà nước Việt Nam, bảo đảm an toàn, toàn vẹn và khả năng phục hồi, sử dụng tài liệu, dữ liệu khi xảy ra sự cố, thiên tai hoặc thảm họa.
Đặc biệt, việc ứng dụng dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo (AI) và các công nghệ số phù hợp sẽ từng bước hình thành năng lực khai thác thông minh tài liệu, dữ liệu lưu trữ, phục vụ tìm kiếm, tổng hợp, phân tích và khai phá dữ liệu.
Qua đó, tài liệu, dữ liệu lưu trữ không chỉ được bảo quản an toàn mà còn được kết nối, chia sẻ, tái sử dụng và phát huy giá trị trong quản lý nhà nước, quản trị quốc gia, nghiên cứu, giáo dục, đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế - xã hội.
Triển khai đồng bộ 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm
Để hiện thực hóa các mục tiêu đề ra, Đề án xác định 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, gồm: Hoàn thiện hệ thống pháp luật và hướng dẫn nghiệp vụ; xây dựng và vận hành Nền tảng số quốc gia về lưu trữ; hoàn thiện, phát triển Cơ sở dữ liệu tài liệu lưu trữ Phông Lưu trữ Nhà nước Việt Nam; xây dựng hạ tầng số tập trung để vận hành Nền tảng; phát triển nguồn nhân lực và nâng cao năng lực quản trị, vận hành.
Trong đó, nhiệm vụ xây dựng và vận hành Nền tảng số quốc gia về lưu trữ được xác định là nội dung trọng tâm, nhằm hình thành hệ thống tập trung, thống nhất, dùng chung trên phạm vi toàn quốc, phục vụ thu nộp, tiếp nhận, quản lý, bảo quản, khai thác, sử dụng và phát huy giá trị tài liệu, dữ liệu lưu trữ số.
Theo Đề án, Nền tảng được xây dựng gắn với Cơ sở dữ liệu tài liệu lưu trữ Phông Lưu trữ Nhà nước Việt Nam, nhưng không thay thế chức năng của Hệ thống quản lý văn bản và điều hành đang được các cơ quan, tổ chức sử dụng.
Về thiết kế, Nền tảng được tổ chức theo mô hình nhiều lớp, bao gồm lớp người dùng và truy cập dịch vụ; dịch vụ nghiệp vụ lưu trữ; dữ liệu và quản trị dữ liệu; tích hợp, chia sẻ dữ liệu; AI và phân tích dữ liệu; bảo mật, an toàn thông tin; hạ tầng số và lưu trữ số.
Đề án yêu cầu thiết lập mô hình quản trị dữ liệu thống nhất theo toàn bộ vòng đời tài liệu, phân định rõ trách nhiệm giữa chủ quản dữ liệu, quản trị dữ liệu, quản lý chất lượng dữ liệu và đơn vị vận hành kỹ thuật. Qua đó, bảo đảm dữ liệu được quản lý xuyên suốt từ khi hình thành đến quá trình bảo quản, khai thác và sử dụng lâu dài.
Về kiến trúc, Nền tảng phải được xây dựng theo kiến trúc mở, tiêu chuẩn mở, đáp ứng tiêu chí nền tảng số dùng chung quốc gia; phù hợp với Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số và Khung kiến trúc dữ liệu quốc gia. Đồng thời, bảo đảm khả năng tích hợp, mở rộng, kết nối, chia sẻ, tái sử dụng dữ liệu và kế thừa các hệ thống hiện có.
Nền tảng sẽ được triển khai trên hạ tầng Trung tâm Dữ liệu quốc gia, đáp ứng yêu cầu về an toàn thông tin, an ninh mạng, tính sẵn sàng, khả năng phục hồi, chủ quyền dữ liệu và bảo quản tài liệu số lâu dài.
Một yêu cầu quan trọng trong quá trình triển khai là kết nối, kế thừa và chuẩn hóa dữ liệu từ các hệ thống hiện có, bảo đảm liên thông và tránh đầu tư trùng lặp.
Theo đó, Nền tảng sẽ kết nối với Hệ thống quản lý văn bản và điều hành cùng các hệ thống thông tin liên quan để tiếp nhận, kế thừa tài liệu, dữ liệu lưu trữ số. Đồng thời, kết nối, kế thừa dữ liệu gửi, nhận văn bản điện tử từ Trục liên thông văn bản quốc gia đối với các văn bản được trao đổi liên hệ thống.
Việc chuẩn hóa, chuyển đổi dữ liệu phải tuân thủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và chuẩn dữ liệu thống nhất, bảo đảm dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”, có khả năng kết nối, chia sẻ và khai thác dùng chung.
Nền tảng cũng được định hướng kết nối với các cơ sở dữ liệu, nền tảng, hệ thống dùng chung quốc gia, hệ thống thông tin của các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị và VNeID, phù hợp với chức năng, thẩm quyền và quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước.
Bên cạnh xây dựng hạ tầng và kết nối dữ liệu, Đề án yêu cầu tổ chức quản trị, vận hành, giám sát, bảo trì Nền tảng và các cấu phần đã được nghiệm thu, bàn giao, đưa vào khai thác, sử dụng; bảo đảm hệ thống hoạt động ổn định, liên tục, an toàn và hiệu quả.
Các dịch vụ khai thác, sử dụng tài liệu, dữ liệu lưu trữ được cung cấp cho cơ quan, tổ chức, cá nhân theo thẩm quyền và phạm vi tiếp cận, đồng thời thực hiện định danh, xác thực, phân quyền và kiểm soát quyền truy cập theo quy định.
Cùng với các giải pháp công nghệ, Đề án chú trọng phát triển đội ngũ nhân lực lưu trữ có năng lực về quản trị tài liệu, dữ liệu, lưu trữ số, bảo quản số lâu dài, an toàn thông tin, AI và các công nghệ số. Đến năm 2030, hướng tới hình thành đội ngũ nhân lực liên ngành và chuyên gia đáp ứng yêu cầu quản trị, vận hành, khai thác và phát triển Nền tảng.
Quyết định số 2279/QĐ-TTg có hiệu lực kể từ ngày ký ban hành (18/11/2026).



