Những biến động địa chính trị tại Trung Đông thời gian gần đây đang tạo ra những tác động nhất định tới chuỗi cung ứng và thương mại toàn cầu. Với các quốc gia có độ mở thương mại lớn như Việt Nam, bất kỳ sự gián đoạn nào của hệ thống vận tải, logistics hay thị trường năng lượng cũng có thể nhanh chóng lan sang hoạt động xuất nhập khẩu.
Chia sẻ tại Hội nghị giao ban xúc tiến thương mại với hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài quý I/2026, ông Trương Xuân Trung - Phụ trách Thương vụ Việt Nam tại UAE cho biết, xung đột trong khu vực đang gây ra nhiều sức ép đối với hoạt động vận tải và logistics, từ đó ảnh hưởng nhất định tới doanh nghiệp xuất khẩu.
Theo ông Trung, Trung Đông, đặc biệt là UAE vốn là một trong những trung tâm thương mại quan trọng của khu vực, đồng thời đóng vai trò là cửa ngõ trung chuyển hàng hóa sang nhiều thị trường khác như châu Phi, Nam Á và châu Âu. Vì vậy, khi tình hình an ninh khu vực có biến động, chuỗi cung ứng và dòng chảy thương mại cũng chịu tác động.
Biến động khu vực tạo sức ép lên chuỗi vận tải
Theo thông tin từ Thương vụ Việt Nam tại UAE, một trong những tác động rõ rệt nhất của xung đột khu vực là sự gián đoạn của chuỗi vận tải quốc tế. Một số tuyến vận tải phải điều chỉnh lộ trình, hoạt động hàng không và logistics tại khu vực bị hạn chế, khiến thời gian vận chuyển hàng hóa kéo dài hơn so với thông thường. Điều này không chỉ ảnh hưởng tới tiến độ giao hàng mà còn làm gia tăng chi phí logistics đối với doanh nghiệp xuất khẩu.
“Hiện nay, hoạt động vận tải, hàng không và logistics tại khu vực đang bị gián đoạn ở một số khâu. Điều này có thể khiến thời gian giao hàng kéo dài và làm tăng chi phí vận tải đối với doanh nghiệp xuất khẩu”, ông Trương Xuân Trung cho biết.
Bên cạnh đó, xung đột Trung Đông - nơi cung cấp nguồn năng lượng quan trọng của thế giới cũng khiến giá nhiên liệu có xu hướng tăng, kéo theo chi phí vận tải quốc tế gia tăng. Đối với các mặt hàng nông sản tươi, việc kéo dài thời gian vận chuyển còn làm gia tăng nguy cơ hư hỏng hoặc giảm chất lượng sản phẩm, gây thiệt hại cho doanh nghiệp.
Theo phản ánh từ một số doanh nghiệp xuất khẩu, nhiều lô hàng đã xuất sang Trung Đông nhưng không thể cập cảng đúng kế hoạch. “Một số lô hàng đã xuất khẩu sang khu vực Trung Đông nhưng chưa thể cập cảng theo kế hoạch. Doanh nghiệp phải chuyển hướng sang cảng trung chuyển hoặc tìm đối tác khác để tiêu thụ, dẫn tới phát sinh thêm chi phí và rủi ro thương mại,” ông Trung thông tin.
Doanh nghiệp Việt chủ động ứng phó khi chuỗi vận tải Trung Đông biến động. Ảnh: H.L
Doanh nghiệp linh hoạt thích ứng để duy trì thị phần
Ngoài các vấn đề liên quan đến vận tải và logistics, Thương vụ Việt Nam tại UAE cũng cảnh báo doanh nghiệp cần chú ý tới các rủi ro phát sinh trong bối cảnh thị trường biến động. Một số lô hàng đã được xuất khẩu trước khi xung đột xảy ra nhưng việc giao nhận bị đình trệ, dẫn tới nguy cơ phát sinh tranh chấp thương mại hoặc chậm thanh toán.
Theo ông Trương Xuân Trung, doanh nghiệp xuất khẩu cần chủ động theo dõi sát diễn biến thị trường, cập nhật thông tin logistics và điều chỉnh kế hoạch giao hàng phù hợp. “Đối với các mặt hàng nông sản tươi, thời gian vận chuyển kéo dài có thể làm giảm chất lượng hàng hóa. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng cần lưu ý tới rủi ro thanh toán khi việc giao nhận hàng hóa bị gián đoạn,” ông Trung khuyến nghị.
Trong bối cảnh thương mại quốc tế tiếp tục biến động, việc đa dạng hóa thị trường, lựa chọn phương thức vận tải linh hoạt và tăng cường quản trị rủi ro trong hợp đồng thương mại được xem là những giải pháp quan trọng giúp doanh nghiệp hạn chế thiệt hại.
Theo Thương vụ Việt Nam tại UAE, dù phải đối mặt với những khó khăn ngắn hạn, Trung Đông vẫn là khu vực có nhu cầu nhập khẩu lớn đối với nhiều mặt hàng của Việt Nam như nông sản, thực phẩm, thủy sản và hàng tiêu dùng. Vì vậy, việc chủ động thích ứng với những thay đổi của thị trường sẽ giúp doanh nghiệp duy trì và mở rộng hiện diện tại khu vực này trong thời gian tới.
