Lợi nhuận quý II/2026 hé lộ cục diện cạnh tranh mới của các công ty chứng khoán

Lợi nhuận quý II/2026 hé lộ sự phân hóa trong ngành chứng khoán.

Lợi nhuận bứt phá không chỉ nhờ thị trường

Điểm đáng chú ý nhất của mùa báo cáo tài chính quý II/2026 không phải là việc lợi nhuận của các công ty chứng khoán đồng loạt cải thiện, mà là khoảng cách giữa các doanh nghiệp đang được kéo giãn nhanh hơn bao giờ hết. Trong số 36 công ty chứng khoán đã công bố kết quả kinh doanh quý II/2026 (cập nhật đến ngày 18/7/2026), có 31 doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận dương, một doanh nghiệp gần như hòa vốn và 4 doanh nghiệp tiếp tục thua lỗ. Dù bức tranh lợi nhuận của ngành khởi sắc hơn, phần lớn lợi nhuận vẫn tập trung ở nhóm doanh nghiệp có quy mô vốn lớn và mô hình kinh doanh đa dạng, trong khi nhiều công ty quy mô nhỏ chỉ đạt kết quả khiêm tốn hoặc tiếp tục thua lỗ.

Diễn biến này không phải ngẫu nhiên. Dù thanh khoản thị trường chưa cải thiện tương xứng với đà tăng của VN-Index và dòng tiền vẫn tập trung ở một số nhóm cổ phiếu dẫn dắt, mặt bằng lãi suất thấp cùng nhu cầu sử dụng đòn bẩy tài chính gia tăng vẫn tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của các công ty chứng khoán trong quý II/2026. Tuy nhiên, cơ hội từ thị trường không được phân bổ đồng đều; năng lực vốn, quy mô cho vay ký quỹ, hiệu quả đầu tư và mức độ đa dạng hóa nguồn thu mới là những yếu tố quyết định doanh nghiệp nào bứt phá về lợi nhuận.

Sự phân hóa thể hiện rõ nhất ở quy mô lợi nhuận của nhóm doanh nghiệp dẫn đầu. CTCP Chứng khoán VPBank (VPBankS) và CTCP Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS) là hai doanh nghiệp duy nhất ghi nhận lợi nhuận trước thuế vượt 2.000 tỷ đồng, lần lượt đạt 2.159 tỷ đồng và 2.097 tỷ đồng. Trong khi đó, doanh nghiệp đứng thứ ba là CTCP Chứng khoán MB (MBS) chỉ đạt 377 tỷ đồng, thấp hơn khoảng 6 lần so với hai vị trí dẫn đầu.

Phía sau lần lượt là CTTNHH Chứng khoán ACB (ACBS) với 278 tỷ đồng, CTCP Chứng khoán Everest (EVS) 243 tỷ đồng, CTCP Chứng khoán An Bình (ABS) 196 tỷ đồng, CTTNHH Chứng khoán KIS Việt Nam (KIS Việt Nam) 181 tỷ đồng, CTCP Chứng khoán OCB (OCBS) 111 tỷ đồng và CTCP Chứng khoán FPT (FPTS) 106 tỷ đồng. Chênh lệch lớn về quy mô lợi nhuận cho thấy cuộc cạnh tranh trong ngành chứng khoán đang dịch chuyển từ cuộc đua giành thị phần môi giới sang cuộc đua về năng lực tài chính và hiệu quả khai thác vốn.

Thực tế, các doanh nghiệp dẫn đầu đều có điểm chung là không còn phụ thuộc vào một nguồn thu duy nhất. VPBankS bứt phá nhờ mở rộng tín dụng chứng khoán, đầu tư tài sản tài chính và ngân hàng đầu tư; TCBS tiếp tục phát huy lợi thế từ hệ sinh thái tài chính; trong khi ACBS và KIS Việt Nam cải thiện kết quả kinh doanh nhờ gia tăng quy mô cho vay và nâng cao hiệu quả đầu tư.

Điều đó cho thấy lợi nhuận của nhóm dẫn đầu không đơn thuần phản ánh sự thuận lợi của thị trường trong một quý, mà là kết quả của quá trình tích lũy năng lực vốn, đầu tư vào hệ sinh thái dịch vụ và xây dựng mô hình kinh doanh đa động lực. Chính nền tảng này đang giúp khoảng cách giữa các công ty chứng khoán tiếp tục được nới rộng, đồng thời cho thấy cuộc cạnh tranh trong ngành đang dịch chuyển từ mở rộng thị phần môi giới sang nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và năng lực tạo lợi nhuận.

Phân hóa lợi nhuận: Thị phần môi giới không còn quyết định cuộc đua

Bức tranh lợi nhuận quý II/2026 cho thấy sự phân hóa không chỉ nằm ở khoảng cách giữa nhóm doanh nghiệp dẫn đầu và phần còn lại, mà còn diễn ra ngay trong nhóm các công ty chứng khoán quy mô trung bình. Cùng hoạt động trong một bối cảnh thị trường, có doanh nghiệp ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận 3 con số, nhưng cũng có doanh nghiệp suy giảm mạnh. Điều đó cho thấy lợi thế cạnh tranh trong ngành ngày càng được quyết định bởi năng lực quản trị, hiệu quả sử dụng vốn và khả năng đa dạng hóa nguồn thu, thay vì chỉ dựa vào quy mô hay thị phần môi giới.

Doanh nghiệp nào sở hữu mô hình kinh doanh đa trụ cột, khai thác hiệu quả nguồn vốn và kiểm soát rủi ro tốt sẽ có khả năng chuyển hóa cơ hội thị trường thành tăng trưởng lợi nhuận. Ngược lại, những công ty vẫn phụ thuộc vào một nguồn thu hoặc chưa tận dụng hiệu quả nguồn lực hiện có bắt đầu bộc lộ rõ những hạn chế khi cạnh tranh trong ngành ngày càng gay gắt.

Điều đó được phản ánh rõ qua kết quả kinh doanh quý II. Một nhóm doanh nghiệp quy mô trung bình vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực nhờ mở rộng nguồn thu và nâng cao hiệu quả hoạt động. CTTNHH Chứng khoán JB Việt Nam (JBSV) ghi nhận lợi nhuận trước thuế tăng 204% so với cùng kỳ, CTCP Chứng khoán Agribank (Agriseco) tăng 184%, CTTNHH Chứng khoán Phú Hưng Việt Nam (PHS) tăng 112% và Công ty TNHH Chứng khoán Maybank (MSVN) tăng 50%.

Bên cạnh đó, CTCP Chứng khoán Bảo Minh (BMSC), CTCP Chứng khoán Châu Á - Thái Bình Dương (APS), CTCP Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), CTTNHH Chứng khoán Shinhan Việt Nam (Shinhan Securities Việt Nam) và CTTNHH Chứng khoán Yuanta GTJA Việt Nam (GTJA) vẫn duy trì kết quả kinh doanh ổn định, cho thấy khả năng thích ứng trước sự thay đổi của thị trường dù quy mô lợi nhuận chưa thể so sánh với nhóm dẫn đầu.

Ở chiều ngược lại, một số doanh nghiệp vẫn ghi nhận kết quả kém khả quan. CTCP Chứng khoán VIX (VIX) chỉ đạt 75 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, giảm 95% so với cùng kỳ; CTCP Chứng khoán VietinBank (VBSE) giảm 91%, CTTNHH Chứng khoán Phú Hưng (PHS) giảm 41%, CTCP Chứng khoán Bảo Việt (BVSC) giảm 33% và CTTNHH Chứng khoán Pinetree (Pinetree) giảm 15%.

Xu hướng này càng thể hiện rõ ở nhóm công ty quy mô nhỏ. CTCP Chứng khoán BIDV (BSC), CTCP Chứng khoán Beta (BETA), CTCP Chứng khoán Rồng Việt (DVSC), CTCP Chứng khoán UP (UPSC), CTCP Chứng khoán Alpha (Alpha), CTCP Chứng khoán SBS (SBBS), CTCP Chứng khoán HVS (HVS), CTCP Chứng khoán Capital (CASC), CTTNHH Chứng khoán Nhật Bản (JSI), CTCP Chứng khoán NESC (NESC), CTCP Chứng khoán ECC (ECC), CTCP Chứng khoán ASAM (ASAM) và CTCP Chứng khoán NSI (NSI) phần lớn chỉ ghi nhận lợi nhuận ở mức rất thấp hoặc tiếp tục lỗ.

Với nguồn lực tài chính hạn chế, quy mô khách hàng nhỏ và dư địa mở rộng hoạt động cho vay ký quỹ không lớn, nhiều công ty gặp khó trong việc đầu tư công nghệ, phát triển sản phẩm mới và đa dạng hóa nguồn thu. Khi thị trường bước sang giai đoạn cạnh tranh bằng chất lượng dịch vụ và hiệu quả sử dụng vốn, những hạn chế này càng bộc lộ rõ hơn.

Mùa báo cáo tài chính quý II/2026 vì vậy không đơn thuần là bảng xếp hạng lợi nhuận giữa các công ty chứng khoán. Điều đáng chú ý hơn là khoảng cách về năng lực cạnh tranh đang ngày càng được kéo giãn. Nếu trước đây sự sôi động của thị trường có thể giúp nhiều doanh nghiệp cùng tăng trưởng, thì trong chu kỳ mới, quy mô vốn, khả năng sử dụng vốn, năng lực quản trị rủi ro và mô hình kinh doanh sẽ quyết định doanh nghiệp nào tiếp tục bứt lên.