 |
| NHNN được yêu cầu chủ động điều hành lãi suất, tỷ giá, tín dụng linh hoạt, hài hòa, hợp lý. Ảnh minh hoạ: Đức Thành |
Cần tiếp cận nguồn vốn với lãi suất phù hợp
Đối với lĩnh vực tiền tệ - ngân hàng, Thủ tướng yêu cầu NHNN bám sát diễn biến về xuất nhập khẩu, nhập siêu, nhu cầu ngoại tệ, thanh toán, trả nợ; chủ động điều hành lãi suất, tỷ giá, tín dụng linh hoạt, hài hòa, hợp lý. Đồng thời, rà soát, thực hiện hiệu quả các chương trình tín dụng để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn với lãi suất phù hợp phục vụ sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên, động lực tăng trưởng.
Thông điệp này được đưa ra trong bối cảnh mặt bằng lãi suất huy động đã bắt đầu hạ nhiệt sau giai đoạn tăng khá nhanh trong quý I/2026, qua đó tạo thêm dư địa nhất định cho việc giảm lãi suất cho vay.
Theo báo cáo của NHNN trong buổi làm việc của Thủ tướng vào cuối tháng 4/2026 vừa qua, sau cuộc họp ngày 9/4/2026 do Thống đốc NHNN chủ trì với các ngân hàng thương mại, đến nay đã có khoảng 42 ngân hàng thương mại điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi niêm yết, với mức giảm khoảng 0,1-0,5%/năm, chủ yếu ở các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên.
Ghi nhận trên thị trường cho thấy, mức giảm lãi suất huy động phổ biến dao động từ 0,2-0,8%/năm tùy kỳ hạn. Nhóm ngân hàng thương mại nhà nước tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt khi Vietcombank, BIDV và VietinBank cùng niêm yết lãi suất kỳ hạn 12 tháng ở mức 5,9%/năm; kỳ hạn từ 24 tháng trở lên cao nhất ở mức 6,0%/năm.
Ở nhóm ngân hàng thương mại cổ phần, VPBank, Techcombank, HDBank và Sacombank ghi nhận mức giảm khoảng 0,5%/năm; GPBank hạ 0,3%/năm ở tất cả các kỳ hạn...
|
| Lãi suất huy động và cho vay bình quân trung và dài hạn. |
Điều hành lãi suất phải gắn chặt với tỷ giá, thanh khoản
Phát biểu tại phiên họp thường kỳ Chính phủ, Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn cho biết, thời gian qua, NHNN đã chủ động điều hành để giữ mặt bằng lãi suất ở mức hợp lý. Bình quân lãi suất tiền gửi hiện khoảng 6%, tăng khoảng 0,77% so với đầu năm. Lãi suất cho vay phát sinh mới ở mức khoảng 8,38%, tăng khoảng 0,3% nhưng giảm 0,44% so với các năm trước. Như vậy, theo Thống đốc, có thể thấy xu hướng chung là giảm và có sự chia sẻ giữa ngân hàng với doanh nghiệp.
Từ phía ngân hàng thương mại, áp lực thanh khoản vẫn là biến số cần theo dõi. Trong trao đổi tại đại hội đồng cổ đông thường niên vừa qua, ông Lê Thanh Tùng, Thành viên HĐQT VietinBank cho rằng, triển vọng lãi suất phụ thuộc vào nhiều yếu tố trong và ngoài nước, đặc biệt là biến động địa chính trị, giá năng lượng và lạm phát. Trong kịch bản cơ sở, lãi suất huy động có thể tiếp tục neo cao trong ngắn hạn, song tốc độ tăng sẽ chậm lại và dần ổn định khi thanh khoản cải thiện. Ở góc nhìn tích cực hơn, ông Lê Ngọc Lâm, Tổng Giám đốc BIDV nhận định, Ngân hàng Nhà nước sẽ có các biện pháp hỗ trợ, trong đó có điều chỉnh một số quy định nhằm tạo dư địa để các ngân hàng thương mại giữ ổn định và giảm mặt bằng lãi suất. |
Dữ liệu này cho thấy lãi suất cho vay chưa giảm mạnh ngay, nhưng xu hướng điều hành đang nghiêng về ổn định và giảm dần chi phí vốn cho nền kinh tế. Việc lãi suất cho vay phát sinh mới tăng nhẹ so với đầu năm phản ánh áp lực từ lãi suất huy động đã tăng trong quý I, song mức giảm so với các năm trước cho thấy nỗ lực chia sẻ của hệ thống ngân hàng với doanh nghiệp.
Về điều hành lãi suất, NHNN cho biết tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành nhằm tạo điều kiện cho tổ chức tín dụng tiếp cận nguồn vốn từ NHNN với chi phí thấp để góp phần hỗ trợ nền kinh tế. NHNN đã có văn bản chỉ đạo các tổ chức tín dụng triển khai các giải pháp ổn định mặt bằng lãi suất; tiếp tục công bố thông tin lãi suất cho vay trên trang thông tin điện tử của ngân hàng nhằm cung cấp thông tin cho khách hàng tham khảo khi tiếp cận vốn vay.
Một điểm đáng chú ý là điều hành lãi suất hiện phải gắn chặt với điều hành tỷ giá. Thống đốc NHNN phân tích, việc duy trì lãi suất huy động ở mức “vừa phải” không chỉ nhằm cân đối nguồn vốn trong nước, mà còn góp phần ổn định thị trường ngoại hối. Trong điều kiện lãi suất đồng Việt Nam thấp, người dân và doanh nghiệp có xu hướng nắm giữ USD nhiều hơn, gây áp lực lên tỷ giá.
Vì vậy, yêu cầu giảm lãi suất cho vay phải đi kèm ổn định thị trường tiền tệ, ngoại hối. Theo NHNN, tỷ giá đang được điều hành linh hoạt, thị trường ngoại tệ hoạt động thông suốt, các nhu cầu ngoại tệ hợp pháp của nền kinh tế được đáp ứng đầy đủ, kịp thời.
Cùng với lãi suất, tín dụng cũng được đặt trong yêu cầu điều hành linh hoạt hơn. Năm 2026, NHNN dự kiến tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống khoảng 15%, có điều chỉnh phù hợp với diễn biến thực tế, bảo đảm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng và an toàn hệ thống các tổ chức tín dụng.
Đến ngày 21/4/2026, dư nợ tín dụng đối với nền kinh tế đạt 19,31 triệu tỷ đồng, tăng 3,83% so với cuối năm 2025 và tăng 18,55% so với cùng kỳ. Cơ cấu tín dụng về cơ bản theo đúng định hướng, trong đó vốn tiếp tục hướng vào lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên; tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro tiếp tục được kiểm soát.
Theo dự báo của Công ty Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV), trong ngắn hạn, xu hướng giảm lãi suất chưa rõ rệt do áp lực thanh khoản vẫn lớn. Ngoài ra, biến động địa chính trị tiếp tục gây áp lực lên lạm phát và tỷ giá, hạn chế dư địa điều hành.
Dù vậy, bước sang nửa sau của năm 2026, theo KBSV, mặt bằng lãi suất cho vay sẽ có xu hướng hạ nhiệt rõ nét hơn, tương đồng mức giảm ở mặt bằng lãi suất huy động nhằm hỗ trợ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Đáng chú ý, theo xu hướng giảm trong giai đoạn này nhiều khả năng vẫn mang tính chọn lọc, ưu tiên tập trung vào các lĩnh vực động lực như xuất khẩu và sản xuất công nghiệp.
Trong khi đó, các chuyên gia Công ty Chứng khoán VNDirect lại cho rằng, dư địa giảm lãi suất không nhiều bởi áp lực lạm phát và tỷ giá, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trì hoãn cắt giảm lãi suất, nhu cầu tín dụng mạnh và hệ số tín dụng trên huy động (LDR) tại các ngân hàng thương mại liên tục duy trì ở mức cao.
