Bộ Tài chính “mở khóa” thủ tục cho sàn giao dịch tài sản mã hóa

Khung thủ tục đã sẵn sàng

Quyết định này được ban hành nhằm triển khai Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP của Chính phủ về thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam, qua đó từng bước thiết lập hành lang pháp lý cho một thị trường mới nổi, có quy mô giao dịch lớn và mức độ rủi ro cao.

Theo Quyết định, có 3 thủ tục hành chính mới được ban hành ở cấp trung ương, do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tiếp nhận và tổ chức thực hiện, gồm: cấp Giấy phép cung cấp dịch vụ; điều chỉnh Giấy phép cung cấp dịch vụ; và thu hồi Giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa. Đây là những thủ tục cốt lõi, trực tiếp quyết định việc hình thành, vận hành và giám sát các sàn giao dịch tài sản mã hóa trong giai đoạn thí điểm.

Đáng chú ý, việc tiếp nhận hồ sơ đối với cả 3 thủ tục nêu trên bắt đầu từ ngày 20/1/2026. Các tổ chức, doanh nghiệp quan tâm có thể tìm hiểu chi tiết về điều kiện, thành phần hồ sơ, trình tự, thời hạn giải quyết tại Phụ lục thủ tục hành chính ban hành kèm theo Quyết định 96/QĐ-BTC, được công bố công khai trên Cổng thông tin điện tử của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Việc công khai, chuẩn hóa thủ tục được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng minh bạch, giảm thiểu rủi ro pháp lý và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với lĩnh vực tài sản mã hóa.

Quyết định 96/QĐ-BTC được đánh giá là bước đi mang tính “kỹ thuật nhưng then chốt”, bởi lần đầu tiên các thủ tục liên quan đến việc cấp phép và quản lý sàn giao dịch tài sản mã hóa được thiết kế tương đối đầy đủ, bao trùm từ điều kiện vốn, cơ cấu cổ đông, yêu cầu về nhân sự, hạ tầng công nghệ, an toàn thông tin đến các quy trình quản trị rủi ro, phòng chống rửa tiền và bảo vệ nhà đầu tư. Đây cũng là cơ sở để cơ quan quản lý từng bước theo dõi, đánh giá tác động của thị trường tài sản mã hóa đối với hệ thống tài chính - tiền tệ trong giai đoạn thí điểm.

Những “cái tên sáng giá”

Trong bối cảnh hành lang thủ tục dần được hoàn thiện, thị trường ghi nhận sự quan tâm sớm của nhiều định chế tài chính lớn. Trước đó, khoảng 10 công ty chứng khoán và ngân hàng đã công bố kế hoạch, sẵn sàng tham gia cung cấp dịch vụ sàn giao dịch tài sản mã hóa. Danh sách này bao gồm CTCP Kinh doanh Tiền mã hóa và Tài sản mã hóa Vimexchange, CTCP Sàn giao dịch Tài sản mã hóa Techcom (TCEX) thuộc hệ sinh thái Techcombank, CTCP Sàn giao dịch Tài sản mã hóa VIX (VIXEX) của Chứng khoán VIX, CTCP Sàn giao dịch Tài sản số DNEX của HVA Group, cùng một số công ty chứng khoán lớn như SSI.

Trong nhóm công ty chứng khoán, SSI được xem là một trong những đơn vị chuẩn bị sớm nhất khi đã lên kế hoạch tham gia thị trường này từ năm 2022 thông qua việc thành lập CTCP Công nghệ số SSI (SSI Digital – SSID). Gần đây, SSID cùng Công ty TNHH Quản lý Quỹ SSI đã ký kết hợp tác chiến lược với Tether, U2U Network và Amazon Web Services (AWS), hướng tới xây dựng hệ sinh thái tài chính số toàn diện dựa trên nền tảng blockchain và điện toán đám mây.

Chứng khoán VIX cũng đã góp vốn thành lập VIXEX và ký kết hợp tác với FPT để chuẩn bị hạ tầng công nghệ. Song song với đó, doanh nghiệp này lên kế hoạch phát hành gần 919 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu, trong đó dự kiến dành khoảng 1.000 tỷ đồng để tiếp tục đầu tư cho mảng sàn giao dịch tài sản mã hóa.

Ở khối ngân hàng, MB được đánh giá là đơn vị tiên phong khi hợp tác kỹ thuật với Dunamu – công ty vận hành Upbit, sàn giao dịch tiền điện tử lớn nhất Hàn Quốc. Thỏa thuận này mở ra khả năng MB tham gia xây dựng sàn giao dịch tài sản mã hóa tại Việt Nam, đồng thời phối hợp nghiên cứu cơ chế vận hành và bảo vệ nhà đầu tư. Hệ sinh thái Techcombank cũng đã thành lập TCEX với vốn điều lệ hàng trăm tỷ đồng, trong khi VPBank cho biết đã chuẩn bị đầy đủ nguồn lực và sẵn sàng triển khai ngay khi được cấp phép.

Theo các tổ chức nghiên cứu, quy mô giao dịch tài sản số tại Việt Nam hiện ở mức rất lớn. Năm 2024, tổng giá trị giao dịch tài sản số ước đạt hơn 1.000 tỷ USD, bao gồm giao dịch tiền mã hóa, stablecoin và các sản phẩm phái sinh.

Hiệp hội Blockchain Việt Nam ước tính, nếu áp dụng mức thuế thu nhập cá nhân 0,1% tương tự thị trường chứng khoán, ngân sách Nhà nước có thể thu về trên 800 triệu USD mỗi năm. Trong bối cảnh đó, việc Bộ Tài chính công bố các thủ tục hành chính thí điểm được xem là bước đi quan trọng, vừa tạo khuôn khổ pháp lý cho thị trường phát triển có kiểm soát, vừa mở ra dư địa khai thác nguồn thu mới cho ngân sách và nâng cao năng lực giám sát, bảo vệ nhà đầu tư.

Tham khảo Quyết định số 96/QĐ-BTC tại đây.