Trang thông tin điện tử tổng hợp
Chi tiết tin tức
A- A A+ | Trong Tăng tương phản Giảm tương phản

Trường THPT Chuyên Đại học Sư phạm: Cây lớn tỏa bóng từ những hạt mầm đầu tiên

Từ một lớp chuyên Toán nhỏ bé ra đời giữa thời chiến tranh ác liệt, Trường THPT Chuyên Đại học Sư phạm đã đi qua hành trình tròn sáu thập kỷ.

Tập thể sư phạm nhà trường hội tụ nhiều gương mặt tài năng với chuyên môn vững vàng.
Tập thể sư phạm nhà trường hội tụ nhiều gương mặt tài năng với chuyên môn vững vàng.

60 năm ấy không chỉ được đo đếm bằng những mốc thời gian hay bảng thành tích rực rỡ, mà còn được vun đắp từ tâm huyết của bao thế hệ người thầy, khát vọng cháy bỏng của những lứa học trò và tình cảm gắn bó sâu nặng với mái trường Sư phạm Hà Nội.

Hạt mầm ươm giữa gian khó (1965 – 1970)

Năm 1965, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn gay go nhất, quyết định của Hội đồng Chính phủ giao cho Bộ Giáo dục tổ chức các lớp bồi dưỡng học sinh năng khiếu Toán học bậc trung học đã trở thành "mũi tên tiên phong", đặt nền móng cho mô hình đào tạo nhân tài, bắt đầu từ lớp chuyên Toán.

Bước sang niên khóa 1966 – 1967, lớp chuyên Toán thuộc Khoa Toán, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội chính thức ra đời với sứ mệnh cao cả: Phát hiện, nuôi dưỡng những "hạt giống" tài năng cho nền khoa học nước nhà.

0-ban-sao-cua-k1.jpg

0-ban-sao-cua-k11.jpg

Những hình ảnh đã nhuốm màu thời gian về các lứa học trò đầu tiên của nhà trường.

Từ đó, ngày 24/12/1966 trở thành một dấu mốc quan trọng trong hành trình phát triển của Chuyên Sư phạm. Chính vào ngày hôm ấy, 33 học sinh khóa đầu tiên lặng lẽ lên đường sơ tán về thôn Tống Xá, huyện Phù Cừ, tỉnh Hưng Yên.

Trong hoàn cảnh chiến tranh, thầy và trò vừa học tập, giảng dạy, vừa cùng nhau xây dựng cuộc sống nơi sơ tán. Sự đùm bọc của người dân địa phương và tình thầy trò gắn bó đã trở thành những ký ức không thể phai mờ. Một năm sau, lớp lại tiếp tục chuyển về xã Viên Nội, huyện Ứng Hòa (tỉnh Hà Tây cũ).

Trong gian nan ấy, Tổ Phổ thông ra đời dưới sự dẫn dắt của người tổ trưởng đầu tiên – PGS Hoàng Chúng. Không chỉ có Toán, nhà trường nhanh chóng bổ sung các thầy cô giáo các bộ môn Vật lí, Hóa học, Ngữ văn, Địa lí... Nền móng đầu tiên của Chuyên Sư phạm đã được đặt xuống từ chính những tháng ngày gian lao mà ấm áp tình người ấy: Một đội ngũ nhà giáo tận tụy, một truyền thống hiếu học kiên cường và một tình nghĩa thầy trò sâu nặng.

vu-dinh-hoa-hcb-imo-1974-1mb.jpg

Vũ Đình Hòa, chủ nhân tấm Huy chương Bạc Kỳ thi Olympic Toán quốc tế - IMO năm 1974.

le-ngoc-minh-hcd-imo-1976-1mb.jpg

Lê Ngọc Minh giành Huy chương Đồng Kỳ thi Olympic Toán quốc tế - IMO năm 1976.

Suốt hai thập kỷ tiếp theo, chặng đường phát triển của Khối Phổ thông chuyên Toán luôn gắn liền với từng nhịp thở của Khoa Toán, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Những trí thức lớn, những giảng viên tâm huyết như PGS Hoàng Chúng, PGS Vũ Dương Thụy... đã trực tiếp đứng lớp, truyền lửa đam mê cho học trò.

Từ một lớp học đơn sơ ban đầu, Khối dần hoàn thiện mô hình với ba lớp 8, 9, 10 (tương đương cấp THPT ngày nay) và bắt đầu tuyển sinh mỗi khóa 2 lớp chuyên Toán từ năm 1992.

Bền bỉ đi qua những năm tháng hậu chiến và thời kỳ đầu Đổi mới, thầy và trò Khối chuyên vẫn giữ trọn lời thề với tri thức. Kết quả của tinh thần vượt khó ấy là hàng loạt giải thưởng học sinh giỏi quốc gia và đặc biệt là 24 tấm Huy chương Olympic Toán quốc tế uy tín tính đến năm 1995. Năm 1986, Nhà nước trao tặng khối chuyên Huân chương Lao động hạng Ba như là sự ghi nhận đầy trân trọng cho những giọt mồ hôi và trí tuệ của nhiều thế hệ thầy trò.

Những chồi xanh vươn mình (1995 – 2005)

0-04-1987-bac-pham-van-dong-tro-chuyen-voi-em-dung-hoc-sinh-chuyen-toan.jpg

Lúc sinh thời, Thủ tướng Phạm Văn Đồng tới thăm và trò chuyện với học sinh chuyên Toán của nhà trường năm 1987.

Niên khóa 1995 – 1996 đánh dấu bước chuyển mình quan trọng khi Khối mở thêm lớp chuyên Tin học, chính thức mang tên Khối Phổ thông chuyên Toán – Tin. Sự mở rộng này nhanh chóng gặt hái "trái ngọt": Năm học 1999 – 2000, tấm Huy chương Bạc Olympic Tin học quốc tế đầu tiên xướng tên học sinh Chuyên Sư phạm, mở màn cho chuỗi thành tích Vàng, Bạc liên tiếp trong các năm sau đó.

Đặc biệt, giai đoạn 1998 – 2004 chứng kiến màn "bứt phá" ngoạn mục của chuyên Toán với 7 Huy chương Vàng Olympic Toán quốc tế và 4 Huy chương Vàng Olympic Toán học châu Á – Thái Bình Dương. Những đỉnh cao trí tuệ ấy đã đưa cái tên Chuyên Sư phạm trở thành một "thương hiệu" đào tạo nhân tài hàng đầu cả nước.

Đổi mới để vươn xa (2005 – 2009)

Tháng 5/2005, trước yêu cầu phát triển mới, Ban Giám hiệu Trường Đại học Sư phạm Hà Nội quyết định thành lập Khối Trung học phổ thông Chuyên, tách khỏi Khoa Toán – Tin để trở thành đơn vị trực thuộc Ban giám hiệu. Ngay trong năm học 2005 – 2006, Khối vươn mình mạnh mẽ khi mở thêm 4 môn chuyên: Vật lí, Hóa học, Sinh học và Ngữ văn.

Đến năm học 2008 – 2009, quy mô của Khối đã phát triển lên 21 lớp với hơn 700 học sinh. Sự lớn mạnh về cả chất và lượng này chính là chiếc cầu nối vững chắc, chuẩn bị cho một bước ngoặt lịch sử.

Cây đại thụ tỏa bóng mát (2009 đến nay)

img-6747.jpg

Lễ khai giảng năm học 2009-2010 và công bố quyết định thành lập Trường THPT Chuyên Đại học Sư phạm.

sp.jpg

Đêm giao lưu văn nghệ "Một thời để nhớ" chào mừng 50 năm Ngày thành lập Trường THPT Chuyên Đại học Sư phạm năm 2016.

Ngày 20/7/2009, UBND TP Hà Nội chính thức ra quyết định thành lập Trường THPT Chuyên Đại học Sư phạm. Ngôi trường bước sang một trang mới độc lập và tự chủ hơn. Cũng trong năm này, lớp chuyên Tiếng Anh ra đời; đến năm 2012, hệ không chuyên được đưa vào tuyển sinh và năm 2024, lớp chuyên Địa lí đầu tiên tiếp tục được mở ra (tiếp nối chuỗi thành tích 69 giải quốc gia Địa lí rực rỡ suốt 16 năm trước đó).

Năm 2024, trường được công nhận đạt chuẩn quốc gia cấp độ 2; năm 2025 đạt kiểm định chất lượng giáo dục cấp độ 5. Chặng đường 15 năm dưới danh xưng mới là chuỗi ngày vươn mình rực rỡ:

Bảng vàng thành tích: Chỉ riêng giai đoạn 2015 – 2025, trường đã mang về 562 giải học sinh giỏi quốc gia (34 giải Nhất, 152 giải Nhì, 211 giải Ba), liên tiếp 3 năm có Thủ khoa toàn quốc các môn Toán, Sinh học, Tiếng Anh. Trên đấu trường quốc tế, học sinh nhà trường xuất sắc mang về 4 Huy chương Vàng, 10 Huy chương Bạc, 5 Huy chương Đồng cùng nhiều Bằng khen.

nguyen-hoang-khoi-hcv-hoa-1mb.jpg

Nguyễn Hoàng Khôi - Huy chương Vàng Olympic Hóa học năm 2025.

Những thế hệ tài năng: Tính đến năm 2016, đã có hơn 250 cựu học sinh bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ, Tiến sĩ Khoa học; hơn 100 người được phong hàm Giáo sư, Phó Giáo sư, trở thành những nhà khoa học, giảng viên chủ chốt tại các viện nghiên cứu, trường đại học danh tiếng trong và ngoài nước.

Kinh nghiệm và Đẳng cấp: Năm 2024, trường đạt chuẩn quốc gia cấp độ 2; năm 2025 tiếp tục đạt kiểm định chất lượng giáo dục cấp độ 5. Đến năm học 2026 – 2027, nhà trường đã phát triển lên quy mô 1.578 học sinh, 40 lớp học cùng đội ngũ 110 cán bộ, giáo viên tinh hoa, trong đó có 12 Tiến sĩ và 71 Thạc sĩ.

Nhìn lại hành trình 60 năm, giá trị lớn nhất của nhà trường không chỉ nằm ở những con số thống kê khô khan, những tấm huy chương sáng chói hay quy mô trường lớp khang trang. Giá trị bền vững nhất – mạch ngầm nuôi dưỡng cây đại thụ Chuyên Sư phạm chính là trái tim nhiệt huyết của những người thầy tận tụy, là khát vọng vươn lên không ngừng của các thế hệ học trò và là truyền thống hiếu học được trao truyền vẹn nguyên qua bao mùa khai giảng.

Những hạt mầm gieo xuống giữa khói bom gian khó năm xưa nay đã trở thành ngàn cành xòe bóng. Và từ điểm tựa 60 năm vững chắc ấy, cây lớn Chuyên Sư phạm sẽ còn tiếp tục vươn cao, tỏa bóng xanh mát cho những mùa tài năng mới của đất nước.

Tin liên quan