Cô trò Trường Tiểu học Bắc Vũ Dương (Ninh Bình) trong ngày khai giảng năm học 2025-2026.
Từ giảm đầu mối đến bài toán chất lượng
Sau sắp xếp, hệ thống giáo dục Ninh Bình hiện có 725 cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên công lập, giảm 841 cơ sở.
Trong đó có 199 trường mầm non, 206 trường tiểu học, 205 trường THCS, 92 trường THPT và 23 cơ sở giáo dục thường xuyên. Toàn tỉnh có 26.942 lớp, nhóm/lớp với 928.819 trẻ em, học sinh.
Riêng các cơ sở giáo dục thuộc UBND cấp xã quản lý giảm từ 1.449 xuống còn 610 trường, giảm 839 trường, tương đương 57,9%.
Theo Sở GD&ĐT Ninh Bình, trong 129 xã, phường, có 121 địa phương thực hiện đúng định hướng; 8 địa phương giảm đầu mối nhiều hơn định hướng và không có địa phương nào không đạt yêu cầu về giảm đầu mối.
Quy mô sắp xếp lớn đặt ra yêu cầu bộ máy sau tinh gọn phải vận hành hiệu quả, đội ngũ được bố trí phù hợp, cơ sở vật chất được sử dụng tốt hơn và quyền lợi học tập của học sinh được bảo đảm.
Tại cuộc đối thoại với đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục ngày 26/8, ông Trần Huy Tuấn - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình nhấn mạnh, sắp xếp tổ chức mới chỉ là bước đầu. Trọng tâm thời gian tới phải chuyển mạnh từ “giảm đầu mối” sang “quản trị tốt hơn, chất lượng cao hơn, công bằng hơn”.
Hiệu quả của việc sắp xếp phải được thể hiện bằng chất lượng dạy và học, sự ổn định của đội ngũ, hiệu quả sử dụng tài sản, ngân sách cũng như sự thuận lợi, an toàn của học sinh.
Việc duy trì những kết quả giáo dục đã đạt được cũng là yêu cầu đặt ra trong quá trình vận hành hệ thống sau sắp xếp. Hiện 100% xã, phường của Ninh Bình duy trì chuẩn phổ cập giáo dục và xóa mù chữ; tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia ở mức cao.
Năm 2026, Ninh Bình đứng thứ nhất toàn quốc về điểm trung bình Kỳ thi tốt nghiệp THPT và đứng thứ hai toàn quốc về tổng số giải học sinh giỏi quốc gia năm học 2025-2026.
Trước thềm năm học mới, tỉnh yêu cầu toàn ngành tập trung bảo đảm năm học 2026-2027 khai giảng và vận hành an toàn, thông suốt; không để những vướng mắc về tổ chức bộ máy, tài chính, tài sản, nhân sự, dữ liệu sau sáp nhập ảnh hưởng đến việc dạy và học.
Rà soát nhu cầu giáo viên đến từng trường, từng môn học
Bí thư Tỉnh ủy Trần Huy Tuấn yêu cầu khẩn trương hoàn thiện việc bố trí đội ngũ, biên chế và cán bộ quản lý theo nguyên tắc “ở đâu có học sinh, ở đó có giáo viên”.
Giờ học tiếng Anh của học sinh Trường Tiểu học Ý Yên.
Sở Nội vụ phối hợp với Sở GD&ĐT rà soát nhu cầu giáo viên theo từng cấp học, môn học, trường và địa bàn, làm cơ sở tham mưu bố trí biên chế, số lượng người làm việc và chỉ tiêu hợp đồng theo quy định.
Việc điều động, thuyên chuyển, biệt phái phải bảo đảm khách quan, công khai, phù hợp thực tế; quan tâm điều kiện đi lại, hoàn cảnh của giáo viên và đặt lợi ích học tập của học sinh lên trên hết.
Bên cạnh đội ngũ, điều kiện học tập và an toàn của học sinh cũng được chú trọng trong quá trình vận hành hệ thống sau sắp xếp.
Các cơ sở giáo dục được yêu cầu rà soát toàn diện điều kiện an toàn trước khai giảng, nhất là phòng học, điện, nước, phòng cháy chữa cháy, giao thông, bếp ăn, nước uống và thiết bị; đồng thời chú trọng dinh dưỡng, y tế học đường, sức khỏe thể chất và tinh thần của học sinh.
Đối với những trường có nhiều phân hiệu, điểm trường, tỉnh yêu cầu có phương án quản lý học sinh, tổ chức việc đi lại của giáo viên và xử lý tình huống khẩn cấp. Các hoạt động tập thể không bắt buộc phải tập trung về trường chính nếu việc di chuyển làm tăng rủi ro hoặc chi phí cho học sinh, phụ huynh.
Cùng với đó, việc tiếp cận giáo dục, tuyển sinh và đánh giá học sinh phải bảo đảm công bằng, không có sự phân biệt giữa trường chính với phân hiệu, điểm trường hay giữa các địa bàn sau sắp xếp.
Trong tuyển sinh, các cơ sở giáo dục phải công khai chỉ tiêu, điều kiện, tiêu chí và quy trình; bảo đảm học sinh có cơ hội tiếp cận bình đẳng, không để phát sinh cơ chế “xin - cho”, chạy trường, chạy lớp hoặc ưu tiên không đúng quy định.
Một bài toán dài hạn khác là quỹ đất và cơ sở vật chất trường học. Các xã, phường được yêu cầu tổng hợp nhu cầu đất dành cho giáo dục đến năm 2030, đặc biệt tại khu vực đô thị hóa nhanh, khu công nghiệp và địa bàn tăng dân số; ưu tiên quỹ đất và các cơ sở nhà, đất công dôi dư phù hợp cho giáo dục.
Cùng với việc giải quyết những vấn đề về đội ngũ, cơ sở vật chất và tài chính, Ninh Bình định hướng tiếp tục đổi mới quản trị nhà trường, chuẩn hóa dữ liệu, triển khai học bạ số, chữ ký số, hồ sơ điện tử và ứng dụng trí tuệ nhân tạo có kiểm soát, gắn với bảo đảm an toàn thông tin.
Ngành Giáo dục cũng được yêu cầu khẩn trương hoàn thiện các đề án lớn về phát triển mạng lưới cơ sở giáo dục đến năm 2035; phổ cập THPT và tương đương; phát triển đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý; bảo đảm cơ sở vật chất; nâng cao chất lượng đồng đều, ngoại ngữ và chuyển đổi số.
Các đề án phải dựa trên dữ liệu dân số, quá trình đô thị hóa, phát triển khu công nghiệp, quy hoạch đất và dự báo số lượng học sinh, thay vì lập kế hoạch chủ yếu theo kinh nghiệm hoặc số liệu quá khứ.
Sau một tháng vận hành năm học mới và khi kết thúc học kỳ I, ngành Giáo dục Ninh Bình sẽ đánh giá việc vận hành các trường sau sắp xếp để kịp thời nhân rộng mô hình hiệu quả, điều chỉnh những bất cập.
Với gần 930.000 trẻ em, học sinh, Ninh Bình đặt yêu cầu sử dụng hiệu quả các nguồn lực, bố trí đội ngũ phù hợp với nhu cầu thực tế, đồng thời bảo đảm điều kiện học tập thuận lợi, an toàn và công bằng cho học sinh.
