Đại học 1.0 đến 4.0: Từ đào tạo đến kiến tạo giá trị

Chiều 26/10, Đại học Kinh tế TPHCM (UEH) tổ chức Diễn đàn Lãnh đạo toàn cầu UEH50 năm 2026 (UEH50 Global Leadership Forum 2026), quy tụ lãnh đạo các trường đại học và tổ chức đối tác đến từ châu Á, châu Âu, châu Mỹ, châu Đại Dương và Việt Nam.

Với chủ đề “Thích ứng với thay đổi: Định hình tương lai và tác động của giáo dục đại học”, diễn đàn tập trung trao đổi về đổi mới quản trị, chuyển đổi số, phát triển bền vững và hợp tác quốc tế, hướng tới nâng cao vai trò của đại học đối với người học, cộng đồng và xã hội.

Trong tham luận “Tái định hình quản trị đại học trong kỷ nguyên mới: UEH với mô hình UniverCity Innovation Hub hướng tới hợp tác đa bên và tạo tác động”, PGS.TS Bùi Quang Hùng, Giám đốc UEH, phân tích sự chuyển dịch vai trò của đại học qua các giai đoạn phát triển.

Theo ông, đại học 1.0 tập trung vào giảng dạy; đại học 2.0 mở rộng sang nghiên cứu; đại học 3.0 thúc đẩy đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp.

Đến mô hình đại học 4.0, nhà trường còn đóng vai trò kết nối, điều phối hệ sinh thái và phối hợp với các bên liên quan để kiến tạo giá trị.

Sự chuyển dịch này gắn với định hướng phát triển bền vững thông qua đại học, phát huy năng lực đào tạo, nghiên cứu và hợp tác để đóng góp cho quá trình chuyển đổi bền vững bên ngoài khuôn viên trường.

Một minh chứng, UEH với mô hình UniverCity Innovation Hub, kết nối tri thức và không gian từ khuôn viên đại học đến thành phố, vùng, đồng thời thúc đẩy hành động tập thể nhằm giải quyết các thách thức phát triển đô thị và vùng.

Mô hình vận hành theo khung Quintuple Helix, kết nối năm thành tố: đại học, chính quyền, doanh nghiệp, cộng đồng và môi trường.

Các bên cùng tham gia chu trình đồng kiến tạo gồm bốn bước: xác định vấn đề, thiết kế giải pháp, triển khai và hiện thực hóa giá trị, tạo tác động.

Qua đó, tri thức và nguồn lực nghiên cứu được định hướng vào những vấn đề phát triển cụ thể.

Góc nhìn quốc tế về AI và tác động xã hội

Giáo sư danh dự George Williams AO, Hiệu trưởng kiêm Chủ tịch Đại học Western Sydney (Úc), là diễn giả chính quốc tế tại diễn đàn, chia sẻ về trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục đại học.

Nội dung gắn với trụ cột “Tech for Good – Chuyển đổi số lấy con người làm trung tâm”, nhấn mạnh ứng dụng công nghệ cần đi cùng việc củng cố các giá trị nhân văn trong giáo dục, trong bối cảnh AI, dữ liệu và công nghệ giáo dục ngày càng tác động đến giảng dạy, học tập, nghiên cứu và quản trị đại học.

Trọng tâm diễn đàn là tọa đàm lãnh đạo “Tái định hình đại học vì tác động: Quản trị, Hợp tác và Chuyển đổi” (Rethinking Universities for Impact: Governance, Collaboration and Transformation).

Các đại biểu trao đổi về cách ghi nhận tác động xã hội trong đánh giá hiệu quả hoạt động đại học, rào cản thể chế, văn hóa và ngôn ngữ trong hợp tác, cũng như giải pháp chuyển các thỏa thuận hợp tác thành dự án cụ thể với kết quả đo lường được.

Tọa đàm triển khai theo ba trụ cột.

"Beyond Campus Walls – Universities as Place-based Partners" (Vượt ra ngoài khuôn viên – Đại học là đối tác gắn kết với địa phương) nhấn mạnh vai trò của đại học trong phát triển đô thị và khu vực thông qua hợp tác với chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng, từ cùng thiết kế đến triển khai sáng kiến.

"Tech for Good - Human-centered Digitalization" (Công nghệ vì lợi ích xã hội – Chuyển đổi số lấy con người làm trung tâm) tập trung vào ứng dụng AI, dữ liệu, công nghệ giáo dục và quản trị số, đồng thời đề cao tính bao trùm, tự do học thuật, liêm chính học thuật và trải nghiệm của người học.