Bước đi tiên quyết đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học

Đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học đang được thúc đẩy theo một lộ trình dài hạn ở cả cấp quốc gia và địa phương. Tại Hà Nội, UBND Thành phố đã ban hành Kế hoạch số 259/KH-UBND ngày 6/7/2026 về triển khai Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học” giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2035. Ở cấp quốc gia, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đang xây dựng các tiêu chuẩn, tiêu chí đánh giá cơ sở giáo dục trong triển khai Đề án đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025 - 2035, tầm nhìn đến năm 2045.

Trong bối cảnh đó, bài toán đặt ra không chỉ là tạo thêm môi trường để học sinh sử dụng tiếng Anh mà còn là làm thế nào để xác định được năng lực của người học, theo dõi sự tiến bộ và có cơ sở định hướng việc học theo từng giai đoạn. Khi quy mô và mức độ sử dụng tiếng Anh trong nhà trường ngày càng được mở rộng, một hệ thống đánh giá có tính chuẩn hóa sẽ giúp kết quả học tập được nhìn nhận trên những thước đo rõ ràng, thay vì chỉ dựa trên điểm số hoặc đánh giá riêng lẻ trong từng lớp học.

Trên thế giới, các hệ thống đánh giá năng lực ngoại ngữ theo chuẩn quốc tế đã được sử dụng như một công cụ tham chiếu để xác định trình độ và theo dõi sự phát triển của người học. Trong đó, TOEFL của Viện Khảo thí Giáo dục Hoa Kỳ (ETS) là một trong những hệ thống đánh giá tiếng Anh được sử dụng rộng rãi, với các bài thi được thiết kế phù hợp với từng nhóm tuổi và mục đích đánh giá.

Đối với học sinh phổ thông, TOEFL Primary và TOEFL Junior được thiết kế theo các cấp độ phù hợp với lứa tuổi, giúp đánh giá những kỹ năng tiếng Anh cốt lõi và cung cấp thông tin cụ thể về năng lực của người học. Kết quả không chỉ thể hiện qua điểm số mà còn cung cấp các mô tả năng lực, giúp học sinh nhận diện những kỹ năng đang có lợi thế và những lĩnh vực cần tiếp tục cải thiện. Với TOEFL Primary, kết quả Reading và Listening còn được đối sánh với chỉ số Lexile, hỗ trợ học sinh lựa chọn tài liệu đọc phù hợp với trình độ.

Việc tiếp cận một chuẩn đánh giá quốc tế vì vậy có thể mang lại giá trị ở cả hai chiều: học sinh hiểu rõ hơn năng lực của bản thân, trong khi phụ huynh và nhà trường có thêm một nguồn dữ liệu tham chiếu để theo dõi quá trình phát triển tiếng Anh của các em. Quan trọng hơn, đánh giá không chỉ nhằm xác định học sinh đạt bao nhiêu điểm, mà hướng tới trả lời câu hỏi các em đang ở đâu và cần phát triển như thế nào trên hành trình học tiếng Anh.

Trên thế giới, các hệ thống đánh giá năng lực ngoại ngữ theo chuẩn quốc tế đã được sử dụng như một công cụ tham chiếu để xác định trình độ và theo dõi sự phát triển của người học. Trong đó, TOEFL của Viện Khảo thí Giáo dục Hoa Kỳ (ETS) là một trong những hệ thống đánh giá tiếng Anh được sử dụng rộng rãi, với các bài thi được thiết kế phù hợp với từng nhóm tuổi và mục đích đánh giá. Tại Việt Nam, IIG Việt Nam hiện là đại diện quốc gia của ETS, đồng thời nắm giữ độc quyền nhãn hiệu TOEFL Vietnam, đưa các bài thi TOEFL phù hợp đến gần hơn với học sinh phổ thông.

Đối với học sinh phổ thông, TOEFL Primary và TOEFL Junior được thiết kế theo các cấp độ phù hợp với lứa tuổi, giúp đánh giá những kỹ năng tiếng Anh cốt lõi và cung cấp thông tin cụ thể về năng lực của người học. Kết quả không chỉ thể hiện qua điểm số mà còn cung cấp các mô tả năng lực, giúp học sinh nhận diện những kỹ năng đang có lợi thế và những lĩnh vực cần tiếp tục cải thiện. Với TOEFL Primary, kết quả Reading và Listening còn được đối sánh với chỉ số Lexile, hỗ trợ học sinh lựa chọn tài liệu đọc phù hợp với trình độ.

Việc tiếp cận một chuẩn đánh giá quốc tế vì vậy có thể mang lại giá trị ở cả hai chiều: học sinh hiểu rõ hơn năng lực của bản thân, trong khi phụ huynh và nhà trường có thêm một nguồn dữ liệu tham chiếu để theo dõi quá trình phát triển tiếng Anh của các em. Quan trọng hơn, đánh giá không chỉ nhằm xác định học sinh đạt bao nhiêu điểm, mà hướng tới trả lời câu hỏi các em đang ở đâu và cần phát triển như thế nào trên hành trình học tiếng Anh.

Trải qua 15 mùa giải, TOEFL Challenge đã tạo cơ hội để học sinh từ lớp 2 đến lớp 9 làm quen với các bài thi TOEFL phù hợp với độ tuổi, trải nghiệm môi trường đánh giá chuẩn hóa và nhận diện năng lực tiếng Anh của bản thân. Không chỉ dừng lại ở việc đánh giá, cuộc thi còn tạo ra một sân chơi để học sinh thử sức, rèn luyện sự tự tin và bản lĩnh khi sử dụng tiếng Anh. Ở các vòng thi tiếp theo, những thí sinh xuất sắc có cơ hội tiếp tục thử sức với các bài thi đánh giá kỹ năng Speaking và Writing, qua đó thể hiện năng lực sử dụng tiếng Anh một cách toàn diện hơn.

Bước vào năm học 2026 - 2027, TOEFL Challenge đánh dấu mùa giải thứ 15 liên tiếp tại Việt Nam, tiếp tục được triển khai dành cho học sinh Tiểu học và THCS tại các tỉnh, thành phố trên toàn quốc. Đây là cơ hội để học sinh tiếp cận các bài thi TOEFL Primary và TOEFL Junior, trải nghiệm chuẩn đánh giá quốc tế ngay từ bậc phổ thông và có thêm thông tin tham chiếu cho hành trình học tiếng Anh của mình.

Trong bối cảnh tiếng Anh đang từng bước được đưa vào sâu hơn trong môi trường giáo dục, việc học, sử dụng và đánh giá tiếng Anh cần được nhìn nhận như những thành tố gắn kết trong cùng một quá trình. Chuẩn đánh giá quốc tế, khi được sử dụng phù hợp, không chỉ giúp xác định năng lực tại một thời điểm mà còn có thể trở thành cơ sở để người học nhìn thấy tiến bộ của mình và chủ động xác định những bước tiếp theo.