Rừng thông liên tục bị ‘chảy máu’ tại Lâm Đồng

Chỉ trong tháng 5/2026, trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng liên tiếp xảy ra nhiều vụ phá rừng với quy mô lớn, tính chất nghiêm trọng và thủ đoạn ngày càng tinh vi. Các đối tượng không chỉ cưa hạ cây rừng một cách công khai, mà chuyển sang hình thức khoan gốc, đổ hóa chất nhằm “bức tử” cây rừng từ từ, gây khó khăn cho công tác phát hiện, xử lý của lực lượng chức năng.

Phá rừng tái diễn tại khu vực từng “nóng” năm 2022

Sáng 15/5, phóng viên Báo Công Thương ghi nhận hiện trường một vụ phá rừng nghiêm trọng xảy ra trên địa bàn xã Nam Ban Lâm Hà (tỉnh Lâm Đồng). Tại nhiều khu vực rừng thông, hàng trăm cây có biểu hiện bất thường: lá khô, ngọn héo dần, sinh trưởng suy kiệt rõ rệt.

Qua kiểm tra thực địa, dưới gốc các cây thông xuất hiện nhiều lỗ khoan tròn, đường kính khoảng 12 mm, sâu từ 5–10 cm, vị trí khoan cách mặt đất từ 50–70 cm. Nhiều lỗ khoan còn mới, nhựa thông vẫn đang chảy, cho thấy hóa chất vừa được bơm vào thân cây trong thời gian ngắn. Đáng chú ý, trên thân các cây bị tác động đã được lực lượng chức năng đánh số thứ tự để kiểm đếm, theo dõi.

Theo Ban Quản lý rừng phòng hộ Lâm Hà, trong hai ngày 6 và 7/5/2026, lực lượng chức năng đã tiến hành kiểm tra hai hiện trường rừng bị xâm hại tại lô 7, khoảnh 2, tiểu khu 274A, thuộc địa giới hành chính xã Nam Ban Lâm Hà.

Tại hiện trường thứ nhất, đoàn kiểm tra phát hiện 133 cây thông ba lá bị khoan gốc, đổ hóa chất với dấu hiệu tác động còn rất mới. Thời điểm phát hiện, phần lớn lá cây vẫn còn xanh, một số cây bắt đầu chuyển vàng, cho thấy hóa chất chưa ngấm hoàn toàn nhưng đã gây tổn thương nghiêm trọng đến hệ sinh trưởng.

Khu vực rừng bị tác động thuộc loại đất rừng sản xuất, hiện trạng là rừng trồng gỗ. Diện tích đất lâm nghiệp bị xâm hại được xác định khoảng 1.434 m², với tổng trữ lượng lâm sản bị ảnh hưởng hơn 12,1 m³. Toàn bộ số cây bị “bức tử” đều là thông ba lá.

Không xa hiện trường thứ nhất, tại cùng lô, khoảnh và tiểu khu, lực lượng chức năng tiếp tục phát hiện hiện trường thứ hai với 124 cây thông ba lá khác bị khoan gốc, bơm hóa chất, đang trong quá trình chết dần. Diện tích đất lâm nghiệp bị xâm hại được xác định là 570 m², với tổng trữ lượng lâm sản bị ảnh hưởng hơn 9,975 m³.

Đáng lo ngại, đây không phải là lần đầu khu vực tiểu khu 274A và vùng lân cận xảy ra các vụ phá rừng nghiêm trọng. Trước đó, vào tháng 9/2022, tại khu vực gần tiểu khu này, thuộc địa bàn xã Gia Lâm (huyện Lâm Hà cũ), nay thuộc địa giới hành chính xã Nam Ban Lâm Hà, lực lượng chức năng đã phát hiện một vụ phá rừng quy mô lớn.

Thời điểm đó, lâm tặc đã sử dụng cưa máy, cưa trắng hơn 160 cây thông ba lá gần 20 năm tuổi trên diện tích khoảng 1.700 m², thuộc lâm phần do Ban Quản lý rừng phòng hộ Lâm Hà quản lý. Vụ việc từng gây bức xúc lớn trong dư luận và được xem là điểm nóng về phá rừng trên địa bàn.

Việc các vụ xâm hại rừng liên tiếp xảy ra tại cùng một khu vực hoặc vùng giáp ranh cho thấy nguy cơ tái diễn phá rừng là rất cao. Đặc biệt, thủ đoạn khoan gốc, đổ hóa chất làm cây chết dần được đánh giá là tinh vi hơn nhằm tránh bị phát hiện ngay, đồng thời có thể hợp thức hóa việc khai thác gỗ hoặc chiếm dụng đất rừng về sau.

Hồi chuông cảnh báo về công tác bảo vệ rừng

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Đinh Văn Bình, Phó Chủ tịch UBND xã Nam Ban Lâm Hà cho biết, thời gian gần đây, tình trạng tác động đến rừng bằng hình thức “ken cây” diễn biến hết sức phức tạp, gây nhiều khó khăn cho công tác quản lý, bảo vệ rừng trên địa bàn.

Theo ông Bình, hành vi của các đối tượng lợi dụng sự hạn chế về lực lượng kiểm tra, giám sát. Lực lượng chức năng không thể túc trực 24/24 giờ tại hiện trường, trong khi hành vi khoan gốc, bơm hóa chất chỉ diễn ra trong thời gian rất ngắn, lén lút và có tổ chức.

Đáng chú ý, nhiều khu vực rừng bị tác động nằm xen kẽ trong khu dân cư và đất sản xuất nông nghiệp, khiến công tác kiểm tra, kiểm soát càng trở nên phức tạp, khó khăn hơn.

Trước thực trạng đó, UBND xã Nam Ban Lâm Hà đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, xây dựng kế hoạch phối hợp liên ngành, huy động lực lượng công an, kiểm lâm, ban quản lý rừng tổ chức tuần tra, mật phục nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn vi phạm. Khi phát hiện cây bị “ken”, địa phương tiến hành khoanh vùng, áp dụng các biện pháp cứu chữa, đồng thời giao khoán, quản lý chặt chẽ diện tích rừng bị ảnh hưởng.

Tuy nhiên, theo đánh giá của chính quyền địa phương, đây là hành vi rất khó phát hiện sớm. Phải sau vài ngày, khi cây bắt đầu chuyển màu, có dấu hiệu chết dần thì lực lượng chức năng mới phát hiện, dẫn đến khó xác định thời điểm và đối tượng vi phạm.

Trong tháng 5/2026, tại thôn 5 và thôn 6 của xã Nam Ban Lâm Hà, lực lượng chức năng đã phát hiện rõ hai vụ việc. Ngoài ra, qua rà soát thực tế, hành vi “ken cây” được cho là đã xảy ra từ trước, với khoảng 7 điểm khác nhau, mỗi điểm có từ 50 – 200 cây bị tác động.

Anh Trần Trịnh Minh Đăng, cán bộ Ban quản lý rừng Phòng hộ Lâm Hà cho biết, vụ việc được phát hiện trong quá trình tuần tra khi lực lượng chức năng nhận thấy nhiều cây thông có dấu hiệu bất thường như ngọn vàng, lá khô dần. Khi kiểm tra thực địa, lực lượng phát hiện trên thân cây có dấu khoan còn mới, kèm theo mùi hóa chất nồng, dung dịch vẫn còn lỏng.

Các lỗ khoan có độ sâu từ 7 – 10 cm, cho thấy đây là hành vi có chủ đích. Qua ghi nhận ban đầu, có ít nhất hai loại hóa chất với màu xanh và vàng khác nhau, nghi là thuốc diệt cỏ hoặc hóa chất độc hại, song đến nay chưa xác định được thành phần cụ thể.

Ngay sau khi phát hiện, đơn vị đã triển khai các biện pháp cứu chữa như khoan ngược để đưa hóa chất ra ngoài, sử dụng dung dịch trung hòa. Mỗi cây bị tác động được xử lý nhiều lần, có trường hợp lên đến 5 lần. Tuy nhiên, hiệu quả rất hạn chế do lượng hóa chất bơm vào quá lớn, độc tính mạnh.

Theo đánh giá, tỷ lệ cây có khả năng phục hồi rất thấp, đặc biệt với những cây được phát hiện muộn khi hóa chất đã ngấm sâu. “Nếu phát hiện sớm thì còn khả năng cứu, nhưng khi cây đã chuyển vàng rõ rệt gần như không thể phục hồi”, anh Đăng cho biết.

Ngoài 2 vụ việc trên, cùng thời điểm trong ngày 7/5, tại thôn Klong Klanh, xã Lạc Dương, các đối tượng đã cưa trắng 248 cây thông trên diện tích gần 3.000 m². Qua xác minh, khu vực rừng bị phá nằm ngoài phần diện tích do Vườn Quốc gia Bidoup – Núi Bà quản lý và hiện không thuộc quy hoạch đất lâm nghiệp theo quy hoạch mới.

Phần lớn số cây bị cưa hạ là thông tái sinh, có tuổi đời từ 10 – 30 năm. Khu vực xảy ra vụ việc nằm đối diện trạm kiểm lâm Klong Klanh, chỉ cách khoảng hơn 300 m. Theo nhận định ban đầu, mục đích cưa phá rừng có thể nhằm lấn chiếm đất để sản xuất nông nghiệp.

Hiện UBND các xã Nam Ban Lâm Hà và xã Lạc Dương đã đề nghị Công an xã phối hợp với lực lượng kiểm lâm khẩn trương điều tra, làm rõ, xử lý nghiêm các đối tượng liên quan.

Một số hình ảnh phóng viên ghi nhận hiện trường phá rừng tại Lâm Đồng:

Các vụ “bức tử” bằng khoan gốc đổ hoá chất và cưa trắng hàng trăm cây thông liên tiếp xảy ra trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng gần đây đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng phá rừng trái pháp luật vẫn còn diễn biến phức tạp tại một số địa bàn của tỉnh. Thực tế này đòi hỏi các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương phải tăng cường hơn nữa công tác tuần tra, kiểm soát, đồng thời xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nhằm bảo vệ diện tích rừng hiện có trên địa bàn.