Khai thông thể chế, dẫn dắt tăng trưởng

Tăng trưởng GDP năm 2025 ước đạt 8,02%. Ảnh: internet

Quyết liệt từ chỉ đạo, bứt phá xây dựng pháp luật

Tư duy xây dựng pháp luật được đổi mới căn bản, chuyển mạnh từ “quản lý” sang “kiến tạo”, từ phản ứng sang chủ động dẫn dắt phát triển. Những “nút thắt”, “điểm nghẽn” pháp lý được nhận diện thẳng thắn, xử lý có trọng tâm, trọng điểm; xây dựng pháp luật gắn chặt với tổ chức thi hành và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền. Chưa bao giờ khối lượng công việc lập pháp, lập quy lại lớn và khẩn trương đến vậy.

Chỉ trong năm 2025, Chính phủ đã trình Bộ Chính trị ban hành và tổ chức triển khai nhiều nghị quyết mang tính đột phá về phát triển khoa học công nghệ, kinh tế tư nhân, xây dựng và thi hành pháp luật, hội nhập quốc tế, phát triển giáo dục đào tạo, bảo đảm an ninh năng lượng, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân.

Chính phủ cũng trình Quốc hội thông qua 99 luật, dự thảo nghị quyết; trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua 13 pháp lệnh, nghị quyết; ban hành 377 nghị định - con số cao nhất từ trước tới nay. Đặc biệt, 06 nghị quyết được ban hành theo Nghị quyết số 206/2025/QH15 đã kịp thời xử lý các khó khăn, vướng mắc trong những quy định pháp luật thuộc thẩm quyền của Quốc hội, trực tiếp tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực để triển khai các nghị quyết đột phá của Bộ Chính trị.

Tính chung cả nhiệm kỳ, Chính phủ đã chỉ đạo xây dựng, trình Quốc hội thông qua trên 178 luật, pháp lệnh, nghị quyết; ban hành theo thẩm quyền 936 nghị định - một kỷ lục chưa từng có. Những con số ấy không chỉ phản ánh cường độ làm việc rất cao mà còn cho thấy quyết tâm chính trị mạnh mẽ trong việc hoàn thiện thể chế, đưa pháp luật trở thành động lực phát triển.

Nhờ đó, các nghị quyết của Đảng được thể chế hóa kịp thời, đồng bộ; các vấn đề pháp lý phát sinh từ việc sắp xếp tổ chức bộ máy, xây dựng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp được xử lý căn cơ; phân cấp, phân quyền được tăng cường; thủ tục hành chính được cắt giảm mạnh mẽ. Đây là nền tảng quan trọng để thực hiện mục tiêu năm 2025 thúc đẩy tăng trưởng đạt từ 8% trở lên, gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn, phát triển hài hòa giữa kinh tế - xã hội - môi trường, tạo tiền đề cho tăng trưởng cao hơn trong những năm tiếp theo.

Dấu ấn đậm nét trong kiến tạo thể chế tài chính, đầu tư

Trong kết quả chung ấy, đóng góp của Bộ Tài chính có vai trò đặc biệt quan trọng. Quán triệt tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị, Bộ Tài chính đã tập trung hoàn thiện đồng bộ thể chế, pháp luật trong lĩnh vực tài chính - ngân sách nhà nước, đầu tư và các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý theo hướng “thể chế kiến tạo cho sự phát triển”, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền triệt để cho địa phương theo tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.

Riêng trong năm 2025, Bộ Tài chính đã tham mưu trình Bộ Chính trị ban hành 01 nghị quyết đột phá về phát triển kinh tế tư nhân; gần đây nhất là 1 nghị quyết về phát triển kinh tế nhà nước và sắp tới là nghị quyết về đầu tư nước ngoài. Đồng thời, trình cấp có thẩm quyền ban hành và ban hành theo thẩm quyền 263 văn bản quy phạm pháp luật, gồm 25 luật, nghị quyết của Quốc hội; 01 nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; 81 nghị định, 05 nghị quyết của Chính phủ; 07 quyết định của Thủ tướng Chính phủ và 144 thông tư trong lĩnh vực quản lý tài chính - ngân sách nhà nước.

Những văn bản này đã tháo gỡ căn bản các điểm nghẽn pháp lý, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với sắp xếp tổ chức bộ máy, xây dựng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; xử lý vướng mắc trong công tác quy hoạch; khơi thông nguồn lực tài chính cho đầu tư phát triển; kịp thời đáp ứng yêu cầu triển khai các nghị quyết đột phá của Bộ Chính trị và các cơ chế, chính sách đặc thù cho địa phương trọng điểm. Đồng thời, Bộ Tài chính đã chủ động kiến tạo hành lang pháp lý cho các mô hình kinh tế mới như trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, khu thương mại tự do thế hệ mới, thí điểm xây dựng thị trường tài sản mã hóa.

Các quy định pháp luật phục vụ xây dựng, vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp trong các lĩnh vực tài chính - ngân sách, tài sản công, đầu tư, quy hoạch, đăng ký doanh nghiệp... tiếp tục được Bộ Tài chính tập trung hoàn thiện, song hành với kịp thời xử lý những vấn đề phát sinh. Bộ cũng đã sửa đổi, bổ sung và tham mưu sửa đổi, ban hành 42 quy định phân cấp, phân quyền; 140 chính sách đặc thù, thí điểm; tháo gỡ vướng mắc pháp lý để phân cấp thực hiện nhiều dự án quy mô lớn, phát huy tiềm năng, thế mạnh của địa phương, chính quyền 2 cấp.

Trong lĩnh vực quy hoạch, Bộ Tài chính đã tham mưu trình Quốc hội ban hành Luật Quy hoạch số 112/2025/QH15, đổi mới toàn diện công tác quy hoạch; trình Quốc hội, Chính phủ ban hành 02 nghị quyết và nhiều văn bản hướng dẫn tháo gỡ vướng mắc. Đến nay, 109/110 quy hoạch thuộc hệ thống quy hoạch quốc gia đã được phê duyệt, 99 kế hoạch thực hiện quy hoạch được phê duyệt.

Bộ cũng tham mưu Chính phủ trình Quốc hội thông qua Điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021-2030, khẩn trương triển khai điều chỉnh quy hoạch vùng và phối hợp với bộ, ngành, địa phương triển khai điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất quốc gia, quy hoạch ngành quốc gia, quy hoạch tỉnh và quy hoạch khác có liên quan, tạo nền tảng quan trọng để mở ra không gian phát triển mới.

Nhờ những đột phá mạnh mẽ về thể chế, pháp luật nói chung, đặc biệt là thể chế trong lĩnh vực tài chính, đầu tư, nền kinh tế đã có thêm “điểm tựa” vững chắc để giữ vững ổn định và tạo đà bứt phá trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, phức tạp và khó lường. Trên nền tảng đó, tăng trưởng GDP năm 2025 ước đạt 8,02%, hoàn thành mục tiêu đề ra và thuộc nhóm các nền kinh tế tăng trưởng cao hàng đầu thế giới. Bình quân giai đoạn 2021-2025, tốc độ tăng trưởng đạt khoảng 6,3%, cao hơn giai đoạn trước. Những kết quả này tiếp tục khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng của việc hoàn thiện thể chế trong việc củng cố ổn định kinh tế vĩ mô, mở rộng dư địa chính sách, nâng cao năng lực nội tại và dẫn dắt tăng trưởng nhanh, bền vững trong giai đoạn phát triển mới.