Cục Thống kê lắng nghe, nắm bắt và tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc của địa phương

Phóng viên: Xin Phó Cục trưởng cho biết rõ hơn mục đích triển khai các đoàn công tác giám sát của CTK tới làm việc tại các Thống kê địa phương?

Phó Cục trưởng Cục Thống kê Đỗ Thị Ngọc

Hoạt động giám sát còn nhằm bảo đảm chất lượng, tính chính xác và khách quan của thông tin điều tra. Việc kiểm tra trực tiếp tại địa bàn giúp kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những sai sót trong quá trình điều tra, đồng thời bảo đảm việc thu thập thông tin được thực hiện đúng quy trình, nội dung và phương án TĐTKT 2026 đã được phê duyệt. Kết quả giám sát được tổng hợp, chọn lọc để xây dựng các thông báo nghiệp vụ, áp dụng thống nhất trên phạm vi toàn quốc.

Thông qua các chuyến công tác, CTK đồng thời lắng nghe, nắm bắt và tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc của địa phương, nhất là các vấn đề phát sinh trong quá trình tiếp cận đơn vị điều tra, ứng dụng công nghệ thông tin và bố trí nhân lực. Trên cơ sở đó, các hướng dẫn nghiệp vụ hoặc giải pháp chỉ đạo, điều hành được kịp thời điều chỉnh cho phù hợp với thực tiễn triển khai.

Bên cạnh ý nghĩa chuyên môn, các đoàn công tác còn góp phần động viên, hỗ trợ, nâng cao tinh thần trách nhiệm của đội ngũ công chức, điều tra viên; tăng cường kỷ cương, kỷ luật trong toàn ngành Thống kê, tạo sự đồng thuận và quyết tâm cao trong việc tổ chức thực hiện thành công TĐTKT 2026. Đây cũng là căn cứ quan trọng để đề xuất khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc, đồng thời kiến nghị xử lý các trường hợp vi phạm quy định trong quá trình thực hiện Tổng điều tra.

Nhìn chung, việc tổ chức các đoàn chỉ đạo, giám sát là nội dung trọng tâm, có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm TĐTKT 2026 được triển khai đúng kế hoạch, đúng phương pháp và đạt chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu cung cấp thông tin thống kê đầy đủ, chính xác và tin cậy phục vụ công tác quản lý, điều hành và hoạch định chính sách phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.

Phóng viên: Xin Phó Cục trưởng cho biết kết quả tiến độ triển khai TĐTKT 2026 đến thời điểm này. Cuộc Tổng điều tra được thực hiện khi cả nước chuyển đổi vận hành theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, vậy thông qua các chuyến giám sát Phó Cục trưởng nhận thấy những thuận lợi và khó khăn gì trong quá trình triển khai?

Phó Cục trưởng CTK Đỗ Thị Ngọc: Đến ngày 30/01/2026, TĐTKT 2026 đang được triển khai tích cực tại nhiều địa phương trên cả nước. Cuộc Tổng điều tra được thực hiện theo hai giai đoạn, trong đó giai đoạn 1 tập trung thu thập thông tin đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh cá thể; cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng và tổ hợp tác. Kết quả thực hiện cho thấy, cả nước đã hoàn thành thu thập thông tin của 1.947.769 cơ sở sản xuất, kinh doanh cá thể, đạt 37,2% kế hoạch; 11.698 cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng, đạt 22,4%; và 1.657 tổ hợp tác, đạt 17,3%.

Qua công tác chỉ đạo, giám sát tại 34 tỉnh, thành phố trong tháng 01/2026, có thể thấy việc triển khai TĐTKT 2026 trong bối cảnh chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp bên cạnh những thuận lợi vẫn còn không ít khó khăn. Về thuận lợi, kết quả Tổng điều tra giúp các địa phương (cấp tỉnh, cấp xã) xây dựng cơ sở dữ liệu về kinh tế - xã hội theo địa giới hành chính mới, nên nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của chính quyền các cấp. Bộ máy chính quyền được tinh gọn đã góp phần nâng cao hiệu quả chỉ đạo, điều hành từ trung ương đến cơ sở, bảo đảm tính thống nhất và thông suốt. Mô hình chính quyền địa phương hai cấp giảm bớt cấp trung gian, giúp quy trình phối hợp, kiểm tra, rà soát dữ liệu giữa các cấp nhanh chóng, đồng thời tạo điều kiện đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và khai thác dữ liệu hành chính phục vụ công tác điều tra.

Tuy nhiên, quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy và nhân sự ở cấp xã nên việc thành lập Ban Chỉ đạo và Tổ thường trực trong giai đoạn chuẩn bị và triển khai Tổng điều tra có gặp khó khăn ảnh hưởng nhất định. Cùng với đó, việc sáp nhập đơn vị hành chính làm tăng phạm vi quản lý và số lượng cơ sở kinh tế trên địa bàn, nên khó khăn cho công tác rà soát, lập bảng kê, đặc biệt là tổ chức thu thập thông tin tại các cơ sở kinh tế. Trong bối cảnh cán bộ cấp xã phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ, khối lượng công việc lớn đã ảnh hưởng đến công tác chỉ đạo, phối hợp trong thực hiện TĐTKT 2026.

Phóng viên: Từ những kết quả đánh giá trên, đặc biệt là những khó khăn, vướng mắc Cục Thống kê sẽ tập trung vào những công việc gì để đảm bảo tiến độ của cuộc TĐT?

Phó Cục trưởng CTK Đỗ Thị Ngọc: Để bảo đảm tiến độ triển khai đợt 1 của TĐTKT 2026, CTK đã và đang tập trung chỉ đạo, tổ chức thực hiện đồng bộ nhiều nhiệm vụ trọng tâm. Theo đó, công tác đôn đốc các địa phương được tăng cường nhằm bảo đảm việc thu thập thông tin diễn ra đúng kế hoạch, tiến độ đề ra, đặc biệt tại các tỉnh, thành phố có số lượng cơ sở sản xuất, kinh doanh cá thể lớn như TP.Hà Nội, TP.Hồ Chí Minh và Đồng Nai. Cùng với đó, CTK đẩy mạnh phối hợp với chính quyền địa phương trong công tác chỉ đạo, tuyên truyền, qua đó nâng cao nhận thức và sự hợp tác của các đối tượng điều tra. Công tác kiểm tra, giám sát chất lượng phiếu điều tra được thực hiện thường xuyên; các thông báo, hướng dẫn nghiệp vụ và hỗ trợ về phần mềm cho lực lượng điều tra viên được ban hành kịp thời. Đồng thời, thường xuyên tổ chức các cuộc họp, thảo luận để báo cáo, tổng hợp, đánh giá tiến độ, từ đó kịp thời xử lý những vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai Tổng điều tra giai đoạn 1.

Trên cơ sở đánh giá kết quả giai đoạn chuẩn bị và những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong giai đoạn 1, để triển khai hiệu quả giai đoạn 2, CTK xác định cần tập trung thực hiện đồng bộ nhiều nhóm giải pháp. Trong đó, trọng tâm là hoàn thiện danh sách điều tra thông qua việc tăng cường phối hợp giữa cơ quan thống kê với cơ quan thuế, cơ quan đăng ký kinh doanh và các sở, ngành liên quan nhằm đối soát, cập nhật đầy đủ danh sách doanh nghiệp đang hoạt động thực tế, nhất là tại các địa bàn có thay đổi đơn vị hành chính; đồng thời tổ chức rà soát lần cuối trước thời điểm thu thập thông tin chính thức để hạn chế tình trạng trùng lặp, bỏ sót hoặc sai địa chỉ đơn vị điều tra. Bên cạnh đó, chuẩn bị tốt phương án kê khai và hỗ trợ đơn vị điều tra bằng việc hoàn thiện các tài liệu hướng dẫn theo hướng đơn giản, dễ hiểu, đúng trọng tâm chỉ tiêu và thiết lập đường dây nóng hỗ trợ trong suốt thời gian triển khai thu thập thông tin.

Cùng với các giải pháp trên, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và giám sát tiến độ theo thời gian thực tiếp tục được triển khai, tập trung hoàn thiện hệ thống phần mềm điều tra, bảo đảm ổn định, dễ sử dụng và có đầy đủ các chức năng tiến độ, cảnh báo, báo lỗi cũng như giải thích chỉ tiêu tạo điều kiện thuận tiện nhất cho đơn vị kê khai thông tin. Công tác tuyên truyền và phối hợp với cộng đồng doanh nghiệp cũng được tăng cường thông qua việc phối hợp chặt chẽ với các hiệp hội doanh nghiệp, phòng thương mại, khu công nghiệp và ban quản lý các cụm công nghiệp để thông tin sớm về kế hoạch, thời gian và trách nhiệm tham gia điều tra, đồng thời nhấn mạnh tính bảo mật thông tin và ý nghĩa của dữ liệu điều tra đối với công tác hoạch định chính sách phát triển kinh tế, qua đó nâng cao tinh thần hợp tác của doanh nghiệp. Song song với đó, CTK tiếp tục tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và triển khai các biện pháp hỗ trợ phù hợp, bảo đảm chất lượng và tiến độ của TĐTKT 2026.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn Phó Cục trưởng CTK!