 |
| Bộ Tài chính tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp bình ổn giá, góp phần kiểm soát lạm phát và ổn định đời sống người dân. Ảnh minh họa: H.D |
Tăng kiểm tra, xử lý hành vi tăng giá bất hợp lý
Theo phản ánh của cử tri TP. Đà Nẵng do đoàn đại biểu Quốc hội TP. Đà Nẵng chuyển đề Bộ Tài chính, khi có chủ trương điều chỉnh tăng lương cơ sở, giá một số mặt hàng trên thị trường thường có xu hướng tăng theo, ảnh hưởng đến đời sống của người lao động có thu nhập thấp và những người không hưởng lương từ ngân sách nhà nước.
Vì thế, cử tri đề nghị Bộ Tài chính phối hợp với các bộ, ngành Trung ương tham mưu Chính phủ giải pháp và kế hoạch bình ổn giá thị trường, hạn chế tác động của việc tăng giá và bảo đảm đời sống nhân dân.
Tại văn bản trả lời kiến nghị của cử tri, Bộ Tài chính cho biết, công tác quản lý, điều hành giá thời gian qua được Chính phủ chỉ đạo thực hiện chủ động, linh hoạt, bám sát diễn biến kinh tế trong nước, quốc tế và mục tiêu kiểm soát lạm phát do Quốc hội đề ra.
Bộ Tài chính được giao chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành thường xuyên theo dõi, phân tích, dự báo diễn biến giá cả thị trường; tham mưu Ban Chỉ đạo điều hành giá xây dựng các kịch bản lạm phát và đề xuất giải pháp phù hợp.
Theo văn bản của Bộ Tài chính, công tác điều hành giá năm 2026 chịu áp lực từ căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, biến động giá năng lượng thế giới và tâm lý kỳ vọng tăng giá các mặt hàng thiết yếu theo lộ trình điều chỉnh tăng lương cơ sở từ ngày 1/7/2026.
Trước tình hình này, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện số 28/CT-TTg ngày 1/4/2026 về tăng cường công tác quản lý giá, bình ổn giá, kiểm soát lạm phát.
Tiếp đó, tại Thông báo số 480/TB-VPCP ngày 12/9/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo điều hành giá đã chỉ đạo các nhiệm vụ quản lý, điều hành giá trong những tháng còn lại của năm 2026.
Thực hiện chỉ đạo, ngày 29/9/2026, Bộ Tài chính ban hành Văn bản số 15348/BTC-QLG, đề nghị các bộ, ngành và UBND các tỉnh, thành phố theo dõi sát diễn biến cung cầu, giá cả thị trường, nhất là đối với hàng hóa, dịch vụ thiết yếu; chủ động dự báo, xây dựng phương án bảo đảm nguồn cung và điều hành giá phù hợp.
Đồng thời, các cơ quan, địa phương phải tăng cường kiểm tra việc chấp hành quy định về kê khai, niêm yết và công khai thông tin về giá; kịp thời phát hiện, xử lý theo thẩm quyền các hành vi vi phạm, găm hàng, thao túng giá và tăng giá bất hợp lý.
Đáng chú ý, đối với những địa phương có mức tăng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) cao hơn bình quân cả nước, Bộ Tài chính đề nghị tập trung phân tích, đánh giá chuyên sâu các yếu tố hình thành giá và nguyên nhân biến động của những nhóm mặt hàng có chỉ số giá tăng cao, từ đó có biện pháp quản lý, điều hành phù hợp với tình hình thực tế.
Đối với mặt hàng xăng dầu, Bộ Tài chính cho biết, trước áp lực tăng giá từ thị trường thế giới, Chính phủ đã chỉ đạo triển khai các biện pháp bình ổn giá theo quy định, kết hợp sử dụng Quỹ Bình ổn giá và chính sách miễn, giảm thuế đối với xăng dầu nhằm hạn chế biến động giá trong nước. Nhờ đó, nguồn cung xăng dầu trong 9 tháng đầu năm 2026 được duy trì ổn định; giá xăng dầu Việt Nam tiếp tục ở mức trung bình trong khu vực và thấp hơn một số nước có chung đường biên giới.
Theo đánh giá của Bộ Tài chính, mặc dù giá năng lượng có nhiều biến động, thị trường hàng hóa trong nước vẫn cơ bản ổn định, nguồn cung được bảo đảm, không xảy ra tình trạng thiếu hàng hoặc sốt giá diện rộng.
Đối với hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá, Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương rà soát kỹ phương án điều chỉnh, bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu kiểm soát lạm phát, hỗ trợ sản xuất, kinh doanh, đời sống người dân và lộ trình tính đúng, tính đủ các yếu tố hình thành giá. Việc lựa chọn thời điểm và mức độ điều chỉnh phải phù hợp, hạn chế tác động cộng hưởng đến mặt bằng giá và CPI.
Chủ động kiểm soát áp lực giá những tháng cuối năm
Về nhiệm vụ từ nay đến cuối năm 2026 và giai đoạn tiếp theo, văn bản trả lời cử tri Bộ Tài chính cho biết, sẽ phối hợp với các bộ, ngành tham mưu Chính phủ và thực hiện theo thẩm quyền các giải pháp nhằm ổn định mặt bằng giá, giảm giá thành, hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Trọng tâm trước hết là tăng cường năng lực dự báo, cảnh báo sớm các yếu tố gây áp lực lạm phát; xác định những nhóm hàng hóa, dịch vụ chiếm tỷ trọng lớn trong CPI và có khả năng tiếp tục gây áp lực trong những tháng cuối năm.
Bộ Tài chính sẽ thường xuyên cập nhật kịch bản CPI cả năm, đồng thời theo dõi sát biến động giá năng lượng, lương thực, tỷ giá quốc tế, chính sách thương mại, thuế quan và nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu để xây dựng phương án điều hành phù hợp.
Cùng với đó, các giải pháp bảo đảm, điều hòa cung cầu sẽ tập trung vào những mặt hàng thiết yếu như xăng dầu, điện, lương thực, thực phẩm và nguyên liệu đầu vào phục vụ sản xuất.
Riêng đối với vật liệu xây dựng, Bộ Tài chính nhấn mạnh yêu cầu theo dõi sát tình hình sản xuất, nguồn cung, nhu cầu và biến động giá; triển khai các giải pháp ổn định giá cát, đá, sỏi, đất san lấp.
Các cơ quan liên quan cần rà soát quy hoạch, điều chỉnh phương án khai thác và tăng cường quản lý các mỏ khoáng sản, vật liệu xây dựng, không để thiếu hụt nguồn cung hoặc tăng giá bất hợp lý, nhất là đối với các dự án trọng điểm quốc gia và dự án quan trọng tại địa phương.
Trong điều hành kinh tế vĩ mô, Bộ Tài chính xác định tiếp tục phối hợp đồng bộ chính sách tài khóa với chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt; tiết kiệm chi thường xuyên ngân sách nhà nước, ưu tiên nguồn lực cho đầu tư phát triển.
Đáng chú ý, việc giải ngân vốn đầu tư công cần được đẩy nhanh với nhịp độ hợp lý, tránh dồn vào cuối năm gây áp lực lên giá cả. Cùng với đó là theo dõi sát lạm phát, cung tiền, tín dụng, tỷ giá và lãi suất; kiểm soát hợp lý tăng trưởng tín dụng, điều hành tỷ giá linh hoạt nhằm hạn chế lạm phát nhập khẩu.
Đối với các hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý giá, Bộ Tài chính cho biết việc điều chỉnh giá điện, dịch vụ y tế, giáo dục và các dịch vụ công thiết yếu cần được cân nhắc phù hợp trong bối cảnh áp lực lạm phát đang tăng nhanh.
Bên cạnh các giải pháp điều hành trực tiếp, Bộ Tài chính tiếp tục triển khai những chính sách hỗ trợ về thuế, phí, lệ phí và tiền thuê đất. Trong đó có chính sách giảm 2% thuế giá trị gia tăng, miễn, giảm nhiều khoản phí, lệ phí đến hết năm 2026 và kéo dài chính sách miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp đến hết năm 2030. Ngoài ra còn có các chính sách tín dụng ưu đãi thông qua Ngân hàng Chính sách xã hội, hỗ trợ người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện và bảo hiểm y tế thuộc các nhóm chính sách... nhằm góp phần giảm khó khăn, bảo đảm an sinh xã hội và ổn định đời sống nhân dân.
Để hạn chế tình trạng tăng giá bất hợp lý, Bộ Tài chính xác định tiếp tục đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra, giám sát thị trường và việc chấp hành pháp luật về giá; xử lý nghiêm hành vi găm hàng, thao túng giá, lợi dụng biến động thị trường để tăng giá.
Đồng thời, công tác thông tin, truyền thông và công khai các chủ trương điều hành giá của Chính phủ sẽ được tăng cường nhằm ổn định tâm lý thị trường, kiểm soát kỳ vọng lạm phát và hạn chế hành vi đầu cơ, tích trữ gây bất ổn thị trường.
Bộ Tài chính cho biết sẽ tiếp tục tổng hợp, theo dõi tình hình, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương triển khai các giải pháp quản lý, điều hành giá, góp phần kiềm chế lạm phát trong những tháng cuối năm 2026, ổn định đời sống người dân và hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh.
