 |
| Ảnh minh họa. Thiết kế đươc hỗ trợ bởi AI. |
Tăng trưởng 2 con số: Bài toán nguồn lực
Kết luận số 18-KL/TW đặt mục tiêu phấn đấu tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn 2026-2030. Để biến mục tiêu thành kết quả cụ thể, Chính phủ cập nhật kịch bản tăng trưởng, phân giao mục tiêu và xác định trách nhiệm thực hiện đối với từng bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp nhà nước.
Nghị quyết số 168/NQ-CP ngày 27/6/2026 cập nhật kịch bản tăng trưởng và các giải pháp trọng tâm trong những tháng còn lại, phấn đấu đưa tăng trưởng năm 2026 từ 10% trở lên, đồng thời giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Nghị quyết nhấn mạnh trách nhiệm thực hiện mục tiêu của từng Bộ, địa phương và doanh nghiệp nhà nước, gắn với đổi mới tư duy, cách làm và nâng cao năng lực tổ chức thực thi. Nghị quyết số 169/NQ-CP cùng ngày cụ thể hóa mục tiêu tăng trưởng đối với các địa phương trong năm 2026 và giai đoạn 2026-2030.
Khi mục tiêu được giao tới từng địa bàn, yêu cầu về nguồn lực để thực hiện cũng trở nên rõ hơn. Tăng trưởng ở mức cao cần thêm vốn cho đầu tư, sản xuất, kinh doanh và mở rộng năng lực cung ứng. Trong khi đó, đến cuối tháng 6/2026, huy động thấp hơn dư nợ tín dụng khoảng 2,7 triệu tỷ đồng, tương đương 13,4% tổng dư nợ tín dụng; lượng tiền mặt trong lưu thông ở mức khoảng 2,1 triệu tỷ đồng.
Những con số này cho thấy, bài toán vốn không chỉ nằm ở quy mô nguồn tiền, mà còn ở khả năng luân chuyển và phân bổ nguồn lực. Tăng trưởng cao vì thế đặt ra yêu cầu mở thêm dư địa cho các kênh vốn, đồng thời nâng khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế.
Trong lĩnh vực ngân hàng, một số quy định đã được điều chỉnh theo hướng tạo thêm dư địa tín dụng. Thông tư số 25/2026/TT-NHNN nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng cho vay trung và dài hạn từ 30% lên 40%. Sau đó, Quyết định số 1743/QĐ-NHNN nâng tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước được tính vào tổng tiền gửi khi xác định tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi lên 50%, áp dụng từ ngày 1/8/2026 đến ngày 31/7/2028. Điều chỉnh này được kỳ vọng mở rộng dư địa tăng trưởng tín dụng cho nhóm ngân hàng thương mại nhà nước.
Khơi thông dòng vốn, chuyển hóa thành tăng trưởng
Từ nền tảng tín dụng, dòng vốn đang được định hướng vào những lĩnh vực và dự án có nhu cầu lớn về nguồn lực. Phần dư nợ tín dụng tăng thêm đối với nhà ở xã hội, khu công nghiệp và khu chế xuất được loại trừ khi kiểm soát tăng trưởng tín dụng bất động sản. Với 18 dự án trọng điểm, dư nợ cũng được loại khỏi hạn mức tăng trưởng tín dụng hằng năm; riêng năm 2026 là 210 nghìn tỷ đồng, tổng giai đoạn 2026-2033 hơn 750 nghìn tỷ đồng.
Cùng với tín dụng ngân hàng, thị trường vốn tiếp tục được hoàn thiện để mở rộng khả năng huy động nguồn lực trung và dài hạn. Theo Chứng khoán Mirae Asset (MASVN), Thông tư số 08/2026/TT-BTC cùng các giải pháp về Global Broker (nhà môi giới toàn cầu), non-prefunding (không yêu cầu nhà đầu tư nộp đủ tiền trước khi giao dịch) và giảm rủi ro thanh toán đang góp phần cải thiện khả năng tiếp cận thị trường, nâng hiệu quả thanh toán bù trừ và tăng tính minh bạch trong vận hành.
Khung pháp lý cho cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) cũng được hoàn thiện, với dự thảo thông tư thay thế Thông tư số 119/2020/TT-BTC nhằm chuẩn hóa quy trình theo hệ thống KRX; CCP dự kiến vận hành vào quý I/2027. Cùng với đó, Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước rà soát các quy định về tỷ lệ sở hữu nước ngoài và phát triển thị trường ngoại hối, qua đó cải thiện khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài. Việt Nam đồng thời tiếp tục triển khai các giải pháp hướng tới mục tiêu nâng hạng MSCI lên thị trường mới nổi vào năm 2030; cổ phiếu Việt Nam được đưa vào các rổ chỉ số FTSE theo 4 giai đoạn, từ ngày 21/9/2026 đến ngày 20/9/2027.
Một hướng mở rộng nguồn lực khác đến từ khu vực quốc tế. Cơ quan quản lý đã đạt đồng thuận về việc mở cửa cho các doanh nghiệp FDI lớn IPO và niêm yết. Cùng với đó, việc phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài và vận hành Trung tâm tài chính quốc tế được đặt trong nhóm giải pháp dài hạn nhằm thu hút và kết nối các dòng vốn.
Nhưng khơi thông vốn mới là điều kiện đầu vào. Khả năng hấp thụ và sử dụng nguồn lực mới quyết định mức độ chuyển hóa dòng vốn thành tăng trưởng. Kết quả kinh doanh nửa đầu năm 2026 cho thấy sự phân hóa giữa các nhóm ngành. Theo MASVN, lợi nhuận 6 tháng của các doanh nghiệp niêm yết tăng 47,5% so với cùng kỳ; riêng nhóm bất động sản tăng mạnh trong quý II, trong đó Vingroup đóng góp 43% tổng tăng trưởng lợi nhuận.
Sự phân hóa này cho thấy, khả năng hấp thụ và sử dụng vốn giữa các ngành, doanh nghiệp không giống nhau. Dòng vốn chỉ thực sự tạo thêm năng lực cho nền kinh tế khi được đưa vào những dự án, hoạt động sản xuất, kinh doanh và hạ tầng có khả năng tạo giá trị. Với doanh nghiệp nhà nước, yêu cầu nâng hiệu quả sử dụng nguồn lực gắn với quá trình cơ cấu lại vốn. Quyết định số 40/2026/QĐ-TTg quy định tiêu chí phân loại doanh nghiệp để thực hiện cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp, làm cơ sở cho việc sắp xếp, cơ cấu lại vốn.
Ở cấp doanh nghiệp niêm yết, triển vọng lợi nhuận cũng cho thấy kỳ vọng về khả năng cải thiện kết quả hoạt động. Báo cáo của MASVN dự báo lợi nhuận sau thuế toàn thị trường năm 2026 tăng khoảng 20-22% so với cùng kỳ.
Tăng trưởng 2 con số vì vậy không chỉ là bài toán huy động thêm vốn, mà còn là khả năng phân bổ và sử dụng nguồn lực để tạo ra tăng trưởng. Khi mục tiêu được giao tới từng bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp nhà nước, năng lực tổ chức thực hiện, khả năng hấp thụ vốn và chuyển hóa nguồn lực thành đầu tư, sản xuất, giá trị gia tăng sẽ quyết định sức lan tỏa của dòng vốn đối với nền kinh tế.
