Hộ linh tráng sĩ do Phan Quang Bình đạo diễn và Mai do Trấn Thành đạo diễn, đóng vai phụ. Ảnh: Galaxy.
Khoảng cách từ vốn đầu tư đến doanh thu
Thị trường điện ảnh Việt Nam chứng kiến sự chênh lệch đáng kể giữa những bộ phim có mức đầu tư lớn.
Trường hợp của phim "Sám hối" là một ví dụ đáng chú ý. Với kinh phí đầu tư được công bố khoảng 50 tỉ đồng, tác phẩm chỉ đạt doanh thu khoảng 1,3 tỉ đồng.
Tương tự, "578: Phát đạn của kẻ điên" được đầu tư khoảng 60 tỉ đồng nhưng doanh thu phòng vé chỉ khoảng 3,5 tỉ đồng.
Ở quy mô đầu tư cao hơn, "Hộ linh tráng sĩ" có kinh phí khoảng 100 tỉ đồng nhưng chỉ đạt doanh thu 38,4 tỉ đồng. Đây tiếp tục là trường hợp cho thấy sự chênh lệch giữa tham vọng sản xuất và khả năng tiêu thụ của thị trường.
Ở chiều ngược lại, "Mai" của Trấn Thành cho thấy một kết quả hoàn toàn khác. Với kinh phí đầu tư hơn 50 tỉ đồng, bộ phim đạt doanh thu hơn 550 tỉ đồng, trở thành một trong những tác phẩm có thành tích phòng vé nổi bật của điện ảnh Việt.
Trong khi đó, "Trại buôn người" ban đầu có kinh phí sản xuất khoảng 40-50 tỉ đồng, tuy nhiên theo nguồn tin của phóng viên, sau nhiều lần chỉnh sửa, quay lại, kinh phí đã đội lên nhiều lần, thậm chí có thể ở mức 100 tỉ đồng. Doanh thu hiện tại của phim đã gần 500 tỉ đồng.
Những con số này cho thấy hiệu quả một dự án điện ảnh không hoàn toàn phụ thuộc vào quy mô vốn sản xuất. Khoản đầu tư lớn có thể tạo điều kiện để nâng cao chất lượng sản xuất, nhưng khả năng bán vé vẫn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, từ kịch bản, cách kể chuyện, diễn xuất đến thời điểm phát hành và chiến lược tiếp cận khán giả.
Đầu tư lớn chưa đủ, phim Việt thiếu chiến lược chinh phục khán giả
Điểm khác biệt đáng chú ý giữa những bộ phim đạt doanh thu hàng trăm tỉ đồng và các dự án thất bại không hẳn nằm ở số tiền bỏ ra, mà ở cách nhà sản xuất biến khoản đầu tư thành một sản phẩm có sức hút thương mại.
Trường hợp của Trấn Thành cho thấy một hướng đi tương đối rõ ràng. Với "Mai", đạo diễn không chỉ dựa vào quy mô sản xuất hay những gương mặt nổi tiếng để thu hút khán giả. Bộ phim khai thác câu chuyện tình cảm, gia đình và những tổn thương cá nhân, vốn là những chủ đề gần gũi với đời sống. Cách xây dựng nhân vật có nhiều xung đột, tạo được sự đồng cảm và tranh luận giúp tác phẩm có khả năng tiếp cận nhiều nhóm khán giả.
Một lợi thế khác của Trấn Thành là thương hiệu cá nhân. Trước khi phim ra rạp, tên tuổi đạo diễn đã có sức nhận diện lớn trong lĩnh vực giải trí. Những chia sẻ về quá trình sản xuất, diễn viên, câu chuyện hậu trường và các hoạt động quảng bá giúp bộ phim liên tục xuất hiện trước công chúng. Sau khi phát hành, phản ứng của khán giả tiếp tục tạo ra hiệu ứng truyền miệng, góp phần duy trì sức bán vé.
Tuy nhiên, truyền thông chỉ có thể tạo sự chú ý ban đầu, không thể thay thế chất lượng tác phẩm. Nếu bộ phim không đáp ứng kỳ vọng, hiệu ứng quảng bá khó duy trì lâu dài.
Trong khi đó, một số dự án điện ảnh đầu tư 50-100 tỉ đồng lại có xu hướng đặt trọng tâm vào quy mô sản xuất, kỹ thuật, bối cảnh hoặc những cảnh quay tốn kém. Đây là những yếu tố cần thiết để nâng cao chất lượng hình ảnh, nhưng chưa đủ để bảo đảm khán giả mua vé.
Một bộ phim có thể gây ấn tượng bằng trailer, tạo chú ý nhờ dàn diễn viên hoặc kinh phí công bố, nhưng nếu không có câu chuyện đủ hấp dẫn, sức hút thương mại vẫn rất hạn chế.
Bên cạnh đó, thời điểm phát hành và cạnh tranh phòng vé cũng ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu. Một dự án có thể mất nhiều năm chuẩn bị, nhưng nếu không tính toán kỹ lịch chiếu, đối thủ cạnh tranh và nhu cầu của khán giả, lợi thế đầu tư ban đầu sẽ bị giảm sút.
Điện ảnh là lĩnh vực có rủi ro cao, không có công thức bảo đảm thành công. Thành công của Trấn Thành không phải công thức có thể sao chép nguyên vẹn, nhưng là trường hợp đáng để các nhà sản xuất nghiên cứu.
Bởi trong cuộc cạnh tranh phòng vé, kinh phí lớn có thể tạo ra một bộ phim hoành tráng, nhưng chỉ câu chuyện đủ sức thuyết phục, chiến lược tiếp cận đúng khán giả và năng lực tổ chức sản xuất mới có thể biến khoản đầu tư thành doanh thu.
