Tạo hình nhân vật trong phim. Ảnh: Nhà sản xuất
Điều gì khiến chị xem "Hộ linh tráng sĩ", dù chính chị cũng nói không phải người “mê” bộ phim này?
- Tôi nghĩ, với những gì hiện lên trên màn ảnh, hiếm ai làm được như nhà sản xuất đã làm với "Hộ linh tráng sĩ".
Những nhược điểm về hình thức mà phim cổ trang Việt Nam xưa nay thường vấp phải đều được xử lý tương đối tốt trong phim này.
Chúng ta từng gặp nhiều vấn đề. Từ áo giáp, vũ khí, phục trang đến việc sử dụng ngựa không phù hợp, cảnh đánh nhau như giả vờ, hóa trang trông rất “hóa trang”, cho tới cảnh quan không có bản sắc.
Đó tưởng là những chuyện bề ngoài rất nhỏ, nhưng thực tế từng có những bộ phim phải chịu phản ứng rất lớn, thậm chí phải dừng sóng vì những chi tiết như vậy.
"Hộ linh tráng sĩ" làm tốt về hình ảnh, phục trang, đạo cụ... khiến người khen và người chê phim có thể bất đồng về rất nhiều thứ, nhưng gần như đều thống nhất đánh giá cao mức độ đầu tư vào những khâu lâu nay thường bị xem nhẹ của phần nhìn.
Theo chị đánh giá nhà sản xuất đã làm tốt phần việc nào?
- Nếu nhìn một dự án điện ảnh trong toàn bộ phức hệ của công nghiệp văn hóa, tôi cho rằng Hộ linh tráng sĩ là một bước nâng cấp nhất định.
Trước đây, chúng ta đã thấy một bộ phim có thể vô tình biến một cái cây thành điểm "check-in", hay biến một trận đánh vốn nằm trong sách giáo khoa thành một điểm chạm cảm xúc của cả cộng đồng.
Nhưng ở đây, tôi thấy nhà sản xuất có một tham vọng khác. Họ có kinh nghiệm thực chiến và chủ động dồn nguồn lực cho một dự án điện ảnh mang tính liên ngành, trong đó lịch sử, nghệ thuật, văn hóa và những giá trị nhân văn được đặt trong cùng một hệ sinh thái. Mà chuyện này không phải cứ nghĩ ra là làm được.
Những dự án điện ảnh có tham vọng lớn như vậy cần cực kỳ nhiều nguồn lực. Cho tới thời điểm này, tôi nghĩ nhà sản xuất đã làm tốt phần việc đó.
Một bộ phim được đầu tư lớn chưa chắc đã chinh phục được khán giả. Chị đánh giá thế nào về những tranh cãi quanh phim?
- Tôi nghĩ tranh cãi quanh một bộ phim là bình thường, thậm chí cần thiết.
Điều đáng lo không phải là những ý kiến trái chiều, mà là cách người ta đi từ tranh luận đến quy chụp lẫn nhau. Khen thì bị cho là “PR”, chê thì bị coi là ác ý, "seeding".
Khi ấy, tranh luận không còn giúp chúng ta hiểu bộ phim hơn, cách làm phim hơn, mà chỉ đẩy mọi người về hai phía đối đầu.
Hệ quả không chỉ là nhà sản xuất chịu áp lực. Người làm phim cũng có thể trở nên dè dặt trước những đề tài vốn đã rất khó như cổ trang, lịch sử. Chính tôi cũng từng tự hỏi: Sau này mình còn có dám làm phim lịch sử nữa không?
Và điều đáng tiếc nhất là khán giả mất đi quyền rất tự nhiên khi xem một tác phẩm: được rung động theo cách của mình, được thích, được không thích, được khen và được chê.
Một nền điện ảnh muốn lớn lên thì trước hết phải có một không gian đủ rộng cho cả người làm phim lẫn khán giả được quyền nhìn nhận những góc nhìn khác nhau.
Chị từng nói mình “không mê phim nhưng nể nhà sản xuất”. Điều gì khiến chị nghĩ vậy?
- Tôi nể cách họ đáp lại khán giả bằng sự thành thực.
Trong lúc bên ngoài đang chia phe, họ không ngồi chia phe. Họ lắng nghe và hành động gần như ngay lập tức. Tôi nghĩ họ hiểu rất rõ rằng khán giả vì yêu mà đến, và cũng chính vì kỳ vọng nhiều nên mới thất vọng, mới giận.
"Hộ linh tráng sĩ" tạo ra được một cộng đồng rất đặc biệt bằng việc “làm thật”. Nghệ sĩ dốc sức thật; khán giả chờ đợi thật, háo hức thật và đến ngày phim ra rạp thì bỏ tiền mua vé thật. Tôi gọi đó là một cộng đồng “thực chờ, thực chi”.
Khi sự kỳ vọng là thật thì thất vọng và giận dữ cũng là thật.
Điều tôi đánh giá cao là ê-kíp không né tránh cơn giận ấy. Họ lắng nghe những góp ý có lý và quyết định dựng lại bộ phim.
Với tư cách một người làm phim, tôi biết việc đó cực kỳ khó. Không chỉ là cắt ngắn một bộ phim, mà còn phải hoàn tất các thủ tục, xuất lại DCP, thay bản phim tại hệ thống rạp trong một khoảng thời gian rất ngắn.
Nhưng khó hơn cả, theo tôi, là người làm phim phải chấp nhận nhìn lại tác phẩm của chính mình.
Chính điều ấy thuyết phục tôi quay lại mua vé xem bản cắt.
Chị từng thất vọng sau khi xem bản phim 155 phút?
- Có. Sau khi xem bản 155 phút, tôi về và nói chuyện rất dài với một người bạn cũng là đạo diễn. Cuối cùng, cả hai chúng tôi thống nhất với nhau một điều, anh Bình (đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình) là “độc nhất”.
Cả cái hay lẫn cái dở đều là anh Bình, không lẫn đi đâu được. Đó vừa là sự quyết liệt đầu tư cho tâm huyết nghệ thuật, vừa là sự quyết liệt muốn chiều bằng được khán giả đại chúng.
Nếu sau này anh Bình thực sự không làm đạo diễn nữa mà chỉ muốn làm họa sĩ thiết kế, thì tôi tha thiết mong có ngày anh làm họa sĩ thiết kế cho phim của tôi.
Nếu từ "Hộ linh tráng sĩ" phải rút ra một điều cho những phim huyền sử Việt Nam sau này, chị sẽ nói gì?
- "Hộ linh tráng sĩ" thực sự là một trường hợp thú vị của ngành phim.
Họ có thể chưa đủ kỹ năng để “tán đổ” bạn. Nhưng dù thế nào, chẳng phải chúng ta vẫn nên quý trọng những người có thành ý hay sao?
Xin cảm ơn chị!
