UBND tỉnh Ninh Bình vừa ban hành phương án tổng thể sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh năm 2026. Đây là bước đi nhằm phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nâng cao hiệu quả quản trị ở cơ sở, đồng thời giảm đầu mối, cơ cấu lại đội ngũ người hoạt động không chuyên trách.
Theo phương án, toàn tỉnh Ninh Bình hiện có 4.482 thôn, tổ dân phố, gồm 3.259 thôn, xóm và 1.223 tổ dân phố. Trong đó, nhiều đơn vị chưa bảo đảm tiêu chí về quy mô số hộ theo quy định mới.
Cụ thể, tại 32 phường hiện có 1.223 tổ dân phố, bình quân có 38 tổ dân phố/phường. Tuy nhiên, có tới 1.106 tổ dân phố có quy mô dưới 550 hộ gia đình, chiếm hơn 90%. Tại 97 xã có 3.259 thôn, bình quân có 33 thôn/xã; trong đó phần lớn các thôn có quy mô dưới 400 hộ gia đình.
Sau khi thực hiện sắp xếp, tỉnh Ninh Bình dự kiến còn 1.753 thôn, tổ dân phố, gồm 1.249 thôn và 504 tổ dân phố. Như vậy, toàn tỉnh giảm 2.729 thôn, tổ dân phố, tương đương giảm 60,89% so với hiện nay.
Trong số 1.753 thôn, tổ dân phố sau sắp xếp, có 1.731 đơn vị đạt tiêu chuẩn theo quy định, chiếm 98,75%. Còn 22 thôn, tổ dân phố chưa đạt tiêu chuẩn, chiếm 1,25%, do có yếu tố đặc thù về địa hình, dân cư, tôn giáo, văn hóa hoặc điều kiện giao thông, quản lý.
Phương án cũng nêu rõ, có 237 thôn, tổ dân phố được giữ nguyên, không tổ chức lại; trong đó có 56 đơn vị đổi tên. Còn có 1.369 thôn, tổ dân phố sau sắp xếp sẽ đổi tên, còn 384 đơn vị giữ nguyên một trong các tên cũ.
UBND tỉnh Ninh Bình yêu cầu quá trình sắp xếp phải bảo đảm dân chủ, công khai, minh bạch; giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội; không để phát sinh điểm nóng, vụ việc phức tạp ở cơ sở.
Bên cạnh những thuận lợi, phương án cũng chỉ ra một số khó khăn có thể phát sinh. Trong đó, một bộ phận người dân có thể băn khoăn do gắn bó lâu dài với tên gọi, địa giới, truyền thống và nếp sinh hoạt của thôn, tổ dân phố cũ. Một số địa bàn sau sáp nhập có quy mô hộ dân lớn hơn, khiến nhiệm vụ của bí thư chi bộ, trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố và các chức danh ở cơ sở nặng nề hơn.
Việc đặt tên thôn, tổ dân phố được thực hiện đồng thời trong quy trình sắp xếp. Các địa phương có thể nghiên cứu sử dụng tên của một trong các thôn, tổ dân phố trước khi sáp nhập, hoặc sử dụng tên, địa danh truyền thống của làng, xã cũ nhằm hạn chế tác động đến giấy tờ nhân thân, địa chỉ liên lạc của người dân, tổ chức.
UBND các xã, phường có trách nhiệm xây dựng đề án sắp xếp thôn, tổ dân phố của địa phương; tổ chức lấy ý kiến nhân dân theo đúng quy định, trình HĐND cùng cấp thông qua. Việc thực hiện phải bảo đảm công khai, minh bạch, tạo sự đồng thuận cao trong quá trình triển khai.
Để hạn chế tác động trong quá trình sắp xếp, tỉnh Ninh Bình yêu cầu các cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội đẩy mạnh tuyên truyền, giải thích rõ mục đích, ý nghĩa của việc sắp xếp. Trọng tâm là làm rõ đây không chỉ là việc giảm số lượng đầu mối, mà còn nhằm nâng cao hiệu quả phục vụ nhân dân, tăng chất lượng quản trị cộng đồng và tạo điều kiện nâng phụ cấp cho đội ngũ hoạt động ở cơ sở.
