Khôi phục Không gian văn hóa cồng chiêng Gia Lai để phát triển du lịch

Nhà rông còn, văn hóa không bị mai một

Những năm qua, tình hình thời tiết, mưa lũ khiến nhiều công trình nhà rông, nhà sàn cộng đồng của người dân trên địa bàn Gia Lai bị hư hại, xuống cấp.

Tháng 7.2026, Hội đồng Nhân dân tỉnh Gia Lai đã ban hành Nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ khôi phục Không gian văn hóa cồng chiêng Gia Lai giai đoạn 2026-2030. Hiện UBND tỉnh đã yêu cầu các xã, phường trên địa bàn thống kê, rà soát, thực hiện Nghị quyết 86/2026/NQ-HĐND tỉnh.

Ông Nguyễn Văn Ánh – Bí thư Đảng ủy xã Ia Ly, Gia Lai cho biết: “Chính quyền xã đang họp để triển khai thực hiện Nghị quyết 86/2026/NQ-HĐND tỉnh, rà soát, thống kê các nhà rông bị hư hại, cần sửa chữa, xây mới, chỉnh trang trên địa bàn. Việc nâng cấp nhà rông sinh hoạt của bà con vừa để phục vụ khách du lịch, vừa bảo tồn không gian văn hóa truyền thống”.

Đối với người dân bản địa, nhà rông, nhà sàn là điểm sinh hoạt văn hóa, nơi tuyên truyền các chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước đến từng hộ dân. Nhà rông cũng là nơi người dân thực hiện các nghi lễ linh thiêng như mừng lúa mới, hội cồng chiêng, múa xoang, văn hóa ẩm thực...

Do đó, việc thực thi, lan tỏa tinh thần của Nghị quyết giúp người dân địa phương phấn khởi, bởi nhà rông được bảo tồn đồng nghĩa với việc nét đẹp văn hóa, tinh thần đoàn kết cộng đồng được gìn giữ, không bị mai một.

Ông Phạm Minh Châu – Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Ia Khuơl – cho biết, xã rà soát lại toàn bộ nhà rông truyền thống của người dân để đề xuất hỗ trợ theo Nghị quyết 86/NQ-HĐND tỉnh. Tuy nhiên, các nhà rông cần phải đáp ứng những tiêu chuẩn, tiêu chí đề ra như: phù hợp quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; phù hợp cảnh quan, kiến trúc quanh khu vực; đáp ứng nhu cầu bảo tồn lâu dài.

Đồng thời, nhà rông phải là điểm thường xuyên lui tới, sinh hoạt cộng đồng của người dân địa phương để lưu giữ các nét văn hóa lâu đời. Vật liệu, kiến trúc xây dựng nhà rông phải phù hợp với tự nhiên, truyền thống, đáp ứng tiêu chí thẩm định, phê duyệt của UBND xã và ngành chức năng.

Cùng với văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại được UNESCO ghi danh, nhà rông hiện nay là điểm đến du lịch hấp dẫn đối với nhiều du khách trong và ngoài nước. Ở đó, văn hóa con người, vùng đất, các tập tục từ xa xưa cũng như tinh thần bảo vệ quê hương, làng mạc của các cư dân bản địa được thể hiện sinh động.

Du lịch bền vững trên nền văn hóa đa dạng, bản sắc

Theo nội dung Nghị quyết 86/2026/NQ-HĐND tỉnh, việc hỗ trợ gồm làm mới và sửa chữa nhà rông truyền thống của các dân tộc Bahnar, Chăm, Jrai và nhà sàn cộng đồng truyền thống của dân tộc H’rê trên địa bàn tỉnh Gia Lai.

Đối với công trình làm mới, mỗi năm hỗ trợ tối đa 10 công trình trên địa bàn tỉnh, mức hỗ trợ tối đa 70% giá trị dự toán công trình được cấp có thẩm quyền phê duyệt nhưng không quá 1 tỉ đồng/công trình/xã/phường.

Đối với công trình sửa chữa, mỗi năm hỗ trợ tối đa 20 công trình trên địa bàn tỉnh, mức hỗ trợ tối đa 500 triệu đồng/công trình/xã/phường theo dự toán được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Đối với công trình sửa chữa, UBND các xã, phường phải có biên bản thống nhất của cộng đồng dân cư và ý kiến thẩm định của cơ quan chuyên môn về văn hóa làm cơ sở xác định dự toán kinh phí hỗ trợ.

Trường hợp nhà rông, nhà sàn cộng đồng truyền thống đã được nhận hỗ trợ từ các Chương trình mục tiêu quốc gia hoặc các chương trình, dự án khác sử dụng ngân sách nhà nước thì không được hỗ trợ theo Nghị quyết 86.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Nguyễn Thị Thanh Lịch khẳng định: “Phát triển du lịch sẽ thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh, dựa trên lợi thế biển, sinh thái núi rừng, hệ thống hồ tự nhiên, di sản văn hóa Tây Nguyên, văn hóa Chămpa, văn hóa lịch sử - cách mạng và các địa danh đặc sắc.

Mục tiêu đến năm 2030, Gia Lai trở thành cực tăng trưởng du lịch mới của vùng duyên hải miền Trung, là điểm đến xanh, an toàn, thân thiện và giàu bản sắc văn hóa”.