Người suy thận cần kiểm soát lượng muối, đạm và nước phù hợp với tình trạng bệnh. Ảnh: Nguyễn Ly
Theo BS.CKII Phạm Công Doanh, Khoa Hồi sức tích cực - Chống độc, Bệnh viện Đa khoa Hồng Đức II, khi chức năng thận suy giảm, người bệnh cần điều chỉnh chế độ ăn uống, sử dụng thuốc đúng hướng dẫn và theo dõi các dấu hiệu bất thường để hạn chế nguy cơ bệnh tiến triển.
Về chế độ ăn uống, người bệnh cần xây dựng khẩu phần phù hợp với giai đoạn suy thận, lượng nước tiểu, tình trạng phù, huyết áp, nồng độ kali máu và các bệnh lý đi kèm.
Người bệnh nên hạn chế muối để giảm tình trạng giữ nước, phù và tăng huyết áp. Lượng muối sử dụng cần được bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng hướng dẫn phù hợp với tình trạng bệnh.
Lượng đạm cũng cần được kiểm soát theo mức độ suy thận và phương pháp điều trị. Ăn quá nhiều đạm có thể làm tăng lượng chất thải chuyển hóa mà thận phải đào thải. Tuy nhiên, người bệnh không nên tự ý cắt giảm đạm quá mức vì có thể dẫn đến suy dinh dưỡng, mất cơ và suy nhược cơ thể.
Bên cạnh đó, cần hạn chế thực phẩm nhiều chất béo bão hòa, ưu tiên cách chế biến như luộc, hấp; đồng thời điều chỉnh lượng thực phẩm giàu kali và phospho theo kết quả xét nghiệm. Một số thực phẩm cần lưu ý gồm chuối, nước dừa, các loại đậu, phô mai và nội tạng động vật. Không phải tất cả người suy thận đều cần kiêng hoàn toàn những thực phẩm này.
Việc bổ sung nước cũng cần được cá thể hóa. Người còn tiểu bình thường có thể uống theo nhu cầu nếu không có chỉ định hạn chế dịch. Ngược lại, người tiểu ít, vô niệu, đang lọc máu hoặc có tình trạng phù, suy tim cần tuân thủ lượng dịch bác sĩ hướng dẫn. Lượng nước phù hợp phụ thuộc vào lượng nước tiểu, mức tăng cân giữa các lần lọc máu và tình trạng tim mạch, huyết áp của từng người.
Đảm bảo đủ năng lượng từ các nhóm chất dinh dưỡng cũng rất quan trọng. Ăn uống không đầy đủ có thể khiến cơ thể phân giải mỡ và cơ để tạo năng lượng, làm tăng nguy cơ suy dinh dưỡng, giảm sức khỏe và khả năng phục hồi.
Về sử dụng thuốc, người bệnh cần dùng thuốc theo chỉ định, không tự ý tăng liều hoặc kéo dài thời gian sử dụng. Đặc biệt, các thuốc giảm đau kháng viêm không steroid (NSAID) như ibuprofen, diclofenac, naproxen có thể gây tổn thương thận hoặc làm chức năng thận xấu đi ở một số người, nhất là người đã mắc bệnh thận, mất nước hoặc đang sử dụng một số thuốc điều trị khác.
Người bệnh nên kiểm tra chức năng thận khi thường xuyên mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn, da xanh xao, chóng mặt hoặc khó tập trung. Các dấu hiệu khác cần lưu ý gồm phù mí mắt, phù chân, tiểu máu, nước tiểu sẫm màu hoặc nhiều bọt kéo dài, thay đổi lượng nước tiểu, tiểu đêm nhiều, đau vùng hông lưng hoặc mới xuất hiện tăng huyết áp, huyết áp khó kiểm soát.
Những biểu hiện này có thể liên quan đến bệnh thận nhưng cũng có thể xuất phát từ nguyên nhân khác. Người bệnh cần được thăm khám và làm xét nghiệm phù hợp để xác định nguyên nhân, không nên chỉ dựa vào triệu chứng để tự kết luận mắc bệnh thận.
Phát hiện sớm chức năng thận suy giảm và tuân thủ hướng dẫn điều trị giúp người bệnh kiểm soát các yếu tố nguy cơ, hạn chế biến chứng và làm chậm tiến triển bệnh.
