Khám sức khỏe doanh nghiệp: Khi người lao động cần nhiều hơn một gói khám cơ bản

Trong bối cảnh các bệnh không lây nhiễm như ung thư, bệnh tim mạch, đột quỵ, đái tháo đường có xu hướng gia tăng và diễn tiến âm thầm, nhu cầu của người lao động và doanh nghiệp cũng bắt đầu thay đổi. Họ không chỉ muốn biết các chỉ số hiện tại có bình thường hay không, mà còn quan tâm hơn đến nguy cơ bệnh lý có thể hình thành trong cơ thể, trước khi có dấu hiệu rõ ràng.

Đây là lý do y học hiện đại đang chuyển trọng tâm từ điều trị sang phát hiện sớm. Tuy nhiên, phát hiện sớm không chỉ là đi khám sớm, mà còn phụ thuộc vào việc phương pháp tầm soát có đủ khả năng nhận diện những thay đổi rất nhỏ trong cơ thể hay không.

Mục tiêu khám khác nhau cần danh mục tầm soát khác nhau

Với khám sức khỏe doanh nghiệp, các danh mục định kỳ như xét nghiệm máu, nước tiểu, điện tim, X-quang phổi, khám mắt, tai mũi họng,… vẫn cần thiết để đánh giá sức khỏe tổng quát. Tuy nhiên, nếu mục tiêu là phát hiện sớm các bệnh lý âm thầm, danh mục khám cần được thiết kế chuyên sâu hơn, kết hợp đa xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh để đánh giá nguy cơ và theo dõi dữ liệu sức khỏe theo thời gian.

Từ cuối 2024 - đầu 2025, nhiều ngân hàng lớn như Vietcombank, Agribank, Techcombank,... hay các đơn vị Công đoàn Y tế Việt Nam, Vietnam Airlines,... đã có sự chuyển dịch lớn trong phúc lợi tầm soát sức khỏe cho CBNV, chủ động lựa chọn đơn vị chuyên sâu tầm soát ứng dụng công nghệ AI hướng tới mục tiêu phát hiện sớm.

Theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ, mỗi loại ung thư, độ tuổi và nhóm nguy cơ cần phương pháp tầm soát khác nhau: xét nghiệm phân hoặc nội soi với ung thư đại trực tràng, chụp nhũ ảnh với ung thư vú, CT liều thấp hằng năm cho nhóm nguy cơ cao ung thư phổi.

Điều này cho thấy các phương pháp truyền thống và hiện đại không thay thế nhau, mà cần được kết hợp theo mục tiêu khám, độ tuổi, yếu tố nguy cơ và mức độ chuyên sâu mà doanh nghiệp mong muốn dành cho người lao động.

Những tổn thương quá nhỏ để dễ dàng nhìn thấy

ThS.BS Nguyễn Tất Đạt - Phó Giám đốc Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh T-Matsuoka NURA cho biết: "Nhiều tổn thương ở giai đoạn sớm chỉ vài milimet, chưa gây triệu chứng và chưa làm thay đổi đáng kể các chỉ số xét nghiệm. Đây là lý do cần kết hợp chẩn đoán hình ảnh: siêu âm, X-quang, CT, MRI,... trong tầm soát hiện đại”.

Trường hợp chị H. (56 tuổi, Hà Nội) là một ví dụ điển hình. Dù duy trì khám sức khỏe định kỳ nhiều năm và lần khám gần nhất cách đó khoảng 4 tháng không ghi nhận bất thường đáng lo ngại, khi tầm soát chuyên sâu bằng hệ thống ứng dụng AI, bác sĩ phát hiện tổn thương vú chỉ 7mm. Kết quả sinh thiết sau đó xác định đây là ung thư vú mới chuyển sang giai đoạn 2.

Chị H đã được phẫu thuật kịp thời để loại bỏ tế bào ung thư, đồng thời bảo tồn được chức năng và tuyến vú.

Công nghệ giúp thu hẹp những “khoảng mù”

Trong y học hiện đại, công nghệ không thay thế vai trò của bác sĩ, mà trở thành một lớp hỗ trợ quan trọng để nâng cao khả năng phân tích, đối chiếu và phát hiện bất thường. Đặc biệt trong chẩn đoán hình ảnh, AI có thể hỗ trợ xử lý lượng dữ liệu lớn, nhận diện các dấu hiệu rất nhỏ và gợi ý vùng nghi ngờ để bác sĩ đánh giá kỹ hơn.

Tại NURA, hệ thống AI Fujifilm được phát triển từ khoảng 400 triệu hình ảnh y khoa tích lũy trong hơn một thập kỷ và đã được triển khai tại nhiều quốc gia. Công nghệ này được tích hợp vào quy trình tầm soát nhằm hỗ trợ bác sĩ đánh giá hình ảnh, phát hiện nguy cơ tiềm ẩn và theo dõi thay đổi sức khỏe theo thời gian.

Xu hướng nâng chuẩn tầm soát không chỉ nằm ở thiết bị hay phần mềm, mà còn ở cách thiết kế lại toàn bộ trải nghiệm khám: rút ngắn thời gian chờ, tích hợp dữ liệu, cá nhân hóa danh mục theo nguy cơ và tăng khả năng theo dõi dài hạn.

Cần chuyển dịch từ khám sức khỏe thông thường đến tầm soát phát hiện sớm

Trong nhiều năm, câu hỏi quen thuộc là: “Bạn có đi khám sức khỏe định kỳ hay không?” Nhưng khi các bệnh không lây nhiễm ngày càng trẻ hóa và diễn tiến âm thầm, câu hỏi cần được mở rộng: “Chương trình khám đó có đủ chuyên sâu để hỗ trợ phát hiện sớm nguy cơ hay không?”

Bởi không phải mọi lần khám sức khỏe đều mang lại giá trị như nhau. Sự thay đổi này cho thấy nhiều doanh nghiệp đang nhìn nhận khám sức khỏe không chỉ là phúc lợi định kỳ, mà là một phần trong chiến lược chăm sóc và giữ chân nhân sự.

Khi người lao động được tiếp cận các chương trình tầm soát chuyên sâu hơn, doanh nghiệp cũng có thêm cơ hội giảm rủi ro sức khỏe dài hạn, bảo vệ lực lượng lao động và xây dựng văn hóa quan tâm thực chất đến con người.