Ông Nguyễn Tiến Đạt - Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội, Giám đốc AZA Travel. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Đừng để phố cổ "gánh" kinh tế đêm
Theo Kế hoạch phát triển kinh tế ban đêm mới được UBND TP. Hà Nội ban hành, đến năm 2030, thành phố đặt mục tiêu đưa kinh tế đêm trở thành một động lực quan trọng của kinh tế dịch vụ, đóng góp khoảng 5% GRDP. Riêng với du lịch, Hà Nội hướng tới nâng tỉ lệ chi tiêu ban đêm của khách lên 25 - 30% tổng chi tiêu và kéo dài thời gian lưu trú trung bình lên 2,5 - 3,5 ngày.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, thành phố dự kiến phát triển các khu dịch vụ giải trí đêm có kiểm soát, hoạt động sau 24h hoặc 24/24h tại những khu vực đáp ứng điều kiện hạ tầng. Đồng thời, Hà Nội sẽ mở rộng các không gian văn hóa sáng tạo, tổ chức lễ hội âm nhạc đêm, giải chạy quốc tế ban đêm, phát triển các tuyến trải nghiệm di sản ứng dụng công nghệ số và tăng cường kết nối giao thông công cộng với các khu kinh tế đêm.
Đánh giá về bức tranh du lịch đêm của Thủ đô, ông Nguyễn Tiến Đạt - Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội, Giám đốc AZA Travel cho rằng, sau nhiều năm hoạt động, phố đi bộ Hồ Hoàn Kiếm và khu phố cổ vẫn giữ vai trò là "đầu tàu" của kinh tế đêm Hà Nội.
"Đây vẫn là trung tâm sôi động nhất của kinh tế đêm Hà Nội khi hội tụ khá đầy đủ các loại hình dịch vụ như ẩm thực, mua sắm, vui chơi, lưu trú, đặc biệt là hệ thống quán bar, nhà hàng trên các tuyến phố như Tạ Hiện, Lương Ngọc Quyến...", ông Đạt nhận định.
Tuy nhiên, theo chuyên gia, chính sự phát triển của khu vực trung tâm cũng cho thấy những giới hạn về không gian. Khi lượng khách ngày càng tăng, phố cổ khó có thể tiếp tục là nơi gánh toàn bộ nhu cầu phát triển kinh tế đêm của thành phố.
"Không gian chật hẹp, mật độ dân cư cao khiến lượng lớn du khách vào buổi tối gây áp lực lên đời sống người dân, từ tiếng ồn, vệ sinh môi trường đến an ninh trật tự. Bên cạnh đó, các hoạt động kinh doanh về đêm cũng cần tuân thủ nhiều quy định về quản lý vỉa hè, lòng đường và trật tự đô thị, nên việc mở rộng không hề đơn giản", ông Đạt nói.
Trong khi đó, nhiều không gian kinh tế đêm khác như phố Trần Nhân Tông, Trịnh Công Sơn hay Trúc Bạch dù đã được định hướng phát triển nhưng vẫn chưa tạo được sức hút tương xứng.
Theo ông Đạt, phần lớn các địa điểm này mới đáp ứng nhu cầu vui chơi của người dân địa phương, chưa hình thành được sản phẩm đủ khác biệt để thu hút khách du lịch. Điều đó cho thấy, mở rộng thêm không gian mới chỉ là điều kiện cần, còn điều kiện đủ là tạo ra những sản phẩm có khả năng giữ chân du khách.
Mỗi điểm đến một bản sắc
Theo ông Nguyễn Tiến Đạt, quy hoạch là yếu tố quyết định thành công của kinh tế đêm. Tuy nhiên, quy hoạch không chỉ là bố trí thêm không gian mà quan trọng hơn là xác định rõ sản phẩm chủ đạo và bản sắc của từng khu vực.
Chuyên gia cho rằng, mỗi điểm đến cần được phát triển dựa trên lợi thế riêng thay vì cùng đi theo một mô hình, trở thành những "điểm phải đến". Chẳng hạn, khu vực Trần Nhân Tông có lợi thế về không gian rộng, nằm cạnh Công viên Thống Nhất nên phù hợp với các chương trình biểu diễn nghệ thuật ngoài trời kết hợp ẩm thực. Trong khi đó, phố đi bộ Trịnh Công Sơn có thể hướng đến giới trẻ với các hoạt động Hip Hop, Dance Sport, Cosplay, nghệ thuật đường phố hay hội chợ sáng tạo.
"Mỗi không gian cần có một màu sắc riêng: Nơi mạnh về nghệ thuật, nơi nổi bật về ẩm thực, nơi hướng đến giới trẻ hoặc sản phẩm OCOP. Chỉ khi tạo được sự khác biệt, các khu kinh tế đêm mới có thể bổ trợ cho nhau thay vì cạnh tranh", ông Đạt chia sẻ.
Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội cũng nhận định, Hà Nội đã có một số sản phẩm đêm tạo dấu ấn như: Tour Nhà tù Hỏa Lò, Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu - Quốc Tử Giám hay chương trình "Tinh hoa Bắc Bộ". Đây là những mô hình cho thấy du lịch đêm hoàn toàn có thể khai thác chiều sâu văn hóa để tạo sức hút. Tuy nhiên, các sản phẩm vẫn còn phân tán, quy mô chưa lớn và chưa tạo được những trải nghiệm đủ sức níu chân du khách sau 18 giờ.
Bên cạnh quy hoạch sản phẩm, ông Đạt cho rằng thành phố cần chủ động thu hút các thương hiệu có năng lực tham gia ngay từ giai đoạn đầu để tạo sức hấp dẫn cho các không gian mới, thay vì để hoạt động kinh doanh phát triển tự phát.
"Nếu phát triển tự phát, chất lượng sẽ không đồng đều. Nhiều nơi ban đầu đông khách nhưng sau đó doanh thu giảm, các hộ kinh doanh lần lượt rút đi khiến cả khu vực mất sức hút", ông Đạt phân tích.
Ở góc nhìn dài hạn, ông Đạt đánh giá khu vực hai bên sông Hồng là không gian có nhiều tiềm năng nhờ quỹ đất rộng và thuận lợi cho quy hoạch đồng bộ.
"Nếu Hà Nội hình thành được một khu kinh tế đêm quy mô lớn dọc hai bên sông Hồng thì không chỉ giải quyết bài toán quá tải của phố cổ mà còn tạo nên một tổ hợp du lịch, thương mại và giải trí đủ sức cạnh tranh với nhiều thành phố trong khu vực", ông Đạt nhận định.
Theo chuyên gia, phát triển kinh tế đêm không phải là tạo thêm thật nhiều điểm vui chơi giống nhau, mà là hình thành những điểm đến có bản sắc, có khả năng bổ trợ lẫn nhau và đủ sức níu chân du khách. Khi đó, thời gian lưu trú, mức chi tiêu và giá trị mà du lịch mang lại cho kinh tế đêm mới có cơ hội tăng trưởng bền vững.
