Nhiều quy định mới về nghĩa vụ quân sự vừa được Quốc hội thông qua

Trong luật mới được Quốc hội thông qua đã sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Nghĩa vụ quân sự (NVQS) tại Điều 4.

Theo đó, luật mới quy định trốn tránh thực hiện NVQS là hành vi không chấp hành quyết định gọi đăng ký NVQS; quyết định gọi sơ tuyển sức khỏe NVQS; quyết định gọi khám sức khỏe NVQS; quyết định gọi nhập ngũ; quyết định, lệnh gọi tập trung huấn luyện, diễn tập, kiểm tra sẵn sàng động viên, sẵn sàng chiến đấu.

Luật mới cũng sửa đổi quy định về các hành vi bị nghiêm cấm quy định tại Điều 10 của luật hiện hành. Theo đó, luật hiện hành quy định nghiêm cấm gian dối trong khám sức khỏe NVQS.

Luật mới được thông qua bổ sung nghiêm cấm gian dối trong đăng ký NVQS; sơ tuyển NVQS; khám sức khỏe NVQS.

Tại Điều 49 luật mới sửa đổi, bổ sung quy định về chế độ chính sách của công dân trong thời gian đăng ký NVQS, sơ tuyển, khám, kiểm tra sức khỏe.

Luật quy định công dân đang làm việc tại cơ quan, tổ chức trong thời gian thực hiện đăng ký NVQS, sơ tuyển, khám, kiểm tra sức khỏe NVQS thì được trả nguyên lương, tiền tàu xe và các khoản phụ cấp hiện hưởng.

Trong thời gian công dân đến đăng ký NVQS, sơ tuyển, khám, kiểm tra sức khỏe được bảo đảm chế độ ăn, ở, tiền tàu xe đi và về.

Trước đó, trong báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý, Chính phủ nêu có ý kiến đại biểu đề nghị có thể thay thế việc tham gia trực tiếp NVQS bằng việc đóng góp về tài chính, đóng thuế NVQS và tiền thuế NVQS.

Vấn đề này, báo cáo của Chính phủ nêu nội dung này cũng đã được các cơ quan chức năng của Bộ Quốc phòng nghiên cứu trong quá trình sơ kết, tổng kết thi hành Luật NVQS.

Đây là nội dung có tác động xã hội rất lớn, có nội dung chưa rõ ràng, chưa có cơ sở, cần có thời gian nghiên cứu, đánh giá cụ thể, kỹ lưỡng.

Tại lần sửa đổi, bổ sung này chỉ tập trung các nội dung nhằm thể chế hoá các quan điểm chỉ đạo của Đảng, các kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về tổ chức quân sự địa phương, xây dựng Ban chỉ huy quân sự cấp xã chính quy, tổ chức lại Ban chỉ huy phòng thủ khu vực phù hợp với tổ chức chính quyền 2 cấp, do vậy Chính phủ chưa đề xuất nội dung về chính sách này.

Tiếp thu ý kiến của đại biểu, trong thời gian tới khi sửa đổi toàn diện Luật NVQS, Chính phủ nghiên cứu, đánh giá kỹ lưỡng chính sách và đề xuất nội dung cụ thể, trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Về ý kiến đề nghị có quy định chế tài mạnh để những đối tượng chấp hành nghiêm về Luật NVQS, Chính phủ cũng nêu rõ tiếp thu ý kiến đại biểu, thời gian tới Chính phủ tiếp tục nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung Nghị định 218/2025 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quốc phòng, cơ yếu.

Việc nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung sẽ theo hướng tăng mức xử phạt phù hợp nhằm có tính răn đe; quy trình, thời gian xử lý vi phạm, thời hiệu, hiệu lực thi hành.

Luật mới có hiệu lực thi hành từ 1.9.2026.