Ngành công nghiệp công nghệ số duy trì đà tăng trưởng cao

Dẫn số liệu từ Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Tài chính cho biết ngành công nghiệp công nghệ số trong 4 tháng đầu năm 2026 duy trì đà tăng trưởng cao. Theo đó, doanh thu toàn ngành đạt khoảng 622,4 nghìn tỷ đồng, tăng 38% so với cùng kỳ; xuất khẩu phần cứng, điện tử đạt 20.296 triệu USD, tăng 39,6%; lợi nhuận đạt khoảng 44,5 nghìn tỷ đồng, tăng 35%; nộp ngân sách nhà nước đạt 8.228 tỷ đồng, tăng 39%.

Tổng ngân sách nhà nước dành cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đạt khoảng 65 nghìn tỷ đồng, trong đó đã phân bổ 79,77%. Theo báo cáo, các bộ, ngành đã đề xuất 149 bài toán lớn, 193 công nghệ và 250 sản phẩm công nghệ chiến lược; đồng thời lựa chọn 2 - 3 nhiệm vụ công nghệ chiến lược trọng tâm cho mỗi lĩnh vực.

Hệ sinh thái doanh nghiệp công nghệ số tiếp tục mở rộng với khoảng 80.000 doanh nghiệp đang hoạt động. Hạ tầng số cũng được tăng cường khi cả nước hiện có 41 trung tâm dữ liệu thương mại với tổng công suất 364 MW, trong đó có 17 doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung tâm dữ liệu. Đồng thời, thêm 4 khu công nghệ thông tin tập trung mới được thành lập theo Nghị định số 354/2025/NĐ-CP, nâng tổng số lên 12 khu.

Cùng với phát triển hạ tầng và doanh nghiệp công nghệ số, cơ chế, chính sách về khoa học công nghệ tiếp tục được hoàn thiện theo hướng thúc đẩy đổi mới sáng tạo và hỗ trợ doanh nghiệp. Các chính sách được triển khai trên nhiều lĩnh vực như khởi nghiệp sáng tạo, chuyển giao công nghệ, sở hữu trí tuệ, phát triển sản phẩm Halal và điều chỉnh Chiến lược khoa học công nghệ - đổi mới sáng tạo đến năm 2030.

Cụ thể, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 86/NQ-CP ngày 5/4/2026 phê duyệt Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo; Nghị định số 101/2026/NĐ-CP ngày 31/3/2026 hướng dẫn Luật Chuyển giao công nghệ; Nghị định số 100/2026/NĐ-CP ngày 31/3/2026 sửa đổi Nghị định số 65/2023/NĐ-CP về sở hữu trí tuệ; Nghị định số 127/2026/NĐ-CP ngày 6/4/2026 về quản lý chất lượng và phát triển sản phẩm Halal; cùng Quyết định số 604/QĐ-TTg ngày 2/4/2026 và Quyết định số 624/QĐ-TTg ngày 6/4/2026 điều chỉnh Chiến lược khoa học công nghệ - đổi mới sáng tạo đến năm 2030.

Bên cạnh việc hoàn thiện thể chế, công tác phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và năng lực nghiên cứu tiếp tục được chú trọng. Bộ Khoa học và Công nghệ đã phê duyệt Chương trình hỗ trợ nghiên cứu sinh xuất sắc giai đoạn 2026-2030 với quy mô tuyển 100 nghiên cứu sinh mỗi năm, mức hỗ trợ tối đa 1 tỷ đồng/năm/người trong tối đa 3 năm. Đồng thời, Bộ Khoa học và Công nghệ cũng trình Chính phủ thành lập Tổ Công tác liên ngành triển khai công nghệ chiến lược do một Phó Thủ tướng làm Tổ trưởng.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tiềm lực nghiên cứu và đổi mới sáng tạo tiếp tục được củng cố với 8.720 công bố quốc tế và 5.353 công bố trong nước trong 4 tháng đầu năm 2026. Nhân lực nghiên cứu và phát triển (R&D) của cả nước đạt 207.838 người, trong đó có 173.041 nhà nghiên cứu.

Ở lĩnh vực Chính phủ điện tử và chuyển đổi số, Việt Nam xếp hạng 71 theo đánh giá của Liên hợp quốc. Tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến toàn trình đạt 46,10% tổng thủ tục hành chính, trong đó khối Bộ đạt 67,85%, còn khối tỉnh đạt 18,87%.

Hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp và kết nối đổi mới sáng tạo tiếp tục được mở rộng thông qua Quỹ Đổi mới Sáng tạo TP. Hồ Chí Minh với quy mô 500 tỷ đồng, tập trung vào trí tuệ nhân tạo, blockchain và vi mạch bán dẫn; các chương trình kết nối quốc tế của Trung tâm Đổi mới Sáng tạo Quốc gia (NIC); cùng việc tiếp tục triển khai Chương trình phát triển nguồn nhân lực bán dẫn đến năm 2030.

Một số hoạt động nổi bật được ghi nhận như Trung tâm Đổi mới Sáng tạo Quốc gia ký Biên bản ghi nhớ với Cục Xúc tiến Công nghiệp Công nghệ thông tin Hàn Quốc (NIPA) triển khai Chương trình NIC-NIPA Accelerator; FPT và Salesforce ra mắt Trung tâm CoE đầu tiên tại ASEAN ở Hà Nội; Ngân hàng Nhà nước làm sạch 155 triệu hồ sơ khách hàng nhờ ứng dụng định danh điện tử VNeID; chương trình “Vươn mình bứt phá cùng AI” thu hút 18 nghìn lượt doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia.

Theo đánh giá, những kết quả đạt được trong 4 tháng đầu năm 2026 cho thấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang tiếp tục trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng suất, hiệu quả quản trị và năng lực cạnh tranh quốc gia.

Trong đó, việc ưu tiên nguồn lực, hoàn thiện thể chế và thúc đẩy ứng dụng công nghệ số được xem là nền tảng quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu phát triển kinh tế số và xây dựng Chính phủ số trong giai đoạn tới.