Yêu cầu giảm lãi suất huy động tối thiểu 0,5%/năm, cảnh báo siết tín dụng ngân hàng vi phạm

NHNN yêu cầu các tổ chức tín dụng phải tuyệt đối không đua tăng lãi suất huy động, cạnh tranh không lành mạnh. Ảnh:

Tuyệt đối không đua tăng lãi suất huy động

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) vừa ban hành Công văn số 9608/NHNN-CSTT ngày 18/10/2026 về việc triển khai các giải pháp hoạt động của các tổ chức tín dụng, nhằm tiếp tục góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, hỗ trợ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng.

Theo đó, NHNN yêu cầu các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài nghiêm túc triển khai các nhiệm vụ, giải pháp trong hoạt động kinh doanh, tập trung thực hiện các chỉ đạo về lãi suất, tăng trưởng tín dụng và kiểm soát rủi ro.

Đối với hoạt động lãi suất, NHNN yêu cầu các tổ chức tín dụng thực hiện nghiêm quy định, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và NHNN; tập trung mọi nguồn lực, tiết giảm chi phí, chia sẻ lợi nhuận và triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm giảm mặt bằng lãi suất.

Đáng chú ý, NHNN yêu cầu các ngân hàng trước mắt điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi niêm yết tối thiểu 0,5%/năm đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên.

Đồng thời, các tổ chức tín dụng phải tuyệt đối không đua tăng lãi suất huy động, cạnh tranh không lành mạnh, gây bất ổn đến an ninh tài chính - tiền tệ.

Đối với lãi suất cho vay, NHNN yêu cầu các ngân hàng triển khai các giải pháp giảm lãi suất cho khách hàng, trong đó tập trung giảm từ 1,5 - 2%/năm đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên.

Song song với việc giảm lãi suất, NHNN yêu cầu các tổ chức tín dụng thực hiện các giải pháp tăng trưởng tín dụng an toàn, hiệu quả, hướng nguồn vốn vào lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng kinh tế.

Nguồn vốn tín dụng cần được tập trung cho các công trình, dự án trọng điểm, khả thi phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và những ngành, lĩnh vực cần khuyến khích theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, như khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, giáo dục, đào tạo và công nghiệp văn hóa.

NHNN cũng yêu cầu các ngân hàng tăng cường hợp vốn để cấp tín dụng đối với các dự án lớn, đồng thời tuyệt đối không hạ chuẩn điều kiện cấp tín dụng, không đánh đổi chất lượng tín dụng để tăng quy mô tín dụng.

Các tổ chức tín dụng phải bảo đảm phát triển hài hòa, cân đối giữa huy động vốn và tín dụng; thường xuyên rà soát cơ cấu nguồn vốn theo loại tiền, kỳ hạn, đa dạng hóa kênh huy động, kiểm soát rủi ro thanh khoản và mất cân đối kỳ hạn.

Đặc biệt, NHNN yêu cầu kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng nguồn vốn ngắn hạn để cho vay trung, dài hạn, đồng thời tăng tỷ trọng nguồn vốn trung, dài hạn nhằm bảo đảm cân đối bền vững giữa nguồn vốn và sử dụng vốn.

Có thể điều chỉnh chỉ tiêu tín dụng đối với ngân hàng vi phạm

Cùng với các yêu cầu về lãi suất, NHNN nhấn mạnh trách nhiệm của các tổ chức tín dụng trong việc bảo đảm an toàn hoạt động và kiểm soát chất lượng tín dụng.

Theo đó, các ngân hàng phải thường xuyên rà soát, kiểm tra, kiểm toán các quy định nội bộ và sản phẩm tín dụng; nâng cao chất lượng thẩm định, xác minh thực chất nhu cầu vốn của khách hàng, kịp thời phát hiện và xử lý các trường hợp cung cấp thông tin không trung thực hoặc sử dụng vốn vay không đúng mục đích.

NHNN yêu cầu kiểm soát chặt chẽ hoạt động cấp tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, khách hàng và nhóm khách hàng có dư nợ lớn; chú trọng đánh giá mức độ tập trung tín dụng tại các nhóm khách hàng, người có liên quan và các dự án quy mô lớn.

Các tổ chức tín dụng cũng phải tăng cường quản lý tài sản bảo đảm, thực hiện định giá sát với giá trị thị trường, theo dõi biến động giá trị tài sản và kịp thời có biện pháp xử lý khi tài sản bảo đảm suy giảm giá trị.

Đối với chất lượng tài sản, NHNN yêu cầu theo dõi sát diễn biến các nhóm nợ, nhất là nợ nhóm 2 và nợ xấu; tăng cường quản lý các khoản nợ tiềm ẩn rủi ro, nợ ngoại bảng và các khoản nợ đã được cơ cấu lại thời hạn trả nợ.

Đồng thời, các ngân hàng phải thực hiện đầy đủ quy định về phân loại nợ, trích lập dự phòng, phản ánh trung thực chất lượng tín dụng, không để xảy ra tình trạng che giấu nợ xấu hoặc chậm ghi nhận rủi ro.

Đáng chú ý, tại Công văn số 9608/NHNN-CSTT, NHNN nêu rõ các biện pháp có thể áp dụng đối với tổ chức tín dụng không tuân thủ chỉ đạo về lãi suất hoặc có hành vi cạnh tranh không lành mạnh.

Cụ thể, từ nay đến cuối năm 2026, đối với các tổ chức tín dụng không tuân thủ và không thực hiện nghiêm chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và NHNN về lãi suất, hoặc có hành vi cạnh tranh không lành mạnh gây bất ổn thị trường, rủi ro trong hoạt động ngân hàng, ngoài việc xử lý theo quy định pháp luật, NHNN sẽ căn cứ tính chất, mức độ rủi ro để xem xét áp dụng các biện pháp.

Trong đó, NHNN có thể xem xét lại chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng trong thời gian còn lại của năm 2026 và giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng thấp trong năm 2027. Bên cạnh đó, NHNN có thể yêu cầu tổ chức tín dụng thực hiện một hoặc một số tỷ lệ bảo đảm an toàn cao hơn mức quy định.