Trang thông tin điện tử tổng hợp
Chi tiết tin tức
A- A A+ | Trong Tăng tương phản Giảm tương phản

Khơi thông nguồn lực từ các dự án tồn đọng, kéo dài

Việc tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài không chỉ nhằm xử lý những điểm nghẽn về cơ chế, chính sách và thủ tục đầu tư, mà còn hướng tới đưa nguồn vốn, đất đai và các nguồn lực xã hội trở lại phục vụ phát triển. Kết quả bước đầu cho thấy những chuyển biến tích cực, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao trách nhiệm, đẩy nhanh tiến độ và bảo đảm hiệu quả thực chất sau tháo gỡ.

Khơi thông nguồn lực từ các dự án tồn đọng, kéo dài
Tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài là nhiệm vụ được Lãnh đạo Đảng, Nhà nước đặc biệt quan tâm, chỉ đạo. Ảnh minh họa: H.S

Nhận diện đầy đủ dự án tồn đọng, tạo chuyển biến trong xử lý

Tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài là nhiệm vụ được Lãnh đạo Đảng, Nhà nước đặc biệt quan tâm, chỉ đạo quyết liệt trong thời gian qua. Đây không đơn thuần là việc giải quyết những vướng mắc riêng lẻ của từng dự án, mà còn là yêu cầu cấp thiết nhằm khơi thông các nguồn lực đang bị đình trệ, hạn chế nguy cơ thất thoát, lãng phí và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, đất đai, tài sản.

Với vai trò Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo về giải quyết các vấn đề khó khăn, vướng mắc các dự án tồn đọng (Ban Chỉ đạo 751), Bộ Tài chính đã tập trung xây dựng, nâng cấp Hệ thống cơ sở dữ liệu các dự án khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài, từ Hệ thống 1568 đến Hệ thống 751 hiện nay.

Hệ thống 751 được xác định là công cụ quan trọng nhằm bảo đảm tính công khai, minh bạch, thống nhất thông tin và thuận lợi cho công tác tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền. Theo đó, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương có trách nhiệm rà soát, bổ sung, cập nhật và hoàn thiện thông tin về các dự án thuộc phạm vi quản lý. Số liệu trên hệ thống cũng là cơ sở chính thức để báo cáo cấp có thẩm quyền về tình hình xử lý, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Để bảo đảm dữ liệu được cập nhật đầy đủ và thống nhất, Bộ Tài chính đã tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành 11 công điện chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương khẩn trương rà soát, cập nhật thông tin. Trọng tâm là khắc phục tình trạng cùng 1 dự án nhưng có thể xuất hiện số liệu khác nhau giữa các báo cáo; không để sót dự án khó khăn, vướng mắc, tồn đọng, kéo dài chưa được tổng hợp, xem xét xử lý theo chỉ đạo tại Kết luận số 24-KL/TW ngày 13/4/2026 của Bộ Chính trị.

Từ đầu năm 2026 đến nay, Bộ Tài chính cũng ban hành 5 văn bản hướng dẫn, đôn đốc các bộ, cơ quan trung ương và địa phương rà soát, cập nhật đầy đủ danh mục dự án; báo cáo tình hình, kết quả xử lý; bổ sung thông tin về kết quả tháo gỡ và việc thực hiện nghĩa vụ tài chính vào ngân sách nhà nước. Việc chuẩn hóa dữ liệu không chỉ phục vụ công tác thống kê mà còn giúp đánh giá chính xác tiến độ, mức độ hoàn thành và hiệu quả thực tế của từng phương án xử lý.

Theo Bộ Tài chính, trong tổng số 4.963 dự án, có 3.611 dự án đã được xử lý, không còn khó khăn, vướng mắc, chiếm 72,8%; 1.206 dự án đã có phương hướng xử lý, chiếm 24,3%; còn 146 dự án được đề xuất báo cáo Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các bộ, cơ quan trung ương quản lý ngành, lĩnh vực, chiếm 2,9%.

Đáng chú ý, công tác tháo gỡ không chỉ dừng ở việc tiếp nhận báo cáo trên hệ thống. Bộ Tài chính đã tổ chức các đoàn công tác làm việc với địa phương để nắm bắt tình hình, hướng dẫn cập nhật dữ liệu, đồng thời kiểm chứng kết quả thực tế so với số liệu báo cáo. Qua đó, góp phần bảo đảm thông tin phản ánh đúng tình trạng dự án, hạn chế việc đánh giá kết quả xử lý chỉ dựa trên báo cáo hành chính.

Bộ Tài chính cũng chủ động điều phối, phân công và đôn đốc các bộ, cơ quan trung ương quản lý ngành, lĩnh vực kiến nghị xử lý và xử lý những khó khăn, vướng mắc thuộc thẩm quyền của Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành. Những dự án cần báo cáo cấp có thẩm quyền được tổng hợp, phân loại để đề xuất phương án xử lý; các dự án thuộc thẩm quyền của bộ, ngành, địa phương được yêu cầu chủ động giải quyết, tránh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm.

Một điểm đáng chú ý khác là việc nâng cấp Hệ thống 751, bổ sung các trường thông tin về nguồn lực được giải phóng, đưa vào khai thác, sử dụng sau khi dự án được tháo gỡ. Đây là yếu tố quan trọng, không chỉ giúp theo dõi số lượng dự án được xử lý mà còn hướng tới đo lường giá trị nguồn lực thực sự được khơi thông và hiệu quả kinh tế - xã hội sau xử lý.

Hàng trăm nghìn tỷ đồng đã được giải ngân, hàng chục nghìn ha đất được đưa vào khai thác

Bộ Tài chính cho biết, theo số liệu các bộ, cơ quan trung ương và địa phương cập nhật đến ngày 31/10/2026 trên Hệ thống 751, cả nước ghi nhận 4.963 dự án khó khăn, vướng mắc, tồn đọng, kéo dài, với tổng diện tích sử dụng đất 225.641 ha và tổng mức đầu tư 3.628.236 tỷ đồng.

Quy mô này cho thấy lượng vốn đầu tư và quỹ đất liên quan đến các dự án tồn đọng là rất lớn. Nếu không được xử lý kịp thời, những nguồn lực này có nguy cơ tiếp tục bị đình trệ, ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư, hoạt động sản xuất, kinh doanh và cơ hội phát triển của các địa phương.

Trên cơ sở rà soát, các dự án đã được phân thành 6 nhóm, tương ứng với tính chất vướng mắc và thẩm quyền xử lý. Trong đó, 2.496 dự án thuộc nhóm đã được tháo gỡ, không còn khó khăn, vướng mắc; 926 dự án thuộc nhóm áp dụng chính sách đặc thù tại Nghị quyết số 29/2026/QH16 của Quốc hội; 31 dự án thuộc thẩm quyền xử lý của Quốc hội; 115 dự án thuộc thẩm quyền xử lý của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành; 1.284 dự án do bộ, ngành và địa phương tự xử lý theo thẩm quyền; 111 dự án thuộc nhóm dự án PPP, BT.

Việc phân nhóm này có ý nghĩa quan trọng trong xác định đúng cấp có thẩm quyền, tránh tình trạng những vấn đề thuộc trách nhiệm giải quyết của bộ, ngành, địa phương lại phải chờ quyết định từ cấp cao hơn. Đồng thời, những vướng mắc vượt thẩm quyền được nhận diện, tổng hợp để báo cáo Quốc hội, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định.

Kết quả xử lý đến ngày 31/10/2026 ghi nhận những chuyển biến tích cực. Theo Bộ Tài chính, trong tổng số 4.963 dự án, có 3.611 dự án đã được xử lý, không còn khó khăn, vướng mắc, chiếm 72,8%; 1.206 dự án đã có phương hướng xử lý, chiếm 24,3%; còn 146 dự án được đề xuất báo cáo Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các bộ, cơ quan trung ương quản lý ngành, lĩnh vực, chiếm 2,9%.

Đáng chú ý, trong số 3.611 dự án đã được xử lý, có 902 dự án đã hoàn thành và đưa vào sử dụng, với diện tích 19.588 ha, tổng mức đầu tư 342.572 tỷ đồng. Đây là nhóm dự án đã chuyển từ trạng thái đình trệ sang hoàn thành, có khả năng trực tiếp phát huy công năng và phục vụ hoạt động kinh tế - xã hội.

Bên cạnh đó, 2.080 dự án đang tiếp tục triển khai thực hiện nhưng không còn vướng mắc, với diện tích 74.467 ha và tổng mức đầu tư 1.821.179 tỷ đồng. Việc giải quyết được các nút thắt về thủ tục, cơ chế và trách nhiệm phối hợp tạo điều kiện để các dự án này tiếp tục thực hiện, từng bước chuyển hóa nguồn vốn đầu tư thành công trình, sản phẩm và năng lực phát triển.

Ngoài ra, có 629 dự án đã được thu hồi hoặc chấm dứt, với diện tích 51.783 ha và tổng mức đầu tư 467.186 tỷ đồng. Qua đó, tạo cơ sở xem xét, sắp xếp và sử dụng lại các nguồn lực theo phương án hiệu quả hơn.

Không chỉ thể hiện qua số lượng dự án, hiệu quả tháo gỡ còn được phản ánh qua các chỉ tiêu tài chính và nguồn lực được giải phóng. Tổng số tiền thực hiện nghĩa vụ tài chính đã nộp vào ngân sách nhà nước từ các dự án là 129.651,61 tỷ đồng; tổng vốn dự kiến tiếp tục được huy động sau khi tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đạt 1.158.490,56 tỷ đồng.

Trong khi đó, tổng số vốn đầu tư thực tế đã giải ngân đạt 766.606,51 tỷ đồng. Riêng năm 2026, số vốn thực tế giải ngân đạt 75.350,93 tỷ đồng; năm 2025 đạt 74.701,74 tỷ đồng; trước ngày 1/1/2025 đạt 616.553,84 tỷ đồng.

Đối với nguồn lực đất đai, tổng diện tích dự kiến tiếp tục được khai thác, sử dụng là 58.707,89 ha. Tổng diện tích thực tế đã được khai thác, sử dụng đạt 72.733,24 ha, trong đó năm 2026 là 7.551,53 ha, năm 2025 là 8.058,06 ha và trước ngày 1/1/2025 là 57.123,65 ha.

Những con số này cho thấy hiệu quả tháo gỡ không chỉ nằm ở việc giải quyết các thủ tục hoặc đưa dự án ra khỏi danh sách tồn đọng. Giá trị quan trọng hơn là khả năng đưa vốn đầu tư trở lại nền kinh tế, khai thác quỹ đất, thực hiện nghĩa vụ tài chính và tạo điều kiện để các dự án phát huy công năng.

Với 1.206 dự án đã có phương hướng xử lý và 146 dự án cần đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, yêu cầu đặt ra là phải chuyển nhanh từ xác định phương án sang tổ chức thực hiện cụ thể, có tiến độ và trách nhiệm rõ ràng.

Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan trung ương và chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm toàn diện về việc rà soát, thống kê đầy đủ các dự án trên Hệ thống 751; bảo đảm tính chính xác của số liệu, không để bỏ sót dự án cần xử lý.

Các bộ, ngành và địa phương cần chủ động triển khai tháo gỡ theo thẩm quyền; xác định danh mục dự án áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù trên cơ sở các quan điểm, nguyên tắc đã được quy định tại kết luận của Bộ Chính trị, nghị quyết của Quốc hội và các văn bản của Chính phủ. Đồng thời, xây dựng kế hoạch cụ thể để xử lý dứt điểm các dự án khó khăn, vướng mắc, tồn đọng, kéo dài trong năm 2026 theo Thông báo số 06-TB/BCĐTW ngày 20/9/2026 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Đối với những vướng mắc về cơ chế, pháp luật vượt thẩm quyền, các cơ quan cần kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền, kèm theo phương án xử lý cụ thể. Các bộ quản lý ngành, lĩnh vực phải chủ động phối hợp với địa phương, tiếp cận đầy đủ thông tin, rà soát sự cần thiết ban hành cơ chế, chính sách tháo gỡ, không đùn đẩy, né tránh trách nhiệm.

Có thể thấy, tháo gỡ các dự án tồn đọng, kéo dài đang chuyển dần từ yêu cầu xử lý từng trường hợp riêng lẻ sang một phương thức quản lý có hệ thống, dựa trên dữ liệu thống nhất, phân định rõ thẩm quyền và gắn trách nhiệm với kết quả thực hiện. Với 3.611 dự án đã được xử lý, không còn vướng mắc, cùng hàng trăm nghìn tỷ đồng vốn đầu tư thực tế được giải ngân và hàng chục nghìn ha đất được đưa vào khai thác, sử dụng, những kết quả bước đầu đã cho thấy dư địa lớn từ việc khơi thông các nguồn lực đang bị ách tắc.

Trần Huyền

Tin liên quan