 |
| Nguồn: SSI Research |
Thu nhập phí tăng mạnh
Theo thống kê từ báo cáo tài chính của 28 ngân hàng thương mại có cổ phiếu niêm yết hoặc đăng ký giao dịch trên thị trường chứng khoán, lợi nhuận trước thuế quý III/2026 đạt 106.704 tỷ đồng, tăng 21,3% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, MB, VietinBank, BIDV, Techcombank, SHB và VPBank đóng góp hơn 15.000 tỷ đồng, chiếm trên 80% mức tăng lợi nhuận chung.
Hơn nữa, các báo cáo cho thấy, thu nhập lãi thuần tiếp tục giữ vai trò chủ đạo trong hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, nguồn thu từ dịch vụ đang ghi nhận mức tăng trưởng đáng chú ý, góp phần cải thiện cơ cấu thu nhập và hỗ trợ lợi nhuận của nhiều ngân hàng.
Theo báo cáo cập nhật ngành Ngân hàng mới đây của SSI Research, tại nhóm ngân hàng thuộc danh mục theo dõi, thu nhập ngoài lãi quý III đạt 42.700 tỷ đồng, tăng 25% so với cùng kỳ. Trong đó, thu nhập phí dịch vụ tăng 56%, cao hơn đáng kể tốc độ tăng trưởng lợi nhuận trước thuế 18,9% của nhóm ngân hàng này.
Báo cáo của SSI Research nêu, tài trợ thương mại, đặc biệt là nghiệp vụ thư tín dụng (L/C), trở thành một trong những động lực chính thúc đẩy thu nhập phí. Bên cạnh đó, hoạt động tư vấn, phân phối trái phiếu doanh nghiệp, thanh toán và thẻ cũng đóng góp vào sự gia tăng nguồn thu dịch vụ.
Chẳng hạn tại Techcombank, lãi thuần từ hoạt động dịch vụ quý III đạt gần 2.487 tỷ đồng, tăng 56,7% so với cùng kỳ. Lũy kế 9 tháng, nguồn thu này đạt 6.602 tỷ đồng, tăng 42,5%, tương đương tăng gần 1.970 tỷ đồng. Cùng kỳ, lợi nhuận trước thuế của Techcombank đạt 28.900 tỷ đồng, tăng 23,7%.
Đáng chú ý, thu nhập từ dịch vụ mua hẳn miễn truy đòi bộ chứng từ theo thư tín dụng trong 9 tháng của Techcombank đạt gần 2.922 tỷ đồng, gấp 4,34 lần cùng kỳ năm trước. Đến cuối tháng 9/2026, cam kết L/C ngoại bảng của Techcombank đạt hơn 66.071 tỷ đồng, tăng nhẹ so với đầu năm.
Không riêng Techcombank, hoạt động L/C tại OCB cũng ghi nhận sự mở rộng đáng kể. Theo báo cáo tài chính, quy mô cam kết L/C ngoại bảng của ngân hàng đến ngày 30/9/2026 đạt hơn 7.100 tỷ đồng, gấp khoảng 11,8 lần cuối năm 2025.
Tại MB, lãi thuần từ hoạt động dịch vụ quý III đạt gần 1.678 tỷ đồng, tăng 26,5% so với cùng kỳ. Tính chung 9 tháng, nguồn thu này đạt hơn 5.192 tỷ đồng, tăng 16% so với cùng kỳ năm trước. Cùng kỳ, thu nhập lãi thuần của MB đạt gần 49.643 tỷ đồng, tăng 34%; lợi nhuận trước thuế đạt 30.518 tỷ đồng, tăng gần 32%.
VietinBank cũng ghi nhận kết quả tích cực ở mảng dịch vụ. Riêng quý III, lãi thuần từ hoạt động này đạt gần 2.487 tỷ đồng, tăng 56,7% so với cùng kỳ. Lũy kế 9 tháng, thu nhập dịch vụ đạt 6.602 tỷ đồng, tăng 42,5%. Trong khi đó, thu nhập lãi thuần đạt 61.931 tỷ đồng, tăng 27,7%, tiếp tục là nguồn thu chủ đạo của ngân hàng.
Tại BIDV, thu nhập dịch vụ quý III đạt 1.858 tỷ đồng, tăng 7,2% so với cùng kỳ; lũy kế 9 tháng đạt 5.442 tỷ đồng, tăng 5,5%. Mức tăng thấp hơn đáng kể so với Techcombank và VietinBank. Dù vậy, lợi nhuận trước thuế quý III của BIDV vẫn tăng 39,3%, đạt gần 10.579 tỷ đồng.
 |
| Thu nhập dịch vụ đang mở rộng tại một số ngân hàng. Thiết kế hỗ trợ bởi AI. |
Nguồn thu dịch vụ phân hóa giữa các ngân hàng
Không phải ngân hàng nào cũng ghi nhận tăng trưởng tích cực từ hoạt động dịch vụ. Tại Vietcombank, lãi thuần dịch vụ quý III đạt hơn 904 tỷ đồng, giảm 3,6% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, tính chung 9 tháng, nguồn thu này vẫn tăng 3,9%, đạt hơn 2.707 tỷ đồng.
Trong khi thu nhập dịch vụ biến động không lớn, thu nhập lãi thuần quý III của Vietcombank tăng 39%, đạt 20.386 tỷ đồng. Lợi nhuận trước thuế trong quý gần như đi ngang ở mức 11.218 tỷ đồng, chủ yếu do chi phí dự phòng tăng mạnh.
Tại MSB, thu nhập dịch vụ quý III đạt 302,2 tỷ đồng, tăng 51,4% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, lũy kế 9 tháng, nguồn thu này chỉ đạt 845,8 tỷ đồng, giảm 23,7% so với cùng kỳ năm trước. Tương tự, tại SeABank, thu nhập dịch vụ quý III đạt 184,61 tỷ đồng, giảm 9,6% so với cùng kỳ, trong khi lũy kế 9 tháng vẫn tăng 5,8%, đạt 583,79 tỷ đồng.
Ở nhóm ngân hàng quy mô nhỏ hơn, kết quả cũng có sự khác biệt đáng kể. Tại VietABank, thu nhập lãi thuần quý III giảm 16,3% so với cùng kỳ, còn 534,3 tỷ đồng. Ngược lại, lãi thuần dịch vụ tăng 26,3%, đạt 33,5 tỷ đồng. Lũy kế 9 tháng, nguồn thu dịch vụ đạt 136,21 tỷ đồng, tăng 51% so với cùng kỳ.
Tại BVBank, lãi thuần dịch vụ quý III đạt 17,02 tỷ đồng, tăng 9,5%. Tuy nhiên, tính chung 9 tháng, hoạt động này ghi nhận khoản lỗ thuần 11,33 tỷ đồng, so với mức lãi 30,07 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, Bac A Bank ghi nhận lãi thuần dịch vụ quý III đạt 42,85 tỷ đồng, tăng 8,5% so với cùng kỳ, nhưng lũy kế 9 tháng giảm 13,9%, còn 89,23 tỷ đồng.
Những diễn biến này cho thấy, thu nhập dịch vụ đang mở rộng tại một số ngân hàng, nhưng chưa tạo ra xu hướng tăng trưởng đồng đều trên toàn hệ thống. Bên cạnh đó, sự phát triển của các nghiệp vụ tài trợ thương mại, nhất là L/C, cũng đặt ra yêu cầu kiểm soát phù hợp với bản chất rủi ro của từng giao dịch.
Theo SSI Research, tại Công văn số 9608/NHNN-CSTT ngày 18/10/2026, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng kiểm soát hoạt động mua hẳn miễn truy đòi bộ chứng từ theo thư tín dụng do chính tổ chức tín dụng phát hành tương tự hoạt động cấp tín dụng, trên cơ sở đánh giá đầy đủ bản chất giao dịch, đối tác, nguồn thanh toán và dòng tiền.
SSI Research nhận định, yêu cầu này có thể ảnh hưởng đến hoạt động tạo thu nhập phí từ một số nghiệp vụ tài trợ thương mại trong thời gian tới.
