Lào Cai tăng sức chống chịu trước thiên tai từ cơ sở. Ảnh: Tiến Lập
Chủ động đưa người dân ra khỏi vùng nguy hiểm
Những ngày mưa lớn đầu mùa, nỗi lo sạt lở đất lại hiện hữu ở các xã vùng cao của Lào Cai. Với địa hình chia cắt mạnh, nhiều khu dân cư nằm sát taluy dương hoặc ven suối, chỉ một trận mưa kéo dài cũng có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng người dân.
Tại xã Tà Xi Láng, công tác rà soát các hộ dân nằm trong vùng nguy cơ sạt lở được thực hiện thường xuyên. Chính quyền địa phương không chỉ đánh giá mức độ rủi ro mà còn chủ động nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của từng hộ để xây dựng phương án di dời phù hợp.
Ông Mùa A Sùng - Phó Chủ tịch UBND xã Tà Xi Láng - cho biết, địa phương đang vận động các hộ thuộc diện phải di dời khẩn cấp. Mục tiêu là không để người dân ở lại khu vực nguy hiểm khi thiên tai xảy ra.
Ở xã Hạnh Phúc, nơi thường xuyên đối mặt với nguy cơ lũ quét và sạt lở đất do địa hình dốc, đất yếu, công tác sắp xếp dân cư đã mang lại những kết quả rõ nét.
Đến cuối năm 2025, địa phương hoàn thành di dời 51 hộ dân tại các thôn Sán Trá, Kháo Chu, Tà Xùa, Tà Chử, Bản Công và Lừu 1 đến nơi ở mới an toàn hơn.
Trong số này, 33 hộ được bố trí xen ghép vào các khu dân cư hiện có, 18 hộ chuyển về khu tái định cư tập trung tại thôn Sán Trá.
Để tiếp tục bảo vệ người dân khỏi những khu vực có nguy cơ cao, xã Hạnh Phúc đang dự kiến đầu tư thêm các khu tái định cư tại Kháo Dê, Háng Thồ và Suối Giao với tổng kinh phí khoảng 20 tỉ đồng, đủ điều kiện bố trí chỗ ở an toàn cho hơn 100 hộ dân.
Tại xã Púng Luông, hơn 50 hộ dân hiện vẫn đang sinh sống trong khu vực có nguy cơ sạt lở cao. Mỗi khi mưa bão xuất hiện, các tổ xung kích tại chỗ luôn trong trạng thái sẵn sàng, nhanh chóng hỗ trợ người dân di dời người và tài sản đến nơi an toàn.
Ông Lê Xuân Dũng - Trưởng phòng Kinh tế xã Púng Luông - cho hay, địa phương đã đưa hai dự án tái định cư vào kế hoạch thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia nhằm di dời các hộ dân khỏi vùng có nguy cơ sạt lở, triển khai từ năm nay và tiếp tục trong những năm tới.
Xây dựng cộng đồng an toàn trước thời tiết cực đoan
Thống kê cho thấy, chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, trên địa bàn Lào Cai đã xảy ra 12 đợt thiên tai gồm mưa đá, dông lốc, mưa lớn cục bộ, sạt lở đất và ngập úng.
Thiên tai đã gây thiệt hại hơn 97 tỉ đồng, ảnh hưởng đến hàng nghìn ngôi nhà và buộc nhiều hộ dân phải sơ tán khẩn cấp.
Theo đánh giá của tỉnh, năm 2026 tiếp tục là năm có nhiều yếu tố thời tiết cực đoan với nguy cơ xảy ra mưa lớn diện rộng, lũ quét, sạt lở đất, ngập lụt cục bộ...
Hiện toàn tỉnh có 3.428 điểm, khu vực tiềm ẩn nguy cơ xảy ra thiên tai, ảnh hưởng tới hơn 23.000 hộ dân. Trong đó có 404 điểm nguy cơ ngập lụt, 2.795 điểm nguy cơ sạt lở đất và 229 điểm nguy cơ lũ quét.
Đây là những khu vực trọng điểm được các địa phương thường xuyên theo dõi, cập nhật diễn biến và xây dựng phương án sơ tán dân cư khi xuất hiện tình huống khẩn cấp.
Theo phương án ứng phó thiên tai của tỉnh, công tác phòng chống thiên tai tiếp tục được triển khai theo phương châm “4 tại chỗ”, bảo đảm chủ động, kịp thời và hiệu quả.
Lào Cai dự kiến huy động hơn 105.000 người từ lực lượng vũ trang, các sở, ngành, địa phương, tổ chức chính trị - xã hội, doanh nghiệp và người dân tham gia ứng phó khi cần thiết. Cùng với đó là hơn 75.000 phương tiện, vật tư và trang thiết bị phục vụ công tác phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn.
Bên cạnh việc chuẩn bị lực lượng và phương tiện, tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương khẩn trương hoàn thiện phương án ứng phó theo từng cấp độ rủi ro và đẩy mạnh tuyên truyền kỹ năng phòng tránh thiên tai cho người dân.
