Lãnh đạo UBND tỉnh Ninh Bình kiểm tra công tác giải phóng mặt bằng Dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, đoạn qua địa bàn xã Mỹ Lộc. Ảnh: Diệu Anh
Tuyến đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, đoạn qua địa bàn tỉnh Ninh Bình dự kiến dài khoảng 86km, đi qua địa bàn 23 xã, phường.
Trên địa bàn tỉnh dự kiến bố trí 3 nhà ga, gồm ga Phủ Lý tại phường Liêm Tuyền, ga Nam Định tại phường Mỹ Lộc và ga Ninh Bình tại phường Yên Thắng. Ngoài ra, dự án có 3 vị trí trạm bảo dưỡng tại xã Bình Sơn, xã Liên Minh và phường Yên Thắng.
Từ tháng 9.2025, tỉnh Ninh Bình đã tiến hành rà soát diện tích đất bị ảnh hưởng theo ranh giới do Ban Quản lý dự án Đường sắt - Bộ Xây dựng cung cấp.
Theo phạm vi ranh giới hành lang an toàn đường sắt, dự án dự kiến ảnh hưởng khoảng 5.600 hộ, với diện tích khoảng 631,7ha. Trong đó, đất ở, vườn, ao khoảng 54,2ha; đất nông nghiệp khoảng 422ha; đất rừng khoảng 32,9ha và các loại đất khác khoảng 122,6ha.
Nếu tính theo phạm vi ranh giới bảo vệ công trình, dự án ảnh hưởng khoảng 3.989 hộ, với diện tích khoảng 406,8ha. Toàn tỉnh Ninh Bình dự kiến có khoảng 1.683 hộ dân thuộc diện phải tái định cư, với 30 vị trí được tính toán để bố trí chỗ ở mới cho các hộ dân.
Trong số này, có 3 vị trí được đề xuất bố trí tái định cư vào các khu dân cư, khu tái định cư đang triển khai thực hiện tại phường Hà Nam, xã Liêm Hà và xã Bình Mỹ.
27 vị trí còn lại được đề xuất xây dựng mới. Hiện, một vị trí tại phường Đồng Văn đang được triển khai thi công, một vị trí tại phường Trung Sơn đã được phê duyệt dự án. 25 vị trí khác đang được các sở, ngành và địa phương lập, thẩm định, phê duyệt dự án theo quy định.
Ngoài tái định cư, dự kiến có 198 hạng mục công trình điện áp dưới 110kV phải di chuyển, hoàn trả, với tổng mức đầu tư khoảng 383,437 tỉ đồng.
Tổng nhu cầu vốn thực hiện dự án theo ranh giới bảo vệ công trình dự kiến lên tới 9.781,55 tỉ đồng.
Đến nay, Ban Quản lý dự án Đường sắt - Bộ Xây dựng đã phân bổ 318,417 tỉ đồng cho các xã, phường của tỉnh Ninh Bình nằm trong phạm vi giải phóng mặt bằng để triển khai các dự án xây dựng hạ tầng khu tái định cư.
Hiện nay, hướng tuyến dự kiến của tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đoạn qua địa bàn tỉnh Ninh Bình đang đi qua một số công trình tôn giáo, di tích lịch sử, các khu dân cư đông đúc, các công ty, nhà máy sản xuất, các mỏ khai thác vật liệu gây khó khăn khi thực hiện giải phóng mặt bằng sau này.
Một số vị trí tái định cư được người dân đồng thuận có vị trí tương đối gần với hướng tuyến dự kiến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, trong trường hợp hướng tuyến được điều chỉnh tại Báo cáo nghiên cứu khả thi có khả năng ảnh hưởng đến các khu tái định cư này, gây thất thoát, lãng phí.
UBND tỉnh Ninh Bình kiến nghị, sau khi lựa chọn xong đơn vị tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi của dự án, đề nghị Bộ Xây dựng xem xét, chỉ đạo Ban Quản lý dự án Thăng Long, đơn vị tư vấn và các cơ quan, đơn vị liên quan rà soát, nghiên cứu, làm việc trực tiếp và thỏa thuận với tỉnh Ninh Bình về hướng tuyến và vị trí ga, trạm bảo dưỡng, giải pháp thiết kế công trình đảm bảo phù hợp, hiệu quả, thuận lợi cho công tác giải phóng mặt bằng sau này.
Đồng thời, sớm bàn giao cọc, mốc giải phóng mặt bằng tại thực địa cho địa phương để triển khai công tác giải phóng mặt bằng theo quy định, đáp ứng tiến độ theo yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ.
