Nhiều vết dặm vá trên mặt đường cao tốc Vĩnh Hảo - Phan Thiết, đoạn km234 qua xã Hàm Kiệm, tỉnh Lâm Đồng. Ảnh: Duy Tuấn, ngày 22.9.
Cao tốc Vĩnh Hảo - Phan Thiết dài hơn 100km, tổng mức đầu tư hơn 10.000 tỉ đồng, đưa vào khai thác từ tháng 5.2023.
Sau hơn ba năm, người đi đường đã bắt gặp nhiều vị trí bong tróc, ổ gà và những mảng mặt đường được dặm vá.
Dặm vá để bảo đảm an toàn là cần thiết, nhưng nếu hôm nay vá một chỗ, ngày mai lại xuất hiện thêm một chỗ khác, rồi tiếp tục vá, thì câu hỏi phải được đặt ra, chúng ta đang sửa chữa hư hỏng hay chỉ đang chạy theo hư hỏng?
Thông tin từ đơn vị quản lý cho biết các vị trí hư hỏng được phát hiện qua tuần tra và đã được dặm vá tạm thời.
Cách làm này có ý nghĩa trước mắt, bởi ổ gà trên cao tốc là nguy cơ trực tiếp đối với phương tiện đang chạy tốc độ cao.
Nhưng “tạm thời” không thể trở thành trạng thái lâu dài.
Một mảng vá không bằng phẳng trên cao tốc có thể gây nguy hiểm cơ mất an toàn cho người điều khiển phương tiện.
Càng không thể xem nhẹ tâm lý bất an của người lái xe.
Những mảng vá loang lổ chẳng khác nào những dấu hỏi nằm ngay dưới bánh xe, vì sao một cao tốc mới đưa vào khai thác chưa lâu đã phải sửa chữa nhiều lần.
Không thể vội kết luận nguyên nhân là do thi công, vật liệu, nền đường, tải trọng hay điều kiện thời tiết khi chưa có đánh giá kỹ thuật đầy đủ. Nhưng chính vì chưa rõ nguyên nhân thì càng phải kiểm tra đến nơi đến chốn.
Nếu nguyên nhân nằm ở lớp kết cấu mặt đường mà chỉ vá lớp trên, hư hỏng có thể tái diễn. Nếu có vấn đề về nền, thoát nước hoặc điều kiện khai thác, càng phải xử lý từ nguyên nhân.
Không thể lấy một lớp nhựa mới phủ lên một vấn đề cũ rồi coi như đã giải quyết xong.
Và, càng phải làm rõ đâu là hư hỏng thông thường cần bảo trì, đâu là khiếm khuyết phải truy nguyên trách nhiệm, đâu là vấn đề cần sửa chữa căn cơ.
Sửa phần ngọn mà không xử lý phần gốc là cách sửa chữa tốn kém nhất.
Quy chuẩn quốc gia về đường bộ cao tốc đặt yêu cầu rất cao đối với công trình và việc quản lý, vận hành, bảo trì phải tuân thủ các quy định chuyên ngành.
Nếu chỉ số hóa số điểm đã vá mà không theo dõi số điểm tái hư hỏng, thì chưa thể đánh giá chất lượng bảo trì.
Một tuyến đường hơn 100km không thể cứ mỗi lần xuất hiện ổ gà lại mang vật liệu ra vá. Làm như vậy, về lâu dài, mặt đường có nguy cơ trở thành một bức tranh “da beo”.
